Yarım asırlık zanaatın son temsilcilerinden: Manda Boynuzu tarak ustası
Türkiye'de manda boynuzundan tarak üreten son iki ustadan biri olan 73 yaşındaki Ahmet Türk, yıllardır sürdürdüğü mesleğini tüm zorluklara rağmen yaşatmaya devam ediyor. Geleneksel yöntemlerle ürettiği tarakların özellikle 50 yaş ve üzerindeki vatandaşlar tarafından büyük ilgi gördüğünü söyleyen Ahmet Usta, 'Beni bulanlar çoğu zaman fiyatını bile sormadan tarak alıyor' dedi.
Yıllara Meydan Okuyan Bir Zanaat
Bolu'nun Gerede ilçesine bağlı Çayönü köyünde üretim yapan Ahmet Türk, çocuk yaşlarda öğrendiği manda boynuzu tarak yapımını bugün hâlâ el tezgâhında sürdürüyor. Türkiye'de bu mesleği icra eden usta sayısının ikiye kadar düştüğünü belirten Türk, geleneksel el sanatlarının yeni nesil tarafından yeterince ilgi görmemesinden yakındı.
Gençlerin el emeği gerektiren mesleklere yönelmediğini ifade eden Ahmet Türk, bu nedenle yılların birikimi olan zanaatların birer birer yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını dile getirdi.
Haftada 100 Tarak Üretebiliyor
Kadın ve erkekler için yıllardır klasikleşen dört farklı model üreten Ahmet Türk, talep olması halinde haftada yaklaşık 100 adet tarak hazırlayabilecek kapasiteye sahip olduğunu söyledi. Üretimde kullandığı manda boynuzunu temin etmekte herhangi bir sıkıntı yaşamadığını belirten usta, her tarağın tamamen el işçiliğiyle şekillendirildiğini ifade etti.
Yoğun emek isteyen üretim sürecinin ardından ortaya çıkan siyah ve kahverengiye çalan gri tonlardaki taraklar, işçilik durumuna göre toptan 300 ile 500 lira arasında alıcı buluyor.
Doğallığıyla Tercih Ediliyor
Ahmet Türk, manda boynuzundan üretilen tarakların en önemli özelliğinin saçta statik elektrik oluşturmaması olduğunu belirterek, bu sayede saçların kabarmasını önlediğini ve doğal yapısıyla uzun yıllar kullanılabildiğini söyledi. Dayanıklılığıyla da öne çıkan bu tarakların kullanıcılar tarafından özellikle doğal ürün tercih edenler arasında ilgi gördüğünü kaydetti.
En Büyük Zarar Arka Cepte Taşınırken Oluşuyor
El yapımı tarakların kolay kolay deforme olmadığını anlatan Ahmet Türk, en sık karşılaşılan sorunun kullanıcı hatasından kaynaklandığını belirtti. Tarakların özellikle pantolonun arka cebinde taşınması sırasında üzerine oturulması nedeniyle kırıldığını ifade eden usta, doğru kullanıldığında ise yıllarca ilk günkü sağlamlığını koruyabildiğini sözlerine ekledi.
Yarım asrı aşkın süredir sürdürdüğü mesleğini bırakmaya niyeti olmadığını dile getiren Ahmet Türk, geleneksel zanaatların yaşatılabilmesi için gençlerin el sanatlarına daha fazla ilgi göstermesi gerektiğini vurguladı.
