Sigaraya sağlık vergisi gündemde
Prof. Dr. Şevket Özkaya, sigara kullanımının sağlık sistemi üzerindeki maliyetine dikkat çekerek tütün ürünlerine ek vergi uygulanmasıyla yıllık 40 ila 80 milyar liralık kaynak oluşturulabileceğini söyledi.
Türkiye’de yüksek seviyelerde seyreden sigara kullanımının hem vatandaşların bütçesine hem de sağlık sistemine önemli bir ekonomik yük getirdiği belirtildi. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, tütün kullanımının yol açtığı sağlık harcamalarının bir bölümünün tütün endüstrisinden karşılanmasını öngören sağlık vergisi modelinin gündemde olduğunu ifade etti.
Tütün kullanımının ekonomik yükü
Prof. Dr. Şevket Özkaya, Türkiye’de kişi başına düşen sigara tüketiminin dünya genelinde üst sıralarda bulunduğunu belirtti. Sigaranın yalnızca sağlık açısından değil, ekonomik açıdan da ciddi sonuçlar doğurduğunu ifade eden Özkaya, tütün kullanımının Türkiye ekonomisine yıllık maliyetinin yaklaşık 24 milyar dolar olduğunu söyledi.
Ailelerin yalnızca sigara satın almak için yılda yaklaşık 15 milyar dolar harcadığını belirten Özkaya, sigaraya bağlı hastalıkların tedavisi için yapılan sağlık harcamalarının ise yaklaşık 10 milyar dolara ulaştığını kaydetti.
Sağlık harcamalarına tütün endüstrisi katkısı
Sağlık Bakanlığı tarafından üzerinde çalışıldığı belirtilen düzenlemeye de değinen Özkaya, tütün ürünlerinin neden olduğu sağlık harcamalarının bir bölümünün tütün endüstrisinin katkısıyla karşılanmasını öngören bir model üzerinde durulduğunu söyledi.
Özkaya, sigaraya getirilecek ek vergilerin sağlık vergisi kapsamında değerlendirilmesi halinde yıllık 40 ila 80 milyar liralık bir kaynak oluşturulabileceğini ifade etti.
Benzer uygulamaların 2010 yılından sonra farklı ülkelerde hayata geçirildiğini belirten Özkaya, tütün ve alkolden alınan ek vergilerin doğrudan sağlık bütçesine aktarıldığını söyledi.
Sigara kullanımı erkeklerde daha yüksek
Türkiye’de sigara kullanım oranlarının özellikle erkeklerde yüksek olduğuna dikkat çeken Özkaya, ortalama olarak her iki erkekten birinin sigara kullandığını, 18 yaş üzerindeki kadınlarda ise oranın dörtte bire ulaştığını belirtti.
Özellikle genç kadınlarda sigara kullanımının arttığını ifade eden Özkaya, çocukların ve gençlerin tütün ürünlerinden korunmasına yönelik yeni uygulamaların gündeme gelebileceğini söyledi.
2015 sonrası doğanlara yönelik düzenleme
Özkaya, 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğan kişilere tütün ürünlerinin satışının ömür boyu yasaklanmasına yönelik bir model üzerinde çalışıldığını belirtti. Ayrıca açık alanlarda sigara kullanımının sınırlandırılması ve belirli sigara içme alanlarının oluşturulmasının planlandığını ifade etti.
İngiltere başta olmak üzere bazı ülkelerde benzer uygulamaların gündeme geldiğini aktaran Özkaya, Türkiye’de ise 2040 yılından itibaren tütün mamullerinin satışının tamamen durdurulmasına yönelik bir hedefin de değerlendirilebileceğini söyledi.
