Tasfiyedeki 131 fon için yeni düzenleme TBMM komisyonunda

Kamuoyunda “Fon Düzenlemesi” olarak bilinen Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda ele alınıyor. AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplanan komisyonda teklifin ayrıntılarını anlatan AK Parti Samsun Milletvekili Ersan Aksu, tasfiye sürecindeki fonlarda yatırımcı zararlarının sorumlulardan tahsil edilmesini, hukuka aykırı yollarla çıkarılan varlıkların geri kazanılmasını ve yatırımcılara ara ödeme yapılmasını hedeflediklerini söyledi.

131 fon için özel tasfiye düzenlemesi

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülmeye başlanan kanun teklifi, tasfiye süreci henüz tamamlanmamış yatırım fonlarının mal varlıklarından hukuka aykırı şekilde çıkarılan değerlerin geri kazanılmasını ve yatırımcıların zararlarının karşılanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesini amaçlıyor.

Teklif hakkında komisyonda sunum yapan Ersan Aksu, Türkiye'de 2 bini aşkın yatırım fonu bulunduğunu, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından tasfiyesine karar verilen fon sayısının ise 131 olduğunu belirtti.

Tasfiye sürecindeki 131 fonun piyasadaki toplam fon sayısının yüzde 4,6'sını, toplam portföy değerinin yüzde 7,7'sini oluşturduğunu aktaran Aksu, bu fonların toplam portföy değerinin hane halkının finansal varlıklarının yüzde 2,4'üne karşılık geldiğini kaydetti.

Aksu, sorunun fon piyasasının sınırlı bir bölümünde yaşandığını belirterek, finansal sistemi olumsuz etkileyecek yapısal veya sistemik bir risk bulunmadığını savundu. Konunun Türkiye ekonomisinin çöküşü olarak sunulmasının yatırımcılara ve ülke ekonomisine zarar verdiğini ifade eden Aksu, ekonomik süreçlerin siyasi manipülasyonlardan da etkilenebildiğine dikkati çekti.

Fonların tasfiyesi için koordinasyon sağlandı

Tasfiye sürecinin yönetimi kapsamında Ziraat Bankası ve İş Bankasının görevlendirildiğini, Merkez Bankasının piyasaya ilave likidite sağladığını ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında Fon Koordinasyon Kurulu oluşturulduğunu hatırlatan Aksu, Devlet Denetleme Kurulunun da olası ihmaller dahil sürecin tüm boyutlarına ilişkin inceleme başlattığını bildirdi.

Fon soruşturması kapsamında 84 kişinin tutuklandığını, 282 kişi hakkında işlem yapıldığını ve 27 şüpheli hakkında arama kararı çıkarıldığını belirten Aksu, şüphelilerin mal varlıklarına el konulduğunu, Mali Suçları Araştırma Kurulunun (MASAK) finansal hareketlere ilişkin incelemelerinin sürdüğünü söyledi.

Aksu, piyasayı bozan ve dolandırıcılık yapan herkesin hukuk önünde hesap vereceğini vurgulayarak, yatırımcıların haklarının korunacağını ifade etti.

Yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme

Kanun teklifinin temel başlıklarından birini yatırımcılara yapılacak ara ödemeler oluşturuyor. Aksu, tasfiye sürecinin tamamlanması beklenirken yatırımcıların mağduriyet yaşamaması amacıyla, belirlenen net yatırım tutarını aşmamak kaydıyla kişi başına 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılabilmesinin öngörüldüğünü açıkladı.

Net yatırım tutarının, yatırımcının fonlara fiilen yatırdığı ve fonlardan çektiği nakit üzerinden hesaplanacağını belirten Aksu, bu tutarın tasfiye tarihine kadar tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ve yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla güncelleneceğini kaydetti.

Aksu, net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında kalan yatırımcılara bu tutarın tamamının ödenebileceğini, nakit kaynakların yetersiz olması halinde ise ödemelere küçük yatırımcılardan başlanacağını bildirdi.

Düzenleme kapsamında yaklaşık 350 bin fon pay sahibine ödeme yapılmasının öngörüldüğünü aktaran Aksu, 1 milyon liranın bir ödeme tavanı değil, nihai tasfiye öncesinde yapılabilecek ara ödemenin üst sınırı olduğunu vurguladı.

Ödemeler kamu bütçesinden yapılmayacak

Teklif kapsamında yatırımcı zararlarının kamu bütçesinden karşılanmayacağını belirten Aksu, ödemelerin fonların kendi mal varlıkları ile hukuka aykırı işlemlerden sorumlu gerçek ve tüzel kişilerden tahsil edilecek tutarlardan yapılacağını söyledi.

Aksu, fon varlıklarının gerçek ekonomik değerlerinin belirlenmesi, yapay fiyatlamaların ayıklanması, fon pay sahiplerinin güvenilir kayıtlar üzerinden tespit edilmesi ve varlıkların mümkün olan en yüksek değerle nakde çevrilmesinin hedeflendiğini ifade etti.

SPK'nin gözetim ve denetiminde yürütülmesi öngörülen tasfiye sürecinde, borsa fiyatının gerçek ekonomik değeri yansıtmadığı veya olağan satış yöntemlerinin yatırımcı zararını artırabileceği durumlarda geri alım, hakim ortağa satış ve toptan satış gibi yöntemlerin uygulanabilmesinin önü açılacak.

Fon pay sahiplerinin ilgili kurumların kayıtları karşılaştırılarak belirlenmesi, piyasa bozucu işlemler, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı suçlarına karıştığı tespit edilen kişi ve kurumların ise tasfiye ve geri kazanım imkanlarından yararlandırılmaması öngörülüyor.

Hukuka aykırı aktarılan varlıklar geri alınacak

Kanun teklifinde, fonlardan hukuka aykırı yollarla çıkarılan para, sermaye piyasası aracı, mal, hak ve alacakların geri kazanılmasına ilişkin düzenlemeler de yer alıyor.

Aksu, gerçek bir ekonomik amacı bulunmayan repo, ters repo, karşılıksız kredi ve muvazaalı işlemler yoluyla ilişkili taraflara veya üçüncü kişilere aktarılan varlıkların şahsi sorumluluk kapsamında takip edilmesinin öngörüldüğünü belirtti.

Portföy yönetim şirketleri, yöneticiler ve zararın oluşumunda sorumluluğu bulunan gerçek ve tüzel kişilerin mal varlıklarıyla sorumlu tutulabileceğini ifade eden Aksu, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun (TMSF) ilgili mevzuat kapsamında tahsilat yapabileceğini kaydetti.

El konulan veya müsadere edilen mal varlıklarının yatırımcı zararlarının karşılanması amacıyla ilgili fonlara ya da TMSF bünyesindeki özel hesaplara aktarılabilmesi, söz konusu varlıkların dava sonucunun beklenmesine gerek kalmadan satılabilmesi de teklifin düzenlemeleri arasında bulunuyor. Satışlardan elde edilen gelirlerin yalnızca fon pay sahiplerine ödeme yapılmasında kullanılması öngörülüyor.

Haksız kazanç sağlayanlara isteğe bağlı iade imkanı

Teklifle, gerçeğe aykırı değerlemeler üzerinden olağan dışı kazanç elde ederek fondan çıkan kişilere isteğe bağlı iade imkanı da getirilmesi planlanıyor. Buna göre, olağan emsal getiriyi aşan kazançların belirlenen mekanizma kapsamında iade edilebilmesi öngörülüyor.

Aksu, isteğe bağlı iadenin af veya cezasızlık anlamına gelmediğini vurgulayarak, iade yapan kişilerin cezai ve hukuki sorumluluklarının ortadan kalkmayacağını ifade etti.

“Yatırımcılar için koruma kalkanı”

Kanun teklifine yönelik eleştirilere de değinen Aksu, düzenlemenin yalnızca tasfiyesine karar verilen fonlarla sınırlandırılmasının nedeninin, olağan dışı tasfiye sürecinin kendine özgü koşullarına çözüm üretmek olduğunu söyledi.

Düzenlemenin genel piyasa kurallarını bozmadan yatırımcıların haklarını korumayı ve nihai tasfiye sürecini hızlandırmayı amaçladığını belirten Aksu, teklifin fon pay sahipleri için bir koruma kalkanı niteliğinde olduğunu dile getirdi.

Komisyonda Aksu'nun sunumunun ardından kanun teklifine ilişkin görüşmeler, komisyon üyesi milletvekillerinin konuşmalarıyla devam etti.