Futbol Ekonomisi Dünya Kupası (2) - İBRAHİM FETHİ SEL
İBRAHİM FETHİ SEL

Futbol Ekonomisi Dünya Kupası (2)

İBRAHİM FETHİ SEL

Dünya Kupası'nın ekonomik değerini ele aldığımız yazımıza devam edelim.

Dünya Kupası 2026, YouTube'un FIFA'nın resmî "Tercih Edilen Dijital Yayın Platformu" hâline gelmesiyle dijital yayıncılıkta da büyük bir değişime işaret ediyor. İlk kez katılımcı yayıncılar, her Dünya Kupası maçının ilk 10 dakikasını resmî YouTube kanallarında canlı olarak yayınlama seçeneğine sahip oldular. Buradaki hedef; mobil öncelikli kitleler ve özellikle gençler. Seçili bölgelerde ise yayıncılar, bölgesel hak anlaşmalarına bağlı olarak maçların tamamını YouTube üzerinden ücretsiz yayınlayabilecek.

FIFA ayrıca TikTok ile de "Tercih Edilen Platform" anlaşması imzalayarak yayın hakları sahiplerinin canlı maçları YouTube'da tamamen, TikTok'ta ise kısmen yayınlamasına ve maç dışı içerikleri paylaşmasına olanak sağladı. Geleneksel medyadan dijital platformlara geçişin FIFA tarafından son derece ciddiye alındığı görülüyor.

Dünya Kupası 2026, çok platformlu dijital yayıncılığı büyük ölçekte tam anlamıyla entegre eden ilk turnuva oldu. Katar'da düzenlenen 2022 Dünya Kupası, tüm medya kanallarında küresel ölçekte 5 milyardan fazla kişiye ulaşmış, yalnızca final maçı ise 1,5 milyardan fazla izleyici tarafından takip edilmişti. Kuzey Amerika 2026 ise 48 takım, 104 maç ve bugüne kadarki en agresif dijital dağıtım ve yayın stratejisiyle bu rekorların tamamını geride bıraktı.

Öte yandan FIFA, sponsorlukların neredeyse tamamını satarak bağımsız bir spor organizasyonu için şimdiye kadarki en yüksek sponsorluk gelirine ulaşmayı hedefliyor. Ampere Analysis'e göre sponsorluk gelirleri 2,4 milyar dolara ulaştı. Bu da 2022 Dünya Kupası'na göre yaklaşık yüzde 37'lik bir artış anlamına geliyor.

Sektörler bazında değerlendirdiğimizde akla ilk gelen alanlardan biri spor giyim sektörü oluyor. Forma, eşofman ve diğer spor ürünleri açısından bu düşünce oldukça haklı.

 48 takımın 37'sinin sponsoru üç dev marka

Dünya Kupası'na katılan ülkelerden 14'ü Adidas, 12'si Nike ve 11'i Puma sponsorluğunda sahaya çıktı. Böylece turnuvadaki 48 ülkenin 37'sinin sponsoru bu üç dev marka oldu.

Küresel ölçekte de Nike ve Adidas, futbol kategorisinde forma, eşofman ve diğer spor giyim ürünleri pazarının yaklaşık yüzde 80'ine hâkim durumda. Nike, yıllık yaklaşık 51 milyar dolarlık geliriyle tartışmasız lider konumunu koruyor. Adidas'ın yıllık geliri ise yaklaşık 26 milyar dolar seviyesinde. Ancak Nike'ın büyüme hızının yavaşladığı, Adidas'ın ise yükseliş trendine girdiği bir dönemde Dünya Kupası 2026 gerçekleşti. Sektörün "küçük devi" olarak nitelendirilen Puma ise 11 ülkeye sponsorluk vererek son 20 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Puma'nın özellikle Afrika ülkelerine ve amiral gemisi konumundaki Portekiz'e odaklandığı görülüyor.

Uzun vadeli, güçlü temettü geçmişine sahip, daha savunmacı bir hisse senedi arayan yatırımcıların tercihi Nike olurken; büyüme odaklı, operasyonel performansını hızla artıran şirket arayan yatırımcıların tercihi ise Adidas olarak öne çıkıyor.

Bernstein'ın analizine göre Dünya Kupası 2026, forma, ayakkabı ve taraftar ürünlerine olan talebin artması sayesinde her iki markanın da küresel satışlarını 2026 yılında yaklaşık yüzde 3-4 oranında artırdı.

Son olarak seyahat, konaklama ve otelcilik sektörüne baktığımızda; Marriott International ve Hyatt Hotels Corporation'ın bu turnuvadan en fazla kazanç sağlayacak şirketler arasında yer aldığı görülüyor. Özellikle Marriott International'ın ev sahibi şehirlerde ve stadyumların yakınında güçlü bir otel ağına sahip olması önemli bir avantaj sağlıyor.

Airbnb'nin ise yoğun seyahat döneminde otel kapasitelerinin yetersiz kalması nedeniyle oluşan ek talepten önemli ölçüde faydalanması bekleniyor.

Sonuç olarak her şey oldukça kazançlı görünüyor.

FIFA'nın Dünya Kupası'na katılan 48 takıma ödediği toplam tutar 727 milyon dolar, organizasyondan beklediği gelir ise 9-10 milyar dolar.

Türkçesiyle; 

10 kazanacak, 1 ödeyecek…

Yani hem dünyayı peşinden sürükleyecek hem de büyük paralar kazanacaksın. Kapitalizmin temel kurallarından biri de bu.

Sağlıklı ve spor dolu günler diliyorum.
 

Yazarın Diğer Yazıları