Teknoloji Bağımlılığı Alarm Veriyor: Uzmanlar Ebeveynleri Uyardı
Çocukların dijital ortamda maruz kaldıkları içeriklerin davranış gelişimini doğrudan etkilediğine dikkat çeken Biruni Üniversitesi Eğitim Fakültesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Tuba Kalay Usta, özellikle şiddet içerikli oyunlar ve sosyal medya kullanımının çocuklarda saldırganlık eğilimini artırabileceğini söyledi. Son yıllarda teknoloji ve oyun bağımlılığı nedeniyle uzmanlara yapılan başvuruların belirgin şekilde arttığını belirten Usta, ailelerin çocukların dijital yaşamına daha fazla rehberlik etmesi gerektiğini vurguladı.
Uzmanlara göre çocukların aile içinde şiddete tanık olması, akran zorbalığı yaşaması, sosyal dışlanma ile karşılaşması ya da dijital platformlarda yoğun şiddet içeriklerine maruz kalması; empati duygusunda zayıflama, saldırgan davranışlar ve şiddeti olağan görme gibi önemli riskleri beraberinde getiriyor. Son dönemde farklı ülkelerde yaşanan okul saldırılarının ardından bu konudaki uyarılar yeniden gündeme geldi.
"Çocuklar şiddeti normalleştirebiliyor"
Dr. Tuba Kalay Usta, çocukluk döneminde beynin karar verme ve dürtü kontrolünden sorumlu bölgelerinin henüz tam gelişmediğine dikkat çekerek, sürekli şiddet içeren içeriklere maruz kalan çocukların bu davranışları normal kabul etmeye başlayabileceğini ifade etti.
Şiddetin sorun çözme yöntemi olarak sunulduğu oyunların özellikle gelişim çağındaki çocuklar üzerinde daha güçlü etkiler oluşturabileceğini belirten Usta, çocukların sanal ortamda gördüklerini gerçek yaşam davranışlarına yansıtma ihtimalinin yetişkinlere göre daha yüksek olduğuna işaret etti.
Aileler sadece ekran süresini değil, içeriği de takip etmeli
Uzmanlara göre ebeveynlerin yalnızca çocuğun ne kadar süre ekran başında kaldığını değil, hangi içerikleri tükettiğini ve dijital ortamda kimlerle iletişim kurduğunu da yakından takip etmesi gerekiyor.
Çocuğun oyun sırasında iletişim kurduğu kişilerin güvenilir olup olmadığının önem taşıdığını belirten Usta, günlük yaşamında kendini yalnız, başarısız veya değersiz hisseden çocukların dijital dünyada daha güçlü hissettikleri karakterlerle özdeşleşebildiğini söyledi.
Bu nedenle ailelerin çocuklarıyla güven temelli bir iletişim kurmasının, onları yargılamadan dinlemesinin ve duygularını paylaşabilecekleri bir ortam oluşturmasının büyük önem taşıdığı ifade edildi.
Teknoloji tamamen yasaklanmamalı
Teknolojinin doğru kullanıldığında çocukların gelişimine katkı sağlayabileceğini belirten Usta, çözümün dijital araçları tamamen yasaklamak olmadığını söyledi. Ailelerin çocuklarıyla birlikte vakit geçirebileceği masa oyunları, ortak dijital etkinlikler ve spor faaliyetlerinin çocukların ekran bağımlılığını azaltmada etkili olabileceğini dile getirdi.
Özellikle boks, kick boks gibi kontrollü sportif aktivitelerin çocukların enerjilerini sağlıklı şekilde yönlendirmelerine katkı sağlayabileceğini belirten Usta, dijital dünyanın çoğu zaman gerçek hayatta karşılanamayan ihtiyaçların telafi edildiği bir alan haline geldiğini ifade etti.
"Teknoloji bağımlılığı en sık karşılaşılan sorunlardan biri"
Son yıllarda teknoloji ve oyun bağımlılığı nedeniyle uzman desteği almak isteyen ailelerin sayısında ciddi artış yaşandığını belirten Usta, ebeveynlerin çocuklarıyla güçlü bağ kurmasının en etkili koruyucu faktörlerden biri olduğunu söyledi.
Şiddet içerikli dijital oyunların bazı çocuklarda saldırganlık dürtülerini artırabileceğini ifade eden Usta, sosyal ve psikolojik risk faktörlerinin de eşlik etmesi durumunda daha ağır sonuçların ortaya çıkabileceğine dikkat çekti.
Uzmanlar, çocukların dijital dünyadan tamamen uzaklaştırılması yerine bilinçli teknoloji kullanımının öğretilmesi, yaşlarına uygun içeriklerin tercih edilmesi ve aile içi iletişimin güçlendirilmesinin uzun vadede daha sağlıklı sonuçlar sağlayacağını vurguluyor.
