Yargıtay'dan emsal karar: Hizmetli ve tarım işçileri de ihbar tazminatı alabilecek
Yargıtay, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamı dışında kalan bazı çalışma alanlarında görev yapan kişileri ilgilendiren emsal niteliğinde bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, ev hizmetleri ve tarım işleri gibi alanlarda çalışanların da belirli şartlar altında ihbar tazminatı alabileceğine hükmetti.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin oy birliğiyle aldığı kararda, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamı dışında kalan iş ilişkilerinde ihbar tazminatı şartlarının Türk Borçlar Kanunu (TBK) hükümlerine göre değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Kararda, çalışma ilişkisi belirsiz süreli iş sözleşmesine dayanıyorsa, İş Kanunu kapsamına girilmese dahi ihbar tazminatı hakkının doğabileceği vurgulandı.
Çiftlikte çalışan karı koca hukuk mücadelesi başlattı
Karara konu olayda, bir çiftlikte çalışan karı koca tazminatsız şekilde işten çıkarıldıkları gerekçesiyle mahkemeye başvurdu.
S.M. isimli çalışan, çiftlikte 15 at, 1 inek ve iki köpeğin bakımından, ahır temizliğinden ve bahçe işlerinden sorumlu olduğunu belirtirken; eşi Z.M. ise çiftlik evinde yemek ve ev işleri yaptığını, yaklaşık 5 yıl boyunca kesintisiz çalıştıklarını ileri sürdü.
Çift, iş sözleşmelerinin haksız şekilde sona erdirildiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ile yıllık izin alacaklarının tahsilini talep etti.
Çiftlik sahibi ise yapılan işlerin 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında değerlendirilemeyeceğini savundu. S.M.’nin seyis olarak çalıştığını, Z.M.’nin ise ev hizmetlerinde görev yaptığını belirterek davanın reddini istedi.
İlk mahkeme talepleri reddetti
İş Mahkemesi, S.M.’nin yaptığı işin niteliği nedeniyle İş Kanunu kapsamında olmadığını, Z.M.’nin de ev hizmetlerinde çalıştığı gerekçesiyle 4857 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanamayacağına karar verdi.
Mahkeme bu gerekçelerle davacıların taleplerini reddetti.
Kararın temyiz edilmesi üzerine dosya Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin önüne geldi.
"İhbar tazminatı hakkı doğar"
Yargıtay, dosyadaki bilgi ve belgeleri değerlendirerek işverenin iş sözleşmesinin sona erdirilmesinde haklı neden bulunduğunu ispatlayamadığı sonucuna vardı.
Kararda, işveren tarafından çalışanların işe gelmediğine ilişkin herhangi bir devamsızlık tutanağı sunulmadığı, tanıkların da feshe ilişkin doğrudan bilgiye sahip olmadığı belirtildi.
Yüksek Mahkeme, yapılan işlerin niteliği nedeniyle çalışanların kıdem tazminatına hak kazanamayacağını ancak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 432 ve 438. maddeleri kapsamında ihbar tazminatı almaları gerektiğini ifade etti.
Böylece Yargıtay, İş Kanunu dışında kalan çalışanların da belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışmaları ve işten çıkarılma şartlarının oluşması halinde ihbar tazminatı talep edebileceğine hükmetmiş oldu.
