Derin Miras ile su altındaki miras korunacak

Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı ile 1915 Çanakkale Köprüsü ve Otoyolu iş birliğiyle yürütülen proje kapsamında, Birinci Dünya Savaşı döneminden kalan tarihi gemi batıklarının belgelenmesi, dijital arşivlerinin oluşturulması, fiziksel olarak korunması ve sürdürülebilir dalış turizmine kazandırılması hedefleniyor.Çanakkale Boğazı’nda 111 yıldır su altında bulunan batıklar, yalnızca savaş tarihinin izlerini taşıyan yapılar olarak değil, aynı zamanda deniz canlıları için önemli yaşam alanları olarak da değerlendiriliyor. Ancak iklim değişikliği, deniz sıcaklıklarındaki artış ve su altı ekosistemindeki değişimler nedeniyle bu tarihi yapıların doğal süreçlerle yıpranma riski bulunuyor.Bu kapsamda geliştirilen projede, çevre dostu bir yöntem olan katodik koruma sistemi uygulanıyor. Bu yöntemle batıklara doğrudan müdahale edilmeden, yanlarına yerleştirilen özel çinko anotlar sayesinde metal yüzeylerde oluşan korozyonun yavaşlatılması ve batıkların ömrünün uzatılması amaçlanıyor. İlk uygulama HMS Louise batığında gerçekleştirildiDerin Miras Projesi kapsamında katodik koruma uygulanan ilk batık, İngiliz Kraliyet Donanması’na ait HMS Louise oldu. Suvla Koyu’nun kuzeyinde yaklaşık 13 metre derinlikte bulunan muhrip tipi gemiye, koruma çalışmalarının ardından ilk dalış gerçekleştirildi.Dalış etkinliği; Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, 1915 Çanakkale Köprüsü ve Otoyolu CFO’su Murat Sarıkaya, basın mensupları ve uzman dalış ekibinin katılımıyla yapıldı.Dünyaca tanınan İsveçli su altı fotoğrafçısı Alex Dawson da gerçekleştirdiği dalışta HMS Louise batığını görüntüleyerek tarihi anları kayıt altına aldı.Dalışta ayrıca, 18 kilogram ağırlıkla su altında 81,60 metre yürüyerek Guinness Dünya Rekoru sahibi olan milli serbest dalış sporcusu Bilge Çingigiray de HMS Louise batığına serbest dalış yaptı. HMS Louise Çanakkale tarihinin sessiz tanığı1915 Çanakkale Deniz Savaşları sırasında bölgede görev yapan HMS Louise, yaşanan çatışmalar ve zorlu hava koşullarının ardından sürüklenerek karaya oturdu. Olumsuz şartlar nedeniyle kurtarılamayan gemi, aradan geçen 111 yıla rağmen büyük ölçüde bütünlüğünü koruyarak bugün de su altında ziyaretçilerini bekliyor.Tarihi Alan Başkanlığı kayıtlarına göre batık, dönemin deniz savaşlarına tanıklık eden önemli unsurlardan biri olarak kabul ediliyor. Hedef dünyanın sayılı su altı parklarından biri olmakGelibolu Tarihi Sualtı Parkı içerisinde 27 batık ve 2 resif olmak üzere toplam 29 dalış noktası bulunuyor. Bölgenin, dünyanın en önemli su altı dalış merkezlerinden biri haline getirilmesi hedefleniyor.Üniversiteler ve bilim kuruluşlarıyla yürütülen çalışmalar sayesinde batıkların çevresindeki deniz yaşamı, biyolojik çeşitlilik ve ekosistem dengesi de takip ediliyor.Derin Miras Projesi ile birlikte Çanakkale’nin yalnızca tarih turizmi değil, su altı turizmi açısından da uluslararası ölçekte daha fazla tanınması amaçlanıyor. Proje sayesinde hem tarihi miras korunacak hem de bölge ekonomisine katkı sağlayacak yeni bir turizm alanı oluşturulacak.“Dünyada böyle bir batık zenginliği yok”1915 Çanakkale Köprüsü ve Otoyolu CFO’su Murat Sarıkaya, projenin tarihi ve çevresel açıdan büyük önem taşıdığını belirterek, Çanakkale’ye değer katacak özel bir çalışmaya imza attıklarını söyledi.Sarıkaya, “Bu proje bizim için çok özel. Çünkü burada sadece bir koruma çalışması değil, tarihe ve geleceğe sahip çıkma anlayışı var. Dünyada bu kadar çok batığın bir arada bulunduğu çok özel bir coğrafyadayız. Bu çalışmaların turizme, doğaya ve insanlığa önemli katkılar sağlayacağına inanıyoruz” dedi.Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir ise Gelibolu Sualtı Parkı’nın artık dünya çapında ilgi gören bir merkez haline geldiğini ifade ederek, “Dalgıçlar burada yalnızca dalış yapmıyor, tarihin içerisinde bir yolculuğa çıkıyor. Suyun altında bize emanet edilen bu kültürel mirasları koruyarak gelecek nesillere aktarmak için çalışmalarımız devam edecek” diye konuştu.Derin Miras Projesi ile Çanakkale Boğazı’nın derinliklerinde yatan savaş hatıraları, bilimsel yöntemlerle korunarak hem tarih araştırmalarına hem de sürdürülebilir turizme hizmet etmeye devam edecek.