Yün yorganların son ustaları zamana direniyor

Bir dönem düğün hazırlıklarının ve çeyizlerin olmazsa olmazları arasında yer alan işlemeli yün ve pamuk yorganlar, günümüzde yerini hazır ve fabrikasyon ürünlere bıraktı. El emeğiyle hazırlanan yorganlara olan talebin her geçen yıl azaldığını belirten Yavuz, mesleğin en büyük sorunlarından birinin ise yetişmiş eleman ve çırak bulunamaması olduğunu söyledi. “İlkokulu bitirdikten sonra yorgancı olacağım dedim”Yorgancılığa çocuk yaşta başladığını anlatan Hüsamettin Yavuz, ailesinde üç kuşaktır devam eden mesleği kendi isteğiyle seçtiğini belirtti.“48-49 yıldır bu mesleğin içindeyim. Üç kuşaktır yorgancılık yapıyoruz. İlkokulu bitirdikten sonra babama ‘Ben yorgancı olacağım’ dedim ve mesleğe böyle başladım. Ben çocukken bizim memleketin ekseriyeti yorgancıydı” diyen Yavuz, işin zahmetli ve sabır isteyen bir meslek olduğunu ifade etti.Yorgan yapımında kullanılan yünün ve pamuğun hazırlanmasının başlı başına emek istediğini belirten Yavuz, “Bu meslekte depo işi zordur. Yünün veya pamuğun ayıklanması gerekir. Bu da zahmetli bir iştir. Bu meslek iğneyle kuyu kazmak gibidir” dedi. “40 senedir çırak alıyor musunuz diye soran olmadı”Mesleğin geleceği konusunda en büyük endişesinin yetişmiş usta ve çırak bulunamaması olduğunu dile getiren Yavuz, gençlerin yorgancılığa ilgi göstermediğini söyledi.Yavuz, “Ben 40 senedir ‘Çırak alıyor musunuz?’ diye soran hiç görmedim. Çırak olarak yetişen çocuklarımız yok. Üç tane oğlum var, üçü de dükkâna gelmez” ifadelerini kullandı.Günümüzde gençlerin daha kolay ve hızlı işlere yöneldiğini belirten Yavuz, yorgancılığın uzun süreli emek ve sabır gerektirdiğini, bu nedenle yeni neslin mesleğe sıcak bakmadığını söyledi. “Gençler yünle uğraşamıyor”Geleneksel yün ve pamuk yorganların hazırlanmasının hazır ürünlere göre daha fazla emek istediğini belirten Yavuz, özellikle gençlerin bu zahmetli süreci tercih etmediğini ifade etti.“Gençler bu işe biraz soğuk bakıyorlar. Yünün, pamuğun temizlenmesini zahmetli görüyorlar. Bizim kuşaktan kadınlar yünün sağlıklı olduğunu bildiği için yünle uğraşıyorlar. Gençler yünle uğraşamıyor, onlar için makine işi yorganlar daha kolay geliyor” diyen Yavuz, el emeği yorganların geleneksel üretim anlayışının önemli bir parçası olduğunu söyledi.Fabrikasyon ürünler siparişleri azalttıHazır yorganların yaygınlaşmasıyla birlikte el emeği yorganlara yönelik siparişlerin de ciddi şekilde azaldığını belirten Yavuz, fabrikasyon ürünlerin mesleği olumsuz etkilediğini söyledi.“Eskisi kadar yorgan siparişi alamıyoruz, günden güne azalıyor. Bu da elyaf yorganların piyasaya çıkmasından ve gençlerin elyaf yorganı tercih etmesinden oldu. Fabrikasyon yorganlar bizi kötü etkiledi” diye konuştu.Yavuz, geleneksel yün yorganların doğru kullanıldığında uzun yıllar kullanılabildiğine dikkat çekerek, fiyat değerlendirmesi yapılırken ürünün kullanım ömrünün de hesaba katılması gerektiğini ifade etti.“Bizim yorganlarımız 15-20 yıl kullanılabilir”El emeği yorganların ilk bakışta hazır ürünlerden daha pahalı görülebildiğini ancak uzun ömürlü olmaları nedeniyle aslında ekonomik olduğunu savunan Yavuz, “Aslında yorganlarımız pahalı değildir. Çünkü bu yorgan en az 15-20 yıl kullanılabilir. Elyaf yorganlara göre bizim yorganlarımız biraz pahalı geliyor ama markalı olan elyaf yorganlar marka sattığı için onlar bizimkilerden daha pahalıdır” dedi.Hazır ürünlerin düşük fiyat nedeniyle daha fazla tercih edildiğini belirten Yavuz, geleneksel yorgancılığın yaşatılması için vatandaşların el emeği ürünlere yeniden yönelmesi gerektiğini söyledi.“Yorgan sağlık, sıhhattir”Mesleğin geleceğinin yalnızca ustalara değil, tüketicilerin tercihine de bağlı olduğunu vurgulayan Yavuz, yorgancılığın yaşatılması için geleneksel yorganlara olan talebin devam etmesi gerektiğini ifade etti.“Bu mesleğin unutulmaması için vatandaşlarımızın yorgan yaptırmaya gelmesi lazım. ‘Yorgan sağlık, sıhhattir’ diyecek, gelecek ki biz de ayakta kalacağız. Böyle giderse bu meslek bitecektir” diyen Yavuz, üç kuşaktır sürdürülen mesleğin gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için yeni çırakların yetişmesi gerektiğini belirtti.Ankara’da yıllardır iğne, iplik, yün ve pamukla sürdürülen yorgancılık, değişen tüketim alışkanlıkları karşısında ayakta kalmaya çalışırken, Hüsamettin Yavuz gibi ustalar ise yalnızca bir mesleği değil, aynı zamanda nesillerden nesillere aktarılan bir el sanatını yaşatmak için mücadele ediyor.