Samsun Havza'da üç asırlık su değirmeni geleneği: Çarkları 6. kuşak döndürüyor
Samsun'un Havza ilçesinde bulunan 300 yıllık su değirmeni, gelişen teknolojiye direnerek bölge halkına hizmet vermeye devam ediyor.
Samsun'un Havza ilçesine bağlı Yenice Mahallesi'nde yer alan üç asırlık su değirmeni, gelişen teknolojiye ve modern fabrikalara rağmen zamana meydan okuyor. Tersakan Çayı'ndan kanallar yardımıyla gelen suyun gücüyle çalışan tarihi değirmenin çarkları tam 300 yıldır aralıksız dönüyor. Su gücüyle hareket eden tonlarca ağırlıktaki üç taş ocakta bölge halkının getirdiği arpa, buğday ve mısır gibi ürünler öğütülerek un ile hayvan yemi haline getiriliyor.
Mirası yaşatmak için her yıl bir aile üyesi işletiyor
Bölgedeki tek tarihi eser konumundaki değirmen, günümüzde Pehlivan ailesi tarafından büyük bir özveriyle işletiliyor. Değirmeni çalıştıran beşinci kuşak temsilcilerinden 74 yaşındaki Süleyman Pehlivan, mirası artık altıncı kuşağa devretmeye hazırlandıklarını belirtti. Çok sayıda mirasçı bulunması nedeniyle değirmenin kaderine terk edilip yıkılmasını önlemek amacıyla aile içinde özel bir sistem kurulduğunu anlatan Pehlivan, her yılbaşında kardeşlerden veya amca çocuklarından birinin sırayla işletmeyi devralarak nöbeti sürdürdüğünü ifade etti.
300 yıllık 'ölçek' usulü ödeme geleneği sürüyor
Tersakan Çayı'ndan açılan 1,5 kilometrelik su kanalıyla çarkları dönen değirmen, çalışma prensibinin yanı sıra ticari anlayışıyla da geçmişi günümüze taşıyor. Öğütme bedeli olarak modern ödeme yöntemleri yerine asırlık "ölçek" usulü kullanılmaya devam ediliyor. İşletmede öğütülen her 16 ölçek üründen 1 ölçeği, değirmenin hakkı olarak ayrılıyor. Bu eserin artık aileyi aşarak tüm yöre halkına mal olduğunu vurgulayan Süleyman Pehlivan, vatandaşlar sahip çıktığı müddetçe bu 300 yıllık geleneği yaşatmaya ve çarkları döndürmeye devam edeceklerini kaydetti.
