Türkiye toryum kaynaklarını nükleer teknolojiye kazandırmayı hedefliyor
Türkiye, farklı bölgelerde bulunan toryum kaynaklarını yeni nesil nükleer reaktörlerde kullanmak ve yerli toryum bileşikleri geliştirmek için çalışmalarını sürdürüyor.
Türkiye, sahip olduğu toryum kaynaklarını yüksek katma değerli teknolojilere dönüştürmek amacıyla yeni nesil nükleer reaktörlere yönelik araştırma ve geliştirme çalışmalarına odaklanıyor. Eskişehir ve Malatya başta olmak üzere farklı bölgelerde tespit edilen toryum yataklarının değerlendirilmesine yönelik çalışmalar devam ediyor.
TORYUM İÇİN YENİ TEKNOLOJİLER ARAŞTIRILIYOR
Radyoaktif bir element olan toryum, doğada serbest halde bulunmuyor ve çoğunlukla nadir toprak elementlerini içeren minerallerle birlikte yer alıyor. Nükleer yakıt çevriminde alternatif bir ham madde olarak değerlendirilen toryumun, uygun nükleer süreçlerden geçirilerek uranyuma dönüştürülebileceği belirtiliyor.
Ancak toryum, günümüzde kullanılan uranyum gibi doğrudan nükleer yakıt olarak kullanılamıyor. Bu nedenle toryumun enerji üretiminde kullanılabilmesi için özel yakıt çevrimi ve işleme teknolojilerinin geliştirilmesi gerekiyor.
TÜRKİYE'DE FARKLI BÖLGELERDE TORYUM KAYNAĞI BULUNUYOR
Türkiye'de Eskişehir ve Malatya'nın yanı sıra Kayseri, Sivas, Diyarbakır ve Burdur'daki bazı sahalarda da toryum yatakları tespit edilmiş durumda.
OECD Nükleer Enerji Ajansı ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının 2014 tarihli ortak çalışmasına göre dünyada yaklaşık 6,36 milyon ton toryum kaynağı bulunurken, bunun 374 bin tonunun Türkiye'de olduğu belirtiliyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının güncel verilerinde ise Eskişehir-Sivrihisar, Malatya-Kuluncak ve Eskişehir Beylikova-Sivrihisar'daki toryum rezervlerine ilişkin farklı miktarlarda kaynak bilgileri yer alıyor.
YENİ NESİL REAKTÖRLERDE KULLANILMASI HEDEFLENİYOR
Toryumun özellikle ergimiş tuz reaktörleri olarak bilinen MSR teknolojilerinde kullanılması konusunda uluslararası araştırmalar sürüyor. Çin bu alandaki çalışmalarla öne çıkarken, Hindistan, ABD ve Avrupa'da da toryumun nükleer yakıt çevriminde değerlendirilmesine yönelik çalışmalar yürütülüyor.
Türkiye de bu alandaki teknolojik gelişmelere dahil olmak amacıyla Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) ile Danimarka merkezli Copenhagen Atomics arasında mutabakat zaptı imzaladı.
Çalışma kapsamında toryumun yeni nesil nükleer reaktörlerde kullanılmasına yönelik Ar-Ge ve projelendirme faaliyetlerinin yürütülmesi, özellikle ergimiş tuz reaktörlerinde değerlendirilebilecek toryum bileşiklerinin Türkiye'de geliştirilmesi ve üretilmesi hedefleniyor.
HEDEF KAYNAĞI TEKNOLOJİYE DÖNÜŞTÜRMEK
Türkiye'nin yürüttüğü çalışmalarla toryumun yalnızca bir maden kaynağı olarak değerlendirilmesinin ötesine geçilmesi amaçlanıyor. Kaynakların nükleer yakıt bileşikleri, Ar-Ge faaliyetleri ve yeni nesil reaktör teknolojileriyle birlikte ele alınarak yüksek katma değerli bir teknoloji ve tedarik kapasitesi oluşturulması hedefleniyor.
