Süresiz nafaka dönemi sona eriyor

Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi kararıyla, 1988 yılından bu yana uygulanan süresiz yoksulluk nafakası düzenlemesi iptal edildi. 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek kararla yoksulluk nafakası tamamen kaldırılmazken, yeni düzenleme için gözler TBMM'ye çevrildi.

Nafaka tamamen kaldırılmadı

AYM'nin kararı, kamuoyunda zaman zaman kullanılan ifadeyle “yoksulluk nafakası tamamen kaldırıldı” anlamına gelmiyor. İptal edilen bölüm, Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesindeki nafakanın “süresiz olarak” istenebilmesine ilişkin ifade. Dolayısıyla yoksulluk nafakası uygulaması bütünüyle ortadan kalkmış değil. Bundan sonraki süreçte asıl gündem, nafakanın hangi koşullarda ve ne kadar süreyle ödeneceğinin nasıl düzenleneceği olacak.

Yeni kuralları Meclis belirleyecek

AYM'nin iptal kararının yürürlüğe girmesi için 30 Haziran 2027'ye kadar süre bulunuyor. Bu süreçte TBMM'nin yoksulluk nafakasının süresine ilişkin yeni bir düzenleme yapması bekleniyor.Yeni düzenlemenin; nafakanın süresinin hangi kriterlere göre belirleneceği, hangi durumlarda daha uzun süreli veya süresiz nafakaya hükmedilebileceği ve mevcut nafaka kararlarının nasıl ele alınacağı gibi başlıklarda belirleyici olması bekleniyor.AYM'nin dokuz aylık geçiş süresi tanımasının gerekçesi de iptal sonrasında ortaya çıkabilecek hukuki boşluğun önüne geçilmesi olarak açıklandı.

Mevcut nafakalar 30 Haziran 2027'de otomatik olarak sona ermeyecek

Kararın yürürlüğe gireceği tarihin 30 Haziran 2027 olması, halen ödenmekte olan bütün yoksulluk nafakalarının o gün kendiliğinden sona ereceği anlamına gelmiyor. Mevcut nafakaların geleceği, TBMM tarafından yapılacak yeni düzenlemenin içeriği ve geçiş hükümleriyle şekillenecek. Bu nedenle yalnızca AYM kararına dayanılarak mevcut nafaka ödemelerinin bugün itibarıyla otomatik şekilde sona erdiği sonucuna varılamaz.

Yoksulluk nafakası hangi durumlarda ödeniyor?

Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru diğer taraftan daha ağır olmamak şartıyla, diğer eşten mali gücü oranında isteyebileceği bir ödeme olarak düzenleniyor. Mevcut sistemde nafaka yükümlüsünün kusurlu olması şartı aranmıyor. Nafakanın sona ermesine ilişkin bazı hükümler ise Türk Medeni Kanunu'nun 176. maddesinde yer alıyor. Buna göre nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü halinde nafaka kendiliğinden sona erebiliyor. Nafaka alan kişinin evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi halinde ise mahkeme kararıyla nafakanın kaldırılması mümkün olabiliyor.

Yoksulluk nafakasının belirli bir süreyle sınırlandırılmasına ilişkin sistem 1988 yılında önemli bir değişikliğe uğradı.3444 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik sonucunda daha önceki süre sınırlaması kaldırıldı ve nafakanın “süresiz olarak” talep edilebilmesine imkan tanındı. Daha sonra yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde de bu yaklaşım korundu. AYM'nin son kararıyla birlikte yaklaşık 38 yıldır tartışılan düzenlemenin geleceği yeniden TBMM'nin gündemine taşınmış oldu.

Şimdi gözler 30 Haziran 2027'ye çevrildi

AYM'nin kararıyla birlikte Türkiye'de yoksulluk nafakasına ilişkin mevcut sistem açısından yeni bir süreç başladı.Önümüzdeki dönemde TBMM'nin hazırlayacağı düzenleme; nafakanın süresinin nasıl belirleneceği, hangi kriterlerin esas alınacağı ve geçmişte bağlanan nafakalar bakımından nasıl bir geçiş sistemi uygulanacağı açısından belirleyici olacak.