Sessiz Kalan Virüs Yıllar Sonra Yeniden Ortaya Çıkıyor: Zona Tehlikesi

Bir dönem basit bir çocukluk hastalığı olarak görülen suçiçeği, yıllar sonra ciddi sağlık sorunlarına yol açabilecek bir hastalıkla geri dönebiliyor. Uzmanlara göre suçiçeğine neden olan virüs, vücuttan tamamen atılmıyor ve özellikle bağışıklık sisteminin zayıfladığı dönemlerde yeniden aktifleşerek zona hastalığına yol açıyor.
Zona, çoğu zaman hafife alınsa da geç kalındığında aylarca sürebilen şiddetli sinir ağrılarına ve kalıcı hasarlara neden olabiliyor.

Zona Nedir, Nasıl Ortaya Çıkar?

Zona (herpes zoster), varicella-zoster virüsünün yeniden aktive olmasıyla ortaya çıkan viral bir enfeksiyondur. Bu virüs, çocukluk çağında geçirilen suçiçeği sonrası sinir dokularında sessiz halde kalır. Yıllar boyunca herhangi bir belirti göstermeyen virüs, bağışıklık sistemi zayıfladığında tekrar çoğalmaya başlar.
Hastalığın en dikkat çeken özelliği, vücudun yalnızca bir tarafında görülmesi ve belirli bir sinir hattı boyunca ilerlemesidir.

“Tek Taraflı ve Şerit Şeklinde Döküntüler Tipiktir”

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Doğancı, zonanın ayırt edici belirtilerine dikkat çekerek şu bilgileri paylaştı:
“Zona, genellikle vücudun sağ ya da sol tarafında, şerit şeklinde dizilmiş ağrılı kabarcıklarla ortaya çıkar. Çoğu hastada döküntülerden önce yanma, batma ve şiddetli ağrı görülür.”
Bu ağrılar, cilt bulguları ortaya çıkmadan günler önce başlayabilir.

Suçiçeği Virüsü Vücutta Ömür Boyu Kalıyor

Prof. Dr. Doğancı’ya göre zonanın temel nedeni, virüsün DNA yapısında olması ve sinir dokularına yerleşmesidir:
“Suçiçeği geçiren kişilerde virüs tamamen yok olmaz. Sinir ganglionlarında sessiz halde kalır ve ileri yaşlarda yeniden aktifleşebilir. Bu nedenle herkes potansiyel zona adayıdır.”

Yaş, Stres ve Bağışıklık Sistemi Belirleyici Rol Oynuyor

Uzmanlar, zona riskinin özellikle 50 yaşından sonra belirgin şekilde arttığını vurguluyor. Bunun yanı sıra;
Yoğun psikolojik stres
Ağır travmalar ve kayıplar
Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar
Kanser tedavileri ve kronik hastalıklar
zonanın ortaya çıkmasını kolaylaştıran başlıca faktörler arasında yer alıyor.

Zona Hafife Alınmamalı: Aylarca Süren Ağrılara Yol Açabilir

Zonanın en ciddi komplikasyonu postherpetik nevralji olarak bilinen kalıcı sinir ağrılarıdır. Bu ağrılar bazı hastalarda aylarca, hatta iki yıla kadar sürebilir.
Uzmanlar, “nasıl olsa geçer” düşüncesiyle tedavinin geciktirilmesinin, kalıcı sinir hasarı riskini ciddi şekilde artırdığı uyarısında bulunuyor.

Erken Tanı Tedavide Kritik Öneme Sahip

Zona erken dönemde fark edildiğinde kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. İlk günlerde başlanan antiviral tedavi, hem döküntü süresini kısaltıyor hem de ağrı şiddetini azaltıyor.
Prof. Dr. Doğancı, özellikle ilk 72 saat içinde başlanan tedavinin hayati öneme sahip olduğunu vurguluyor.

Bu Belirtiler Varsa Zaman Kaybetmeyin

Vücudun tek tarafında yanma ve batma hissi
Şerit şeklinde kızarıklık ve kabarcıklar
Gece artan şiddetli ağrı
Dokunmaya karşı aşırı hassasiyet
Bu belirtiler görüldüğünde mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.