Nörolojik hastalıklarda kişiye özel tedavi dönemi: OMÜ'de 'dijital ikiz' çalışması

Ondokuz Mayıs Üniversitesinde (OMÜ), nörolojik hastalıkların teşhis ve tedavisinde kişiye özel uygulamalara imkan sağlayacak “dijital ikiz” teknolojisinin geliştirilmesi için çalışmalar sürüyor. OMÜ Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı Başkanı ve Türk Nöroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Murat Terzi öncülüğündeki multidisipliner ekip, yapay zeka destekli sistemler üzerinden hastalara özel sanal modeller oluşturuyor.

Hastaların verileri yapay zekaya öğretiliyor

Çalışma kapsamında hastaların Manyetik Rezonans (MR), elektroensefalografi (EEG), ses ve yürüme verileri yapay zekaya öğretilerek “sanal hasta” modelleri oluşturuluyor. Bu modeller üzerinden kişiye özel tanı ve tedavi yöntemlerinin planlanması hedefleniyor.

“Dijital ikiz” yöntemi sayesinde MS, Alzheimer, parkinson ve epilepsi gibi hastalıkların ilerleyen süreçte nasıl bir seyir izleyeceğinin önceden tahmin edilmesi, doğru tanının konulması ve hastaların karşılaşabileceği olumsuzlukların en aza indirilmesi amaçlanıyor.

Erken tanı ve tedavi için yeni yaklaşım

Prof. Dr. Murat Terzi, nörolojik hastalıklarda erken teşhisin klinik seyri doğrudan etkilediğini belirterek, dijital teknoloji ve yapay zekadan her geçen gün daha fazla yararlandıklarını söyledi.

OMÜ Nöroloji Ana Bilim Dalı ve Sinir Bilimleri Ana Bilim Dalında yapay zeka ve dijital teknolojilere önem verdiklerini ifade eden Terzi, şu değerlendirmede bulundu:

"Bununla ilgili projeler yapıyoruz. Özellikle 'Dijital ikiz' dediğimiz, hastaların var olan verilerini, örneğin MR, EEG görüntülerini makineye öğretiyoruz. Sanal ortamda hastanın yaşı, cinsiyeti, hangi şikayetleri ve bulguları var ise beyin MR'ında, EEG'sinde, kan veya başka örneklerde neler var, bunları sanal ortamda bir hasta gibi değerlendiriyor. Bunlar üzerinde erken dönemde tanı koyup hastalığın seyrine yönelik tedavileri planlıyoruz."

Ses ve yürüme verileri de analiz ediliyor

OMÜ’de epilepsi, Alzheimer, MS, Parkinson ve beyin damar hastalıklarına yönelik çok sayıda çalışma yürüttüklerini belirten Terzi, hastalardan elde edilen farklı verilerin tek bir veri tabanında toplandığını söyledi.

Terzi, çalışmanın kapsamını şu sözlerle anlattı:

"OMÜ'de özellikle epilepsi, Alzheimer, MS, Parkinson ve beyin damar hastalığıyla ilgili pek çok çalışma yürütüyoruz. Hastaların ses verilerini kaydediyoruz. Aynı zamanda hastaların yürüme videolarını analiz ediyoruz. Bu bulgularla hastaların görüntülemeleri, beyin tomografileri, beyin MR'ını, EEG ve elektromiyografik (EMG) incelemelerini bir veri tabanında topluyoruz. Hastaların verilerini bir araya getirerek hastalığın nasıl seyredeceği, bu hastalıkta hangi seyirde neler olabileceğini erkenden tahmin ederek hem doğru tanı hem doğru tedaviyi en iyi şekilde planlamaya çalışıyoruz."

Robotik sağlık teknolojilerine doğru

Çalışmaların hem OMÜ ve Türkiye'deki sponsor kuruluşlar hem de uluslararası platformlar tarafından desteklendiğini belirten Terzi, yüzlerce hastaya ait klinik MR, EEG ve EMG verilerinin makineye öğretildiğini ifade etti.

Terzi, yapay zeka destekli sistemlerin gelecekte sağlık alanında önemli rol oynayacağını belirterek şunları kaydetti:

"Yüzlerce hastanın klinik MR, EEG, EMG verilerini makineye öğretiyoruz. Makine öğretimi niye önemli? Çünkü daha çok robotların dolaştığı, özellikle sağlık teknolojisinde daha çok uzaktan müdahalelerin olacağı döneme doğru gidiyor dünya. Biz de bu süre içerisinde istiyoruz ki gelişmekte olan robotik cihazlara en doğru bilgiyi öğretelim, sağlık profesyonellerine, başta doktorlar olmak üzere yardımcısı olsun. Yani günlük hayatımızda tıpkı MR, ultrason veya EEG, EMG cihazı gibi bulgularımızla beraber tanıyı daha güzel koyabilelim. Yapay zekanın gelişmesiyle beraber üreteceğimiz ürünler bize yardımcı olsun."

Çalışmalar 3 yıldır devam ediyor

Prof. Dr. Murat Terzi, “dijital ikiz” teknolojisine yönelik çalışmaların 3 yıldır sürdüğünü ve geliştirme faaliyetlerinin devam ettiğini söyledi.