Yargıtay'dan Emeklilere Kritik Karar: Maaşlarda Yeni Dönem!

Yargıtay tarafından alınan son karar, emekli aylıklarının geç bağlanması durumunda ortaya çıkan birikmiş ödemeler ve bunlara uygulanacak faiz hesabı konusunda hukuki sürece yeni bir boyut kazandırdı. Yüksek Mahkeme, faiz başlangıcında emekliliğe hak kazanılan anın değil, Sosyal Güvenlik Kurumuna mevzuat gereği tanınan 3 aylık yasal sürenin bitiminin esas alınması gerektiğini beyan etti. Bu hamle, emeklilik işlemlerindeki zamanlama ile hak edilen faiz miktarının belirlenmesinde önemli bir içtihat oluşturdu.

Yargıya taşınan olayda hak sahibi bir vatandaş, 13 Temmuz 2018 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespit edilmesini yargı makamlarından talep etti. Bununla da kalmayan sigortalı, geciken süreç boyunca ödenmeyen tüm aylıklarının ödeme tarihlerinden itibaren geçerli olmak üzere en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte Sosyal Güvenlik Kurumundan tahsili yönünde dava açtı. İlk derece mahkemesinde görülen davada ise davacının 1 Ekim 2018 tarihinden itibaren aylığa hak kazandığı sonucuna ulaşıldı ve ödenmeyen dönemler için yasal faiz işletilmesine karar verildi.

Mahkeme Süreçleri Ve SGK Tarafının İtiraz Adımları

İlk derece mahkemesi tarafından verilen kararda, 1 Ekim 2018 ile 1 Nisan 2019 tarihleri arasında geçen eksik ve gecikmiş ödemelerin yasal faiziyle tahsil edilmesi kararlaştırıldı. Davalı konumundaki Sosyal Güvenlik Kurumu, alınan bu kararın usule ve hakkaniyete aykırı olduğunu öne sürerek konuyu bir üst mahkemeye taşıdı. Bölge Adliye Mahkemesine yapılan istinaf başvurusu, üst mahkeme tarafından incelendi ve yerel mahkemenin kararında bir isabetsizlik görülmeyerek başvuru esastan reddedildi.

İstinaf organının reddetme kararı sonrasında Sosyal Güvenlik Kurumu yetkilileri ve avukatları dosyayı temyiz ederek Yargıtay nezdinde inceletmek üzere harekete geçti. Bölge Adliye Mahkemesinin kararına itiraz edilmesiyle birlikte dosya Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin önüne geldi. Yüksek Mahkeme, öncelikle alt mahkemelerin sunduğu gerekçeleri ve hesaplama tarzlarını geniş kapsamlı bir hukuki süzgeçten geçirdi.

Yargıtay Tarafından Yapılan Usul Ve Eksik İnceleme Vurgusu

Temyiz incelemesini tamamlayan Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, yerel mahkeme ile Bölge Adliye Mahkemesinin vermiş olduğu kararları hem usul yönünden hem de yapılan matematiksel hesaplamalar bakımından hatalı bularak bozdu. Yüksek Mahkeme yetkilileri, hak edilen net emekli aylığı miktarının tam olarak belirlenebilmesi amacıyla Sosyal Güvenlik Kurumunun ilgili birimlerinden resmi ve kurumsal görüş alınması gerektiğine dikkat çekti.

Eksik incelemeyle karar verilmesinin hukuki dayanaktan yoksun kalacağını vurgulayan yargı mensupları, doğrudan bilirkişi raporuna başvurularak karar üretilmesini usule aykırı buldu. Kurumun resmi verilerinin ve teknik görüşlerinin dosyaya dahil edilmesinin zorunlu olduğu ifade edildi. Bu durum, emeklilik alacaklarının belirlenmesinde kurum verilerinin bağlayıcılığını bir kez daha göstermiş oldu.

Eksik Ödeme Dönemi Ve Tarih Detayları

Dosyadaki verileri titizlikle inceleyen Yargıtay, sigortalıya 1 Mayıs 2019 tarihinde yeniden maaş bağlandığı hususunu dikkate alarak hesaplama aralığının yeniden düzenlenmesini istedi. Yerel mahkemenin belirlediği tarih aralığının yetersiz olduğunu belirten Daire, eksik ödeme döneminin 1 Ekim 2018 ile 1 Mayıs 2019 tarihleri arasındaki tüm zaman dilimini kapsayacak şekilde ele alınması gerektiğinin altını çizdi.

Faiz hesaplamasının doğrudan emeklilik hakkının doğduğu gün başlamayacağına karar veren Yüksek Mahkeme, kanunların kuruma verdiği 3 aylık işlem yapma süresinin dolmasının ardından yasal faizin devreye girmesi gerektiğine hükmetti. Böylece hak sahiplerinin talep edebileceği faizin başlangıç anı netlik kazandı.

Kararın Emekliler Ve Yasal Süreçler Üzerindeki Etkileri

Alınan bu karar, gelecekte emekli maası geç bağlanan binlerce vatandaşı doğrudan ilgilendiren önemli bir emsal oluşturuyor. Gecikmiş maaş ödemelerinde Sosyal Güvenlik Kurumuna tanınan %100,00 oranındaki 3 aylık yasal sürenin tamamlanması, faiz alacağının doğması için zorunlu bir eşik haline geldi. Vatandaşlar, hak kazandıkları andan itibaren değil, bu yasal sürenin bittiği günden başlayarak faiz talebinde bulunabilecek.

Dava süreçlerinde eksik incelemelerin önüne geçilmesi adına alınan bu karar, mahkemelerin bilirkişi raporlarından önce Sosyal Güvenlik Kurumunun resmi görüşüne başvurmasını şart koşuyor. Bu durum, ilerleyen dönemlerde açılacak benzer nitelikteki alacak davalarında hesaplama mantığının ve mahkeme prosedürlerinin standart bir zemine oturmasını sağlayacak.

Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım