Vergide yeni dönem: Mükellefler risklerini denetim öncesinde görebilecek
Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu (VDK) Başkanlığı, mükelleflerin vergisel risklerini ceza sürecine girmeden önce sayısal skorlarla görebilecekleri yapay zekâ destekli 'Bilinç Platformu'nu bu yıl içinde devreye alacak.
Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan edinilen bilgiye göre VDK, vergi kaybı ve kaçağıyla mücadelede kullandığı yapay zekâ uygulamalarını genişletiyor. Web uygulaması şeklinde çalışacak Bilinç Platformu ile vergi idaresi ve mükellefler arasında şeffaf, önleyici ve rehberlik odaklı yeni bir iletişim modelinin kurulması amaçlanıyor. Sistem sayesinde mükellefler, herhangi bir denetim ya da ceza sürecine girmeden önce risklerini görerek gerekli değerlendirmeleri yapabilecek.
İlk aşamada 150'den fazla vergi analizi ve makine öğrenmesi devrede
Platformun ilk aşamasında 150'den fazla kural bazlı vergi analizi ile birlikte vergisel konulara odaklı makine öğrenmesi senaryoları uygulamaya konulacak. Bu sistemle mükelleflerin vergisel riskleri sayısal skorlar halinde gösterilerek objektif ve veri temelli değerlendirme imkanı sunulacak. Yüksek puan alınan senaryolarda ise mükelleflere riskleri bertaraf edecek şekilde sistem üzerinden rehberlik sağlanacak.
"Karşı taraf riski" ile ticari ortakların riskleri de görülebilecek
Bilinç Platformu'na, 2024 yılında geliştirilen Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi de entegre edilecek. Parasal hareketler üzerinden tespit edilen riskli işlemler mükelleflerin bilgisine sunulurken, sahte belge kullanımına yönelik riskler de platformda önemli bir yer tutacak. Kuruluş Gözetimli Analiz (KURGAN) Sistemi'nin çıktıları doğrultusunda, mükelleflerin ticari ilişki içinde oldukları taraflardan kaynaklanan riskler "karşı taraf riski" olarak paylaşılacak. Böylece mükellefler, iş yaptıkları taraflardan doğabilecek riskleri de erken aşamada görebilecek.
İkaz denetimi yaklaşımı ve müfettiş görevlendirmesi
Klasik denetim anlayışının ötesine geçerek "ikaz denetimi" yaklaşımını destekleyen platform, denetim gerektirmeyen ancak bilinmesinde fayda görülen hususlarda bilgilendirme yapacak. Sistem üzerinden talepte bulunan mükellefler için rehberlik çalışmasında bulunmak üzere vergi müfettişleri görevlendirilebilecek.
Bakan Şimşek: "Denetim öncesi bilinçlendirme anlayışını tesis edeceğiz"
Projeye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Bilinç Platformu ile vergi denetiminde yeni bir dönemin kapısını araladıklarını belirterek şunları kaydetti: "Bu yaklaşımla mükelleflerimizin hem vergisel bilinç düzeyini artırmayı hem de haklarını korumayı amaçlıyoruz. Vergi bilincini artırırken şeffaflığı sağlayacak ve mükellefler için denetim maliyetini en aza indireceğiz. Bu dönüşüm, hem idarenin etkinliğini artıracak hem de mükellefler için daha hızlı, erişilebilir ve rehberlik odaklı bir sistemin kurulmasını sağlayacak."
