Samsun Çarşamba'da üç kuşaktır yaşatılan beşikçilik geleneği zamana direniyor

Samsun'un Çarşamba ilçesinde yaşayan 45 yaşındaki üç çocuk babası Salih Özşahin, yaklaşık 80 yıllık aile geleneği olan beşikçilik mesleğini üçüncü kuşak temsilcisi olarak sürdürüyor. Dedesinin 1947 yılında başlattığı, babasının yıllarca devam ettirdiği mesleği bugün atölyesinde yaşatmaya çalışan Özşahin, ahşap ürünlere olan ilginin geçmişe göre azaldığını ancak son ustalar bırakana kadar beşik üretimine devam edeceğini belirtti. Mesleğin aile büyüklerinden miras kaldığını anlatan Özşahin, dedesinin 1947 yılında başladığı zanaatın bugün üçüncü kuşak tarafından devam ettirildiğini vurguladı. Özşahin, "Asıl mesleğin ustası rahmetli dedemdi. Dedem 1947 yılında babamla birlikte bu işe başlamış. 1979 yılına kadar beraber çalışmışlar. Dedemin vefatından sonra mesleği babam sürdürdü. Bende babamın yanında gelerek, ona bakarak başladım. Babam 2008-2009 yıllarına kadar devam etti. Daha sonra ben devraldım. Şimdi ailemizin bu mesleğini sürdürmeye çalışıyorum" dedi. "Eskiden ahşaptan her şey yapılırdı"Geçmişte sadece beşik üretimi yapılmadığını ifade eden Özşahin, zamanla birçok ahşap ürünün hayatın içinden çekildiğini söyledi. Dedelerinin döneminde üretim çeşitliliğinin çok daha fazla olduğunu belirten Özşahin, "Eskiden sadece beşik yapılmazmış. Kağnı arabalarının tekerlekleri, sallama yayıklar, köylerde kullanılan çeşitli sepetler ve birçok ahşap ürün üretilirmiş. Ancak teknoloji geliştikçe ahşap ürünlerin yerini farklı malzemeler aldı. Günümüzde daha çok beşik, sepet ve tahta sofra üretimi yapıyoruz. Bizim asıl baba-dede mesleğimiz ise beşikçilik. Biz bu işin içinde büyüdük" dedi. "Çocuklar bazen ahşap beşiği arıyor"Ahşap beşiklerin çocuklar tarafından daha rahat bulunduğunu dile getiren Özşahin, "Şu anda ahşaba doğru bir dönüş var gibi görünüyor. İnsanlar önce yeni nesil beşikleri tercih ediyor. Ancak bazı çocuklar o beşiklerde rahat etmeyince aileler bize geliyor. Hatta bazen genetikten geldiğini düşünüyorum. Anne ve babasının büyüdüğü ahşap beşiği arayan çocuklar oluyor. Başka beşiklerde rahat etmeyen çocuklar için aileler son çare olarak ahşap beşik tercih ediyor. Sonrasında da memnun kaldıklarını söylüyorlar" ifadelerini belirtti. "Bir beşik bir günde yapılır ama hazırlığı aylar sürer"Kaliteli bir beşik için doğru zamanda kesilmiş ağacın büyük önem taşıdığını vurgulayan Özşahin, "Bir beşik bir günde yapılabilir ama öncesinde uzun bir hazırlık süreci vardır. Ağacın doğru zamanda kesilmesi gerekir. Sonra kurutulması ve aşama aşama işlenmesi lazım. Bükme kısımlarında ceviz ve kestane ağacı kullanıyoruz. Diğer bölümlerde ise kızılağaç tercih ediyoruz. Zamanında kesilmiş ağaç ömürlük dayanır. Ancak uygun zamanda kesilmeyen ağaç kurtlanır ve kısa sürede deforme olur" diye konuştu. "Küçük beşiklere ilgi daha fazla"Hediyelik amaçlı üretilen minyatür beşiklerin son dönemde daha fazla ilgi gördüğünü ifade eden Özşahin,"Büyük beşiklere yönelik talep azalsa da küçük beşiklere ilgi daha fazla. Büyükler çocuklarını getiriyor ve 'Biz bu beşiklerde büyüdük' diyerek hatıralarını anlatıyor. Sonra çocuklarına oyuncak ya da hatıra olarak küçük beşik satın alıyorlar. Şu anda küçük beşiklerin rağbeti büyük beşiklerden daha fazla" dedi. " Son usta bırakana kadar bu sanatı yaşatmayı düşünüyoruz"Yaklaşık bir asra yaklaşan aile mesleğini yaşatmaya çalıştığını anlatan Özşahin, "2000'li yıllara kadar işlerimiz çok güzeldi. Alternatif ürünler arttıkça ahşaba olan ilgi azaldı. Şu anda beşik satışlarımız eskiye göre çok düşük. Bunun yanında balta sapı, keser sapı gibi ürünler de yapıyorum. Ancak bizim ata mesleğimiz beşikçilik. Yaklaşık 80-90 yıllık bir geçmişimiz var. Biz bunda büyüdük, bunda yetiştik. Geçimimizi bundan sağladık. Son usta bırakana kadar bu sanatı yaşatmayı düşünüyoruz" ifadelerini kullandı. "Gençler masa başı işlere yöneliyor"Ahşap işçiliğinin emek ve sabır gerektiren bir meslek olduğuna dikkati çeken Özşahin, "Gençler artık bu işe yönelmiyor. Daha rahat çalışma ortamları arıyorlar. Bizim işimizde talaş var, toz var, emek var. Torna tozu, ağaç tozu içinde çalışıyorsunuz. Gençler daha çok masa başı işlere yöneliyor. Ahşaba olan rağbet de azaldığı için bu işi tercih eden olmuyor. Ben eğitim hayatımın ardından kendi isteğimle dede ve baba mesleğimi sürdürmeye karar verdim. Ancak yeni nesil bu sanata yönelmek istemiyor. Biraz da geçim kaygısından dolayı uzak duruyorlar. Biz ise ata mesleği olduğu için devam ettiriyoruz" dedi.