YÖK'ten araştırma görevliliği için yeni doktora sistemi
Yükseköğretim Kurulu (YÖK), doktora programlarına öğrenci seçimi ve araştırma görevlisi kadrolarına yerleştirme sürecini değiştiren önemli bir düzenlemeye imza attı. 6 Mart 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle özellikle YÖK tarafından belirlenen öncelikli alanlarda doktora eğitimi alacak adaylar için merkezi yazılı sınav sistemi getirildi.
Araştırma görevliliği için doktora sisteminde yeni dönem
Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklikle “Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”te önemli bir düzenleme yapıldı.
Yeni sisteme göre YÖK’ün belirlediği üniversitelerde ve yine YÖK tarafından tespit edilen öncelikli alanlardaki doktora programlarına öğrenci seçimi merkezi bir yazılı sınav üzerinden gerçekleştirilecek.
Bu düzenleme ile akademik kadrolara girişte daha standart ve ölçülebilir bir değerlendirme yapılması hedefleniyor.
Doktora öğrencisi seçimi için merkezi yazılı sınav yapılacak
Yeni uygulamada doktora öğrencisi olmak isteyen adaylar doğrudan yazılı sınava giremeyecek. Öncelikle belirli kriterlere göre bir ön değerlendirme yapılacak.
Yazılı sınava girecek adaylar şu puanların hesaplanmasıyla belirlenecek:
ALES puanının yüzde 40’ı
Yabancı dil puanının yüzde 30’u
Lisans mezuniyet notunun yüzde 30’u
Bu hesaplama sonucunda oluşan sıralamaya göre kontenjanın en fazla dört katı kadar aday merkezi yazılı sınava katılma hakkı elde edecek.
Yazılı sınavda 70 puanın altında kalan adaylar başarısız sayılacak.
Doktora yerleştirmesinde yeni puanlama sistemi
Doktora programına kabul edilecek adayların nihai başarı puanı ise farklı bir hesaplama yöntemiyle belirlenecek.
Yeni sistemde değerlendirme şu şekilde yapılacak:
ALES puanı yüzde 25
Lisans mezuniyet notu yüzde 25
Yabancı dil puanı yüzde 20
Yazılı sınav puanı yüzde 30
Bu hesaplamaya göre nihai başarı puanı 70’in altında olan adaylar doktora programına kabul edilmeyecek.
Başarılı adaylar araştırma görevlisi olabilecek
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken yönlerinden biri ise doktora programı ile araştırma görevliliği arasındaki bağın güçlendirilmesi oldu.
Düzenlemeye göre öncelikli alanlardaki doktora programlarına kabul edilen adaylar, yürürlükteki mevzuat kapsamında araştırma görevlisi kadrolarına atanabilecek. Böylece doktora eğitimi ile akademik kadro planlaması arasında daha bütüncül bir sistem oluşturulması hedefleniyor.
Lisansüstü eğitim yönetmeliğine de yeni madde eklendi
Aynı gün yayımlanan “Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile doktora öğrenci seçimine ilişkin bu sistem lisansüstü eğitim mevzuatına da dahil edildi.
Buna göre:
Türk vatandaşları için öğrenci seçimi öğretim elemanı atamalarına ilişkin yönetmelik hükümlerine göre yapılacak.
Yabancı uyruklu adaylar için ise YÖK tarafından belirlenen usul ve esaslar uygulanacak.
Doğum yapan lisansüstü öğrencilere iki dönem ek süre
Yönetmelikte dikkat çeken bir diğer düzenleme ise lisansüstü eğitim gören kadın öğrenciler için getirilen yeni hak oldu.
Yeni düzenlemeye göre doğum yapan lisansüstü kadın öğrencilere talep etmeleri halinde iki dönem ek süre verilebilecek. Verilen bu süreler lisansüstü eğitimdeki azami süre hesabına dahil edilmeyecek.
Düzenleme yürürlüğe girdi
Doktora öğrenci seçimi, araştırma görevlisi kadroları ve lisansüstü eğitim süreçlerini ilgilendiren yönetmelik değişiklikleri 6 Mart 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
