TDK'den 800 bin kelimelik yeni sözlük hazırlığı

Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Osman Mert, Türkçenin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması için yürütülen çalışmalara ilişkin açıklamalarda bulundu. Mert, yalnızca edebi alandaki kelimeleri değil, farklı bilim dalları ve kültür alanlarında kullanılan Türkçe söz varlığını da kayıt altına almayı hedeflediklerini belirtti.

Hedef 800 bini aşan söz varlığı

TDK'nin mevcut Türkçe Sözlük'ünde yaklaşık 132 bin kelimenin bulunduğunu belirten Mert, yeni sözlük çalışmasının çok daha geniş kapsamlı olacağını ifade etti.

Hazırlanan yeni sözlükte farklı bilim dallarına ait terimlerin, kültürel alanlarda kullanılan ifadelerin, deyimlerin ve atasözlerinin yanı sıra kelimelerin farklı bağlamlarda kazandığı anlamların da ortaya konulması planlanıyor.

Çalışmada yaklaşık bir milyar kelimeden oluşan kapsamlı bir derlemden yararlanılıyor. Böylece Türkçenin güncel kullanımının daha geniş bir veri tabanı üzerinden incelenmesi amaçlanıyor.

Türkçe odaklı yapay zeka geliştiriliyor

TDK'nin üzerinde çalıştığı projeler arasında yapay zeka da bulunuyor. Prof. Dr. Mert, Türkçe düşünen bir yapay zeka modelinin geliştirilmesi için yaklaşık üç yıldır çalışma yürüttüklerini belirtti.

HAVELSAN ile sürdürülen projede kuramsal aşamanın tamamlandığını ve teknik altyapının büyük ölçüde hazırlandığını aktaran Mert, veri girişinin başladığını açıkladı.

Türkiye Terim Bankası geliyor

TDK'nin önemli projelerinden biri de Türkiye Terim Bankası olacak. Mert'in verdiği bilgiye göre veri bankasına şu ana kadar 310 bin terim girildi.

Projenin ilerleyen aşamalarda Türk dünyasındaki terimleri de kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanıyor. Böylece Türkiye Terim Bankası'nın zamanla Türk Dünyası Terim Bankası'na dönüştürülmesi hedefleniyor.

Dil yanlışlarını tespit edecek

TDK ayrıca dijital ortamda Türkçenin doğru kullanımını destekleyecek yazılımlar geliştiriyor.

Hazırlanan sistemlerden biri, metinlerdeki yazım, dil ve noktalama hatalarını tespit ederek doğru kullanım önerileri sunacak. Bir başka yazılım ise kamu kurumlarının internet sitelerini sürekli tarayarak tespit edilen dil ve yazım yanlışlarını Kuruma bildirecek.

Türkçe Sözlük'te bulunmayan kelimeleri tespit edecek ayrı bir sistemin de geliştirildiğini belirten Mert, söz konusu üç yazılımın bir yıl içinde kullanıma sunulmasının planlandığını söyledi.

Ortak alfabe çalışmaları sürüyor

Mert, Türk dünyasında ortak alfabe oluşturulmasına yönelik çalışmalara da değindi. 2024 yılında Bakü'de 34 harften oluşan ortak alfabe çerçevesinin kabul edildiğini hatırlatan Mert, ülkelerin kendi akademik kurulları üzerinden değerlendirmelerin sürdüğünü aktardı.

Kazakistan ve Kırgızistan'ın kullanacağı harflerin 15 Haziran 2026'da Astana'da düzenlenen toplantıda ilan edildiğini belirten Mert, Özbekistan'daki çalışmaların ise devam ettiğini kaydetti.

Mert, Türkiye'nin kullandığı mevcut alfabede herhangi bir değişiklik yapılmasının gündemde olmadığını ifade etti.