Smyrna Agorası'nda 2 bin yıllık su hâlâ akıyor
İzmir'in tarihi kent merkezindeki Smyrna Agorası'nda sürdürülen arkeolojik kazılarda, Roma döneminden günümüze ulaşan yaklaşık 2 bin yıllık antik su kanalının halen aktif olduğu belirlendi. Kazı ekibi, şimdiye kadar yaklaşık 150 metrelik bölümünü takip ettiği kanalın kaynağını tespit etmeye çalışırken, alanda üç yeni mekan ve daha önce rastlanmayan duvar resimleri de ortaya çıkarıldı.
Mekanlar Geç Antik Çağ’a tarihleniyor
Ortaya çıkarılan yeni mekanların milattan sonra 5. ve 6. yüzyıllara, yani Geç Antik Çağ’a tarihlendiği bildirildi.
Roma İmparatorluğu’nun 395 yılında ikiye bölünmesi ve Hristiyanlığın yayılmasıyla birlikte kentlerin yapısında önemli değişiklikler yaşandığına dikkati çeken Ersoy, yeni buluntuların Smyrna’nın geçirdiği dönüşümün anlaşılması açısından önem taşıdığını ifade etti.
Kazı ekibinin, mozaikli mekanların devamındaki çalışmaları tamamladıktan sonra daha önce tespit edilen Hamam-Gymnasion yapısına geçmesi planlanıyor. Bu alanda Osmanlı dönemine ait katmanların altında Gymnasion’un mekansal organizasyonu araştırılacak.
Smyrna’dan Kemeraltı’na uzanan tarih
Prof. Dr. Akın Ersoy, bugünkü Kemeraltı’nın sosyal, kültürel ve ticari kimliğinin köklerinin Smyrna Agorası’na kadar uzandığını belirtti.
Antik Smyrna Limanı’nın zaman içerisinde dolmasıyla kentin ticari ve sosyal hayatının Kemeraltı yönüne doğru kaydığını anlatan Ersoy, Agora’daki yaşamın oluşturduğu kent hafızasının zaman içerisinde Kemeraltı’na taşındığını söyledi.
Hedef Smyrna Tiyatrosu’nu kent yaşamına kazandırmak
Kazı çalışmalarının önemli bölümlerinden birini de Kadifekale eteklerindeki Smyrna Tiyatrosu oluşturuyor.
Yaklaşık 20 bin kişi kapasiteli olduğu belirtilen tiyatronun oturma sıralarının önemli bir bölümünün günümüze ulaştığı bildirildi.
Kazı ekibi, tiyatronun İzmir’in kültür ve sosyal yaşamına yeniden kazandırılması için çalışmalarını sürdürüyor.
Prof. Dr. Ersoy, İzmir halkının Smyrna Tiyatrosu’nu görmek istediğini belirterek, çalışmaların önemli bölümünü bu alana yönlendirdiklerini ve tiyatronun gelecekte kente önemli bir sosyo-kültürel mekan kazandıracağını ifade etti.
Smyrna Agorası ve Antik Smyrna Tiyatrosu kazılarına İzmir Büyükşehir Belediyesi de destek veriyor. Büyükşehir Belediyesinin 2025-2027 döneminde iki kazı alanı için toplam 34,5 milyon liralık desteği bulunuyor.
Belediye ayrıca 2026 yılında destek programında yer alan 16 arkeolojik kazıya toplam 19 milyon 665 bin 625 lira kaynak sağlıyor.
Prof. Dr. Ersoy, belediyenin desteğinin kazı çalışmalarına hız kazandırdığını, daha fazla uzman ve ekiple çalışma imkanı oluşturduğunu belirtti.
Tarihi kalıntıların korunması için çalışma
Kazı alanında yeni buluntuların ortaya çıkarılmasının yanı sıra arkeolojik mirasın korunmasına yönelik konservasyon çalışmaları da devam ediyor.
Özellikle ziyaret güzergahında bulunan grafitilere ait sıvaların korunması amacıyla çalışmalar yürütülüyor. Grafiti Salonu’nun bir bölümü ise belirli saatlerde ziyaretçilere açılıyor.
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Turizm Rehberliği Bölümü öğrencileri de staj kapsamında alana gelen ziyaretçilere Türkçe ve İngilizce bilgi veriyor.
