Suça Sürüklenen İbaresi Tarih Oldu: Çocuk Koruma Kanunu TBMM'den Geçti
Adli süreçteki çocukların cezai sorumluluklarını, ebeveyn ihmallerini ve yeni sosyal rehabilitasyon süreçlerini düzenleyen kapsamlı kanun teklifi TBMM'de kabul edilerek yasalaştı.
TBMM Genel Kurulunda görüşülen ve çocuk hakları ile ceza sisteminde köklü değişiklikler öngören Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edildi. Yasa, cezalandırmadan ziyade rehabilitasyonu ve ailenin sorumluluğunu ön plana çıkarıyor.
"Adli Süreçteki Çocuk" Dönemi
Kanunda yapılan en dikkat çekici yapısal değişiklik terminolojide yaşandı. Tüm resmi süreçlerde kullanılan "suça sürüklenen çocuk" ibaresi tamamen kaldırılarak yerine "adli süreçteki çocuk" tanımı getirildi.
Yaş Gruplarına Göre Yeni Ceza Kriterleri
12-15 yaş grubundaki çocukların ceza sorumluluğu yeniden tanımlandı. İşlediği fiilin sonuçlarını algılayamayan çocuklar için hapis cezası yerine çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanacak. 15-18 yaş grubunda ise kasten öldürme veya ağırlaşmış yaralama gibi ciddi suçlarda yaş indirimi uygulanmayabilecek. Ayrıca çocukların hapis cezaları, doğrudan çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlayacak ve "iyi hal" durumuna göre eğitimevlerine sevk edilecekler.
İhmalkar Ebeveyne Ağır Ceza
Aile hukukundan kaynaklanan bakım ve eğitim yükümlülüklerini ihlal eden kişilere yönelik yaptırımlar artırıldı. Çocuğunu tehlikeye sokan, maddi ve manevi özen noksanlığı gösteren anne veya babaya verilecek hapis cezasının üst sınırı 1 yıldan 3 yıla çıkarıldı.
Bıçak Satışına 18 Yaş Sınırı
Ateşli Silahlar ve Bıçaklar Kanunu'na eklenen maddeyle, amaç dışı bıçak taşımak, satmak ve sergilemek yasaklandı. 18 yaşından küçüklere bıçak veya benzeri kesici alet satışı kesinlikle yapılamayacak. Kurallara uymayan ve internet üzerinden de satışı gerçekleştiren işletmelere idari para cezaları kesilecek. Bu madde 1 Aralık 2026'da yürürlüğe girecek.
Hapis Yerine "Kitap, Çevre ve Dijital Takip" Tedbiri
Adli süreçteki çocuklar için topluma kazandırma amacıyla yeni "yönlendirme tedbirleri" hayata geçirildi. Buna göre çocuklar;
Kütüphanelerde belirlenen eserleri okuma,
Park, bahçe ve sahillerde çevre temizliği yapma,
Gençlik merkezlerinde görev alma gibi 20 saatten 300 saate kadar süren sosyal programlara dahil edilecek.
Ayrıca çocukların kullandığı dijital cihazlar, riskli mecralara erişimin engellenmesi amacıyla BTK tarafından 2 yıla kadar takip yazılımlarıyla denetlenebilecek.
