Yanık kokulu Tavas yoğurdu geleneksel yöntemlerle yaşatılıyor
Denizli'nin Tavas ilçesine özgü coğrafi işaretli yanık kokulu koyun yoğurdu, kontrollü pişirme tekniğiyle oluşan hafif isli aroması ve doğal sert kıvamıyla sofralardaki yerini koruyor. Yüzyıllardır sürdürülen geleneksel üretim yöntemi, yöresel lezzeti gelecek nesillere taşımayı amaçlıyor.
Denizli'nin Tavas ilçesinde geleneksel yöntemlerle üretilen yanık kokulu koyun yoğurdu, kendine özgü üretim tekniği ve eşsiz aromasıyla dikkat çekiyor. Coğrafi işaret tesciline sahip olan yöresel ürün, hafif isli kokusu ve süzme işlemi uygulanmadan elde edilen yoğun kıvamıyla benzerlerinden ayrılıyor.
Yanık kokusunun sırrı üretim tekniğinde
Yanık kokulu Tavas koyun yoğurdunun üretimi sabahın erken saatlerinde koyunların sağılmasıyla başlıyor. Süzülen sütün bir bölümü odun ateşinde ısıtılan kazana dökülerek tabanının kontrollü şekilde tutması sağlanıyor. Daha sonra kalan süt eklenerek kaynatılıyor.
Yoğurda karakteristik aromasını kazandıran en önemli unsur ise kazan tabanındaki kontrollü yanma ile kaynama sırasında oluşan kaymağın sararması oluyor. Böylece yoğurt hafif isli ve karamelize bir lezzet kazanıyor.
Kaynatılan süt yaklaşık 10 dakika boyunca havalandırıldıktan sonra dinlendiriliyor ve uygun sıcaklığa ulaştığında doğal yoğurt mayasıyla mayalanıyor.
Sert kıvamını doğal yöntemle alıyor
Tavas yanık kokulu koyun yoğurdunu benzerlerinden ayıran en önemli özelliklerden biri de süzme ya da keseleme işlemine ihtiyaç duyulmadan doğal olarak yoğun ve sert kıvam kazanması oluyor.
Geleneksel üretim tekniği sayesinde elde edilen bu yapı, yoğurdun hem lezzetini hem de raf ömrünü artırıyor. Ürün, özgün üretim yöntemi nedeniyle 2024 yılında Tavas Belediyesinin başvurusu üzerine coğrafi işaret tescili aldı.
Üreticiler geleneği sürdürüyor
Solmaz Mahallesi'nde üretim yapan Gülizar Karaçalı, yanık kokusunun oluşmasında kaymağın sararmasının büyük rol oynadığını belirterek, sütü odun ateşinde kaynatıp geleneksel yöntemlerle mayaladıklarını söyledi.
Vakfı Mahallesi'nde üreticilik yapan Mustafa Yahşi ise geçmişte koyun sayısının daha fazla olması nedeniyle üretimin yoğun olduğunu, buzdolabının bulunmadığı dönemlerde yoğurtların bozulmaması için keselerde süzülerek çam ve ardıç dalları arasında muhafaza edildiğini anlattı. Ürünlerin daha sonra katırlarla çevre pazarlara ulaştırıldığını ifade etti.
Kitap haline getirilecek
Yanık kokulu Tavas koyun yoğurdunun üretim süreci ve tarihçesi, Tavas'ın kültürel tanıtımına katkı sunan Muhammet Kahraman'ın araştırmaları doğrultusunda kitaplaştırılarak gelecek nesillere aktarılacak.
