Tapu işlemlerinde yeni dönem
Gayrimenkul satışlarında tapu devir işlemlerinin rayiç bedel veya rayiç bedelin biraz üzerinde gösterilerek yapılması uygulamasına yönelik denetimler sıkılaştırılıyor. 1 Ocak'tan itibaren MASAK tarafından para transferlerine ilişkin denetimlerin artırılmasıyla, konut ve arsa satışlarının gerçek bedel üzerinden gerçekleştirilmesi hedefleniyor.
Yeni uygulama kapsamında, tapuda beyan edilen satış bedeli ile alıcıdan satıcıya bankacılık sistemi üzerinden gönderilen tutarın uyumlu olması gerekecek. Böylece, satış bedelinin düşük gösterilmesi yoluyla tapu harcı ve vergi kaybı oluşmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Kamu gelirlerinde kaybın önüne geçilecek
Mevcut uygulamada, gerçek değeri 10 milyon lira olan bir konutun rayiç bedel üzerinden örneğin 3 milyon liradan devredilmesi halinde, ödenmesi gereken tapu harcı önemli ölçüde azalıyor. Bu durumun kamu gelirlerinde ciddi kayıplara yol açtığı ifade ediliyor.
Belediyelerden temin edilen rayiç bedel belgelerinde yer alan tutarların, birçok bölgede piyasa değerlerinin altında kaldığına dikkat çekilirken, 2026 yılında da bu farkın devam etmesinin beklendiği belirtiliyor. Ancak bankacılık sistemi üzerinden yapılacak para transferlerinin denetime tabi tutulmasıyla, tapu işlemlerinde gerçek satış bedelinin esas alınması zorunlu hale gelecek.
Bankalar açıklama ve belge isteyebilecek
NTV'nin haberine göre; düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte, tapuda satış işlemi yapılacak bir gayrimenkulde alıcının satıcıya gönderdiği tutarın, tapuda beyan edilen bedelle uyumlu olması beklenecek. Bankalar, gerçekleştirilen transferlere ilişkin belge ve açıklama talep edebilecek. Gönderilen tutarın tapuda beyan edilen satış bedelinden düşük olması halinde ise işlemin “şüpheli işlem” kapsamında değerlendirilmesi söz konusu olabilecek.
Örneğin, 2 Ocak 2026’da tapuda satışı yapılacak ve gerçek değeri 10 milyon lira olan bir konut için, alıcının bu tutarı bankacılık sistemi üzerinden satıcıya göndermesi gerekecek. Bankalar, transferin karşılığı olan satış bedeline ilişkin açıklama ve belge isteyebileceği için farklı bir uygulama mümkün olmayacak.
Nakit işlemlere de yakın takip
Yeni denetim sürecinde, “nakit ödeme yapılır, fark edilmez” anlayışının da risk taşıdığı belirtiliyor. Bankalardan yüksek tutarda nakit çekimlerinde paranın hangi amaçla kullanılacağının beyan edilmesi gerekebilecek. Satıcının aldığı nakdi daha sonra finansal sisteme dahil etmek istemesi durumunda ise paranın kaynağına ilişkin açıklama ve belge talep edilebileceği ifade ediliyor.
Gerekli görülmesi halinde, bankalarca talep edilen bilgi ve belgelerin MASAK’a iletilebileceği kaydedildi. Bu yolla, gayrimenkul alım satımlarında şeffaflığın artırılması ve kayıt dışı işlemlerin önlenmesi amaçlanıyor.
