Türk Somonu'nu Samsun başlattı Karadeniz'in tamamında üretiliyor

Türk somonunun markalaşma serüveninin Samsun’dan başladığını söyleyen Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz, ‘Türkiye’de 3-5 yıl içerisinde 200 bin tona ulaşabilecek bir somon üretiminden söz edebiliriz’ dedi. 

Samsun’u su ürünleri yönünden değerlendiren Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz, “Samsun Türkiye genelinde balıkçılık ve su ürünleri konusunda ilk üçte. Avcılıkla, av filosuyla, sahibi olduğu av gemilerinin sayısıyla. Türkiye'nin ihracatına büyük oranda da destek veren bir şehir. Türk somonu ve diğer balıkların yanı sıra balık unu, balık yemi, bunlarda Samsun’dan ihracat edilen ürünler arasında” dedi. 

Türk Somonu’nu yaygınlaştırmak için büyük çaba gösterdiklerini gelinen aşamada ise kazançlı bir ürün haline geldiğini söyleyen Turgay Türkyılmaz, “İlk başta Türk somonu değil de sadece somon olarak anılıyordu. 2015-2017 yılları arasında o dönemlerde yatırımcılara gidin de Türk somonu üretin diye yalvar yakar gönderiyorduk bu bölgeye. Bu insanlar Türk Somonu'nun geleceğini gördükleri için yatırım yaptılar. Belli bir risk daldılar ama sonunda da deneme yanılma, başarılı başarısızlıktan sonra şu anda sektör çok ciddi manada kazançlı bir hale geldi. Üretim başarılı bir şekilde yapılıyor. Bunu gören diğer yatırımcılar da artık somon üretimine girmek istiyorlar” diye konuştu. 

“Dünya markası oldu bunu da Samsun başlattı”

Somon üretimi için şu anda ciddi bir talep olduğunu ancak mevcut izin verilen tesislerle 200 bin tona ulaşabilecek potansiyel bulunduğunu söyleyen Türkyılmaz, “Biz bugüne kadar Türk Somonu'nda 200 bin ton proje kapasiteli 100 tane tesise onay numarası verdik. Ama bugün 75 bin ton üretiliyor. Yani bu şu anlama geliyor. 200 bin tonluk bir kapasite potansiyel hala varken izinli bunun 75 bin tonu kullanılıyor. Verilen izinleri süresi içerisinde kullanırız beklentisi var. Ama çok kabaca düşünecek olursak şu an Türkiye'de izin verilen yatırımlar bir çırpıda hayata geçecek olursa 3-5 yıl içerisinde 200 bin tona ulaşabilecek bir somon üretiminden söz edebiliriz. Türk Somonu bir dünya markası oldu. Bunu da Samsun başlattı ve şu anda Karadeniz'in tamamında Türk Somonu üretiliyor” şeklinde konuştu. 

“Yetiştiricilik avcılık miktarının önüne geçti”

Balık yetiştiriciliğini avcılığın önüne geçtiğini söyleyen Turgay Türkyılmaz, “Bundan 10 yıl önce, 15 yıl önce avcılık miktarı tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de avcılıktan elde edilen miktar, yetiştiricilikte elde edilenden daha fazlaydı. Ama artık yetiştiricilik şu anda avcılık miktarının daha önüne geçti. Bu dünyada da böyle. Ama biz bunu dünyadaki trendden çok daha önce yakaladık” ifadelerini kullandı. 

“Biz bu iradeyi ortaya koyuyoruz”

Yasa dışı avcılık ve su ürünleri kaçakçılığıyla da mücadele ettiklerini söyleyen Genel Müdür Turgay Türkyılmaz, “15 Nisan ile 1 Eylül tarihleri arasında yasak dönem içerisinde avcılığın kontrolünü yapmak yasa dışı avcılıkla mücadele etmek zorundayız. Ancak devlet her vatandaşının peşine bir polis koyamaz. Bu balıkçılıkta da böyle. Her balıkçı gemisine bir polis koymak çok mümkün değil. Şunu söylemek doğru olur. Tüm dünyada bu sorun tamamen riayet etme sorunu. Bunu tüm dünya yaşıyor. Onun için de ülkeler denetim ve kontrol mekanizmalarını geliştirmeye çalışıyorlar. Sayın Bakanımız su ürünleri denetim merkezinin açılışını yaptı. Mesela orada ülke olarak Akdeniz bölgeleri içerisindeki en büyük ve en kapasiteli modern teknoloji açısından da en kuvvetli olan bir denetim merkezini biz hizmete açmış olduk. Bunu şunun için söylüyorum. Devlet ne kadar bu işe önem verirse, vermek isterse o derece başarılı olur. Biz de bu iradeyi ortaya koyuyoruz. Bu iradeyi ortaya koyarken bilinçli balıkçılarımızın yanımızda olduğunu biliyoruz. Kaçakçılık konusunda da su ürünleri karayoluyla veya denizden kaçırılmak isteniyor.  Bizim su ürünleri mühendisi arkadaşlarımız 7-24 bu işin peşinde. Gece sabaha kadar karayollarında nöbet tutarlar. İlgili yerlerde denize çıkan karaya çıkış noktalarında bulunurlar. Kontrol teknelerimizle birlikte avcılık yaptıkları kontrol teknelerini de denetlerler. Bazı balıkçı teknelerinin mülkiyetinin kamuya geçirmesi kararı da dahil olmak üzere yaptıklarımız var” sözlerine yer verdi. 

“İhracatçı ülke konumundayız”

Yetiştiricilikte ihracat rakamlarını daha da artırmak istediklerini söyleyen Türkyılmaz, “Türkiye deniz ürünleri ihracatı konusunda ise net ihracatçı ülke konumundayız. Yani ithalat ve ihracat dengesini birlikte değerlendirdiğiniz zaman ihracatçı olan bir ülkeyiz. 2025 yılı itibariyle 2.25 milyar dolarlık bir ihracatımız var. 2028 yılında bu rakamı biz 3 milyar dolara çıkarmak istiyoruz. 650 bin ton yetiştiricilik üretimini 2028 için 750 bin tona çıkarmak hedefliyoruz” dedi. 

Türk balıkçı avı filolarının dünyanın birçok yerinde istenen konumda olduğunu söyleyen Türkyılmaz, “Biz Avrupa'da, Akdeniz ülkeleri içerisinde veya dünyada oldukça önemli yerlerdeyiz. Bizim av filomuz çok güçlü bir av filosuna sahibiz. Bizim balıkçı gemileri itibariyle söylüyorum. Bugün Afrika'nın pek çok ülkesindeler. Türk balıkçıları kendi ülkelerinde görüp de birlikte av yapmak isteyen pek çok ülke var. Bu kadar da güçlü ve geniş bir av filomuz var bizim” diye konuştu.