Sigara Sevenlere Kötü Haber: Bazı Markalar Yasaklanıyor
Türkiye'de kamu sağlığını korumak ve genç nesillerin tütün ürünlerine erişimini zorlaştırmak amacıyla mevzuat düzeyinde kapsamlı reform hazırlıkları sürdürülüyor.
Haberin Özeti
- • Türkiye’de kamu sağlığını korumak ve genç nesillerin tütün ürünlerine erişimini zorlaştırmak amacıyla mevzuat düzeyinde kapsamlı reform hazırlıkları sürdürülüyor.
Türkiye’de kamu sağlığını korumak ve genç nesillerin tütün ürünlerine erişimini zorlaştırmak amacıyla mevzuat düzeyinde kapsamlı reform hazırlıkları sürdürülüyor. Sağlık Bakanlığı ve ilgili bilim kurullarının iş birliğiyle yürütülen çalışma çerçevesinde, piyasadaki tütün ürünlerinin çeşitliliğinden açık alanlardaki kullanım sınırlarına kadar radikal yeniliklerin hayata geçirilmesi hedefleniyor. Ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine sunulması planlanan kanun teklifi draftında, ince yapılı "slim" sigara çeşitlerinin satışının tamamen sonlandırılması, 2015 yılı ve sonrasında doğan bireylere ömür boyu sigara satış yasağı getirilmesi ile restoran ve park gibi sosyal alanlarda yeni kullanım alanlarının belirlenmesi gibi hayati maddeler öne çıkıyor. Henüz yasama sürecinin başında olan düzenlemenin yürürlüğe girmesi için Meclis onayından geçmesi bekleniyor.
Slim Sigaralar Yasaklanacak Mı? Piyasadan Kaldırılması Planlanan Tütün Ürünleri
Hazırlıkları titizlikle yürütülen yasal düzenleme taslağının en çok konuşulan başlıklarından biri, kamuoyunda "slim" olarak adlandırılan zarif ve ince sigara çeşitlerinin satıştan çekilmesidir. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi ve Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder tarafından paylaşılan detaylara göre, ince sigaraların kullanım algısını hafiflettiği ve gençler ile kadınlar arasında tütün kullanımını teşvik ettiği gerekçesiyle tamamen yasaklanması hedeflenmektedir.
Söz konusu teklif metninin TBMM’ye sevk edilip komisyonlar ile Genel Kurul süreçlerinden geçmesi gerektiğinden, şu an itibarıyla slim sigaraların satışının resmen durdurulduğu söylenemez. Yasal sürecin tamamlanıp kanunun Resmi Gazete’de yayımlanması durumunda bu ürün grupları raflardan kaldırılacaktır.
Sigara içme görüntülerinin azaltılması ve açık alan kısıtlamalarına yönelik Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun da işaret ettiği mevzuat hamlesi, tütün mamullerinin cazibesini kırmaya odaklanmaktadır. Düzenleme Maddesi Mevcut Durum / Planlanan Değişiklik Yasal Durumu Slim (İnce) Sigaralar 2015 Sonrası Doğanlar Açık Alan / Restoranlar Satış NoktalarıPiyasadan tamamen kaldırılması ve satışının sonlandırılması planlanıyor. Taslak aşamasında, henüz yürürlükte değil. 1 Ocak 2015 sonrası doğanlara yetişkin olsalar dahi ömür boyu tütün satılmaması öngörülüyor. Taslak aşamasında, henüz yürürlükte değil. Restoran açık alanlarında kullanım sınırı, parklarda özel içme alanı kurulması hedefleniyor. Taslak aşamasında, henüz yürürlükte değil. Kimlik doğrulama ve dijital ödeme kontrol sistemlerinin güçlendirilmesi gündemde. Taslak aşamasında, henüz yürürlükte değil.
2015 Sonrası Doğanlar İçin Ömür Boyu Sigara Satış Yasağı Planı
Yasal düzenleme paketinin en dikkat çekici ve radikal maddelerinden bir diğeri ise yaş sınırına ilişkin getirilen yeni nesil kısıtlama modelidir. Taslak metinde yer alan projeksiyona göre, 1 Ocak 2015 tarihinden sonra dünyaya gelen bireylere, reşit yaşa ulaşmış olsalar dahi hayatları boyunca hiçbir tütün ürününün satılmaması planlanmaktadır.
"Dumansız nesil" vizyonu doğrultusunda geliştirilen bu özel model hayata geçirilirse, 2015 ve sonrasında doğan vatandaşlar yasal olarak 18 yaşını doldursalar bile market, büfe veya tekel bayilerinden yasal yollarla sigara satın alamayacaklardır.
Sağlık otoriterleri, bu uygulamanın gelecek kuşakların tütün bağımlılığıyla hiç tanışmamasını sağlayacak stratejik bir hamle olduğunu vurgulasa da maddenin henüz kesinleşmiş ve yürürlüğe girmiş bir kural olmadığını, TBMM'deki görüşmeler sonucunda nihai şeklini alacağını belirtmektedir.
Açık Alanlarda Sigara Kullanım Kuralları ve Satış Denetimleri Değişiyor
Mevzuat çalışması yalnızca satılan tütün ürünlerinin niteliğiyle sınırlı kalmayıp, sigaranın tüketildiği açık ve kapalı sosyal yaşam alanlarına da yeni standartlar getirmeyi amaçlamaktadır. Yeni dönemde restoran, kafe ve benzeri işletmelerin yarı açık veya açık alanlarında sigara içilmesine yönelik kapsamlı sınırlandırmaların uygulanması değerlendirilmektedir.
Kamusal yeşil alanlar, çocuk parkları ve dinlenme bahçelerinde ise vatandaşların pasif etkilenimini engellemek adına sigara içilebilecek özel izole alanların oluşturulması planlanmaktadır. Böylece tütün kullanmayan vatandaşların ve çocukların duman altı olmalarının önüne geçilmesi hedeflenmektedir.
Ayrıca satış noktalarında çocukların ve gençlerin tütün ürünlerine erişimini zorlaştırmak amacıyla kimlik kontrolü süreçlerinin sıkılaştırılması, dijital takip altyapısının güçlendirilmesi ve ihlal durumunda uygulanacak idari yaptırımların ağırlaştırılması üzerinde durulmaktadır.
Ekim ayında Meclis gündemine taşınması öngörülen kanun teklifinin yürürlüğe girmesiyle birlikte hem tüketiciler hem de tütün mamulü satışı yapan işletmeler açısından yeni bir dönemin kapıları aralanmış olacaktır.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
