Su yolunu unutmuyor: Müdahale edilen dereler taşkınla geri dönüyor

Kuraklıkta daraltılan yataklar, yağışta felakete dönüşüyorKurak dönemlerde su seviyesinin düşmesiyle birlikte dere yatakları zamanla atık ve moloz dökülen alanlara dönüşüyor. Bu müdahale, suyun doğal akış yolunu daraltırken, yağışlarla birlikte yeniden canlanan akarsular eski yatağını bulamayınca yön değiştiriyor.Bu durum ise suyun kontrolsüz şekilde yayılmasına, yerleşim yerleri ile tarım arazilerinin kısa sürede sular altında kalmasına yol açıyor. Dron görüntüleri gerçeği gözler önüne serdiAA ekibi; Karacabey, Uluabat Gölü, Gölyazı, Eskikaraağaç, Manyas Gölü ve Gönen Çayı havzasında taşkın sonrası oluşan manzarayı havadan görüntüledi.Aynı bölgede kısa aralıklarla çekilen görüntülerde, bir yanda çöplerle dolu kurumuş dere yatakları, diğer yanda evlere kadar ulaşan taşkın suları dikkat çekti. Kirlilik sadece karada kalmıyor, denize kadar ulaşıyorDere yataklarına bırakılan atıklar taşkın sırasında sürüklenerek akış yönünde ilerliyor ve kirlilik denizlere kadar taşınıyor.Nilüfer Çayı’nda kanalizasyon ve sanayi atıklarının yoğunluğu dikkat çekerken, çayın farklı kollarla birleşerek kirliliği Marmara Denizi’ne taşıdığı gözlendi. Benzer şekilde Geyikuçtu Deresi’nde biriken evsel atıklar da yağış sonrası denize ulaştı. “Eskiden içilen su şimdi simsiyah”Karacabey’de çobanlık yapan Ramazan Ayyıldız, taşkın sonrası yaşanan tabloyu şu sözlerle anlattı:“Hayvanlar mecbur bu pis sudan içiyor. Fabrika atıkları geliyor, su simsiyah akıyor. Eskiden burada balık vardı, insanlar su içer, piknik yapardı. Şimdi koku dayanılmaz.” Bilim insanları uyarıyor: Su döngüsü bozulduPiri Reis Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı, suyun kaynağından denize kadar geçirdiği dönüşümün insan eliyle bozulduğunu belirtti.Temiz başlayan suyun yerleşim yerleri, kanalizasyon ve sanayi atıklarıyla kirlenerek denize ulaştığını vurgulayan Sarı, birçok akarsuda canlı yaşamının neredeyse tamamen ortadan kalktığını ifade etti. Nilüfer ve Gönen çaylarında yaşam yok oluyorUludağ’dan temiz doğan Nilüfer Çayı’nın şehir çıkışında kirli bir akışa dönüştüğünü belirten Sarı, yaklaşık 90 kilometrelik hatta canlı yaşamının kalmadığını söyledi.Gönen Çayı’nın da benzer şekilde kirlendiğini aktaran Sarı, çayın son 16 kilometresinde hiçbir canlının yaşayamadığını dile getirdi. “Su unutmaz, yatağını geri alır”Uzmanlara göre akarsuların doğal yapısına yapılan müdahaleler yıllar sonra ağır sonuçlar doğuruyor. Dere yataklarının daraltılması, üzerlerinin kapatılması veya yapılaşmaya açılması, taşkın riskini artırıyor.Sarı, bu durumu “Su unutmaz. Yatağına yapılan müdahaleyi yıllar sonra geri alır” sözleriyle özetledi. Yerleşim ve tarım alanları risk altındaSon yağışlarla birlikte Karacabey Ovası’nda su seviyesinin yükselmesi, Uluabat Gölü ve Susurluk Çayı’nın birleşmesine neden oldu. Bölgedeki tarım arazileri ve yapılaşmış alanlar tamamen sular altında kaldı.Uzmanlar, dere yataklarından uzak durulması ve doğal su yollarının korunması gerektiğini vurguluyor. İklim değişikliği tehdidi büyütüyorİklim değişikliğine bağlı olarak aşırı hava olaylarının artması beklenirken, en büyük risklerden biri de sel ve taşkınlar olarak öne çıkıyor. Uzmanlara göre çözüm; dere yataklarını korumak, kirlenmeyi önlemek ve doğanın dengesine müdahale etmemekten geçiyor.