Samsun'da Nereler Gezilir? İşte Mutlaka Görülmesi Gereken Tarihi Yerler

Samsun, MÖ 7. yüzyılda kurulduktan sonra Büyük İskender, Romalılar ve Bizans gibi medeniyetlerin yönetimine girmiştir. 12. yüzyılda Selçukluların hâkimiyetine giren şehir, Osmanlı döneminde stratejik bir ticaret merkezi haline gelmiş ve 19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal Atatürk’ün şehre çıkışıyla Kurtuluş Savaşı’nın başlangıç noktası olmuştur. Şehirde ziyaretçileri, Atatürk Anıtı ve Bandırma Vapuru Müzesi gibi Kurtuluş Savaşı simgeleri karşılıyor. Saat Kulesi, Samsun Kalesi, Tarihi Yel Değirmeni ve Fazıl Ahmet Paşa Medresesi gibi yapılar Osmanlı ve Selçuklu dönemlerinden izler taşıyor. Dündartepe, İkiztepe ve Amisos Tepesi gibi antik höyükler, şehrin binlerce yıllık tarihini gözler önüne seriyor. Ayrıca Büyük Camii, Kurşunlu Camii ve Mater Dolorosa Kilisesi gibi dini yapılar, farklı inanç ve kültürlerin bir arada yaşadığı Samsun’un zenginliğini yansıtıyor. İşte Samsun’da görülmesi gereken yerler; Atatürk AnıtıSamsun’un simgelerinden biri olan Atatürk Anıtı, Avusturyalı heykeltıraş H. Kriphel tarafından bronzdan yapılmıştır. 1931’de Samsun’a getirilen heykel, 1932’de açılmıştır. Yaklaşık 8,85 metre yüksekliğindeki anıt, şahlanan at üzerindeki Atatürk figürüyle dikkat çeker ve heykelin bulunduğu nokta, Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a ayak bastığı yer olması nedeniyle de büyük öneme sahiptir. Samsun Kalesi1192 yılında Danişmentliler döneminde yapıldığı düşünülen ve günümüzde Kuyumcular Çarşısının bulunduğu konumda olan Samsun Kalesi maalesef günümüze ulaşamamıştır. Saat KulesiII. Abdülhamit döneminde 1887 yılında tamamlanan ve Osmanlı mimarisinden izler taşıyan saat kulesi, Saathane Meydanı’nda yer alır. Ünye taşından yapılan kule, depremde zarar görmüş, 2001 yılında aslına uygun şekilde yeniden inşa edilmiştir. Kulenin zamanının en yüksek yapılarından biri olması, onun bir gözlem kulesi olarak da kullanılmasını sağlamıştır. Tarihi Yel DeğirmeniTekkeköy İlçesinin Çırakman köyünde bulunan ve 1800’lü yıllarda Rumlar tarafından yapılan değirmen, Karadeniz’in tek taş gövdeli yel değirmenidir. 2012 yılında restore edilerek turizme kazandırılmıştır. Fazıl Ahmet Paşa Medresesi1661 yılında yapılan medrese, Vezirköprü İlçesindedir. “Taş Medrese” olarak da bilinen yapı günümüzde kütüphane olarak kullanılmakta ve 13 binden fazla esere ev sahipliği yapmaktadır.Yapımcısının adını taşıyan medresenin mimarisi bir hayli dikkat çekici olmakla birlikte bir bütün olarak adeta tarih kokuyor. Dündartepe HöyüğüErken Tunç Çağı’na ait buluntulara sahip, şehir merkezinin 3 kilometre güneyinde yer alan Dündartepe Höyüğü, Mert Deresi kıyısında verimli toprakların arasında yer almaktadır. Höyüğün yüksekliği 15 metredir. Erken Tunç Çağı’ndan kalma çanak çömleklere rastlanan höyük buluntuları, 1940 yılında yapılan kazı çalışmaları sonucu ortaya çıkarılmıştır. Bunun yanı sıra höyüğün bulunduğu alanda Kalkolitik ve Hitit dönemlerine ait katmanlar da bulunmaktadır. İkiztepe Höyüğüİlk kez 1944 yılında Dündar Tepe yakınlarında kazı yapan arkeologların keşfettiği bu kültürel miras Bafra’nın 7 km Kuzeydoğusu’nda İkiztepe Köyü sınırları içinde yer almaktadır.1971’de keşfedilmiş, çok sayıda mezar ve tarihi kalıntı barındırır. Eserlerin bir kısmı Bafra Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir. 2 büyük ve 2 küçük tepeden oluşan ve 375x 175 ebadında 66 dönümlük bir alanı kaplayan değişik büyüklükteki bu tepeler farklı kültür katlarına sahiptir. Daha önce yapılan kazılarda çıkartılan metal, pişmiş toprak, kemik ve taş parçaları gibi parçaları kapsayan 10.728 eser Samsun Arkeoloji Müzesi ve Bafra Müzesi’nde sergilenmektedir. Hitit öncesi ilk Tunç Çağının Geç Kalkolitik döneminin izlerinin arandığı bölge birçok açıdan arkeolojik ve kültürel değer taşımaktadır. Bölgede yaşayan halkın maden işçiliğini ve tekstili aynı dönemde yaşayan diğer insanlara göre çok daha iyi bilmeleri İkiztepe’yi diğer kazı bölgelerinden ayıran önemli bir özelliktir. Yine kazı alanında bulunan 690 iskeletin yer aldığı toplu mezarlık Anadolu’daki emsallerine kıyasla en büyüklerden biridir. Kaledoruğu HöyüğüSamsun’un Kavak ilçesinde yer alan Kaledoruğu Höyüğü, 25 metre yüksekliğindeki dik yamaçlı bir tepedir. Höyük, Samsun il merkezine 40 kilometrelik bir mesafede bulunmaktadır. Eski Tunç Çağı buluntuları 1940-1942 yıllarında yapılan kazılar sonucu günı şığına çıkarılmıştır. Gömütle ölülerin düzeltilmiş toprak üstüne cenin pozisyonunda yatırıldığı dikkati çekmektedir. Ölü armağanları arasında el yapımı siyah, kırmızı, kahverengi, yivli (kazıma çizgili) kaplar, yassı balta, hançer, kemik biz ve ağırşaklar bulunmuştur. Lerdüge TümülüsleriHavza ilçesinin 21 km doğusunda Lerdüge döneminde beş tümülüs saptanmıştır. 1946 yılında başlatılan çalışmalarda çıkan buluntular Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesindedir. 4 numaralı tümülüsün buluntularından ve mimari tekniğinden M.Ö. 100-M.S. 200 arasında kullanıldığı anlaşılmaktadır. Demir kenetlerle bağlanmış taş kapaktan oluşan girişten, tonoz örtülü dromosa (geçit) ve küçük bir kapıdan gömüt odasına girilmektedir. Kesme taştan tonoz örtülü gömüt odasının duvarları insan ve hayvan betimleri ile süslenmiştir. Betimler, bitkisel ve geometrik motiflerle çevrilidir. Altın süs gereçleri, tunç kandiller ve çeşitli büyüklükte şişeler tümülüste bulunan eşyalardır. Amisos TepesiAmisos Antik Kenti, Samsun kent merkezinin kuzeybatısındaki Toraman Tepe ve yamaçlarını kapsamaktadır. Yerleşim yeri, çevreye hâkim bir yükselti üzerine kurulmuştur. Yazılı kaynaklara göre kent, MÖ 6. yüzyılda Sinop’ta bir koloni kuran Miletoslular tarafından kurulmuştur.Amisos'un kuruluşu ve gelişmesi, tarihi kaynaklara ve arkeolojik verilere göre başlıca dört aşamada gerçekleşmiştir:1. dönem (MÖ 6. yüzyılın başı): Sinop'ta bir koloni oluşturan Miletosluların küçük bir yerleşim olan Amisos'a egemen olup burayı Karadeniz ile Anadolu'nun içlerini bağlayan ticaret yolunun başlangıcı olarak kullanılması.2. dönem (MÖ 6. yüzyılın ilk yarısı): Kapadokyalıların Amisos'a yerleşmesi.3. dönem (MÖ 6. yüzyıl ortası): Kapadokyalı liderin Foçalılara yerleşme izni vermesi ve kentin büyüyüp gelişmesi.4. dönem (MÖ 437): Sinop’tan gelen Atinalıların Amisos'a yerleşmesi ve kentin adının Peiraieos olarak değiştirilmesi. Miletoslular, Toraman Tepe sırtlarında kent surlarını yapmış, caddeler, sokaklar, meydanlar oluşturmuş, dini yapılar ve evler kurmuşlardır. Tepenin doğusunda liman vardır. Buluntular, limanın gerisinde bir Aşağı Kent kurulduğunu göstermektedir. Buluntulara göre Toraman Tepe'nin sırtında kurulan Yukarı Kent'in 44 hektarlık bir alanı kapsadığı söylenebilir. Kentin doğu, batı ve güneyindeki yamaçlar mezarlık olarak kullanılmıştır. Yukarı Kent yönetici, asker, tüccar, din adamları, toprak sahipleri gibi varlıklı sınıfların yaşadığı yerdir. Liman yakınındaki Aşağı Kent’te ticari depolar ve limanda çalışan denizciler, köleler ve diğer çalışanlar vardır. Malları Anadolu'nun içlerine götüren arabalar ve katırların ahırları ile görevlilerin barınakları da buradadır. Kent, Helenistik dönemde gelişen ticaret ağlarıyla güçlü konuma gelmiştir ve en parlak evresini VI. Mithridates döneminde yaşamıştır. Stratejik öneme sahip kent, Roma ve Bizans dönemlerinde de varlığını sürdürmüştür. Tümülüsleri'nin Mitridates sülalesinin hüküm sürdüğü Helenistik dönemde yapıldığı anlaşılmaktadır. İlkadım ilçesi Cedit mahallesinde 1995 yılında yapılan kurtarma kazılarında ise bir aile mezarı ve bu aileye ait hazine ortaya çıkarılmıştır. Amisos Hazinesi olarak anılan buluntular, MÖ 4. yüzyıl ile MÖ 1. yüzyıl aralığına tarihlenmektedir. Bulunan altın ziynet eşyaları (ölü armağanları), çanak-çömlek, cam ve mermerden yapılmış arkeolojik eserlerin incelenmesi sonucunda, erkek mezarının Pontus Krallığı’nın en üst düzeydeki yöneticilerinden birine, diğer mezarların da bu kişinin eşi ve kızına ait olduğu düşünülmektedir. Amisos Hazinesi, Samsun Müzesi'nin en değerli koleksiyonlarından biridir ve müzede özel bir bölümde sergilenmektedir. Mater Dolorosa Katolik KilisesiMater Dolorosa Katolik Kilisesi, Samsun'un Katolik halkı için hizmette bulunan ve Roma Katolik Kilisesi'ne bağlı bir tapınak. Günümüzde birinci dereceden sit alanı olarak tescillenmiş ve koruma altına alınmış durumdadır. Kilisenin kökeni 1845 yılında Gürcistan'da yaşayan İtalyan asıllı 8 kapusen rahibin yaşadıkları ülkeyi terk etmek zorunda kalması ve yolculuk sırasında Karadeniz üzerinden geçerken bu bölgede yalnız yaşayan, kilisesi olmayan Latin Katolik vatandaşlarla birlikte Samsun'a gelmesidir. O zamanlarda Samsun’un nüfusunun %30’u Hristiyan’dı ve o yıllarda Müslüman ve Hristiyan nüfusun bir arada yaşaması padişah tarafından da destekleniyordu. Bu nedenle Hristiyanların yaşadığı bölgeye 1885 yılında bir kilise yaptırıldı. Büyük CamiiSamsun il merkezinde Fuar alanının karşısında bulunan cami, ilin en büyük camisidir. Şehrin simgelerinden biri olan Büyük Cami, 14. yüzyılda Selçuklu kumandanlarından Hıdır Bey tarafından yaptırılmıştır. İlk hali ağaç olan yapı, 1869 yılındaki büyük Samsun yangınında tamamen yanmış ve yerine 1884 yılında Batumlu Hacı Ali tarafından günümüzdeki cami yaptırılmıştır. Sultan Abdülaziz'in annesi tarafından esaslı bir onarım gören camiye Valide Cami de denmektedir. Büyük bir avlu içinde yer alan cami, kesme taştan yapılmıştır. Büyük kubbesi dikkat çeker. Kubbenin için bitkisel ve geometrik desenlerle süslüdür. 2 minaresi de tek şerefelidir ve basit taş işçiliği vardır. Kurşunlu Camii (Tacettin İbrahim Paşa Camii)Samsun’un İlkadım ilçesinde 100. Yıl Bulvarı üzerinde bulunuyor. Çeşitli yayınlarda Taceddin Paşa ve Kurşunlu adlarıyla anılan camiinin inşa kitabesi yoktur. Vakıflar Genel Müdürlüğü’nde bulunan H.27 Şaban 900/ M 23 Mayıs 1495 tarihli üç sayfalık Arapça vakfiyesi ve tercümesinden anlaşıldığına göre yapı, Hacı Beyzade Mevlana Safiyyüddin oğlu İbrahim Paşa tarafından yaptırılmıştır. Camii vakfiyenin düzenlendiği 1495 yılı civarında yaptırılmış olmalıdır. Vakfiyede yapı, ‘’imaret’’ ifadesiyle kaydedilmiştir ve gayet muntazam inşa edilen imaretin, üç bölümden oluştuğu belirtilmektedir.Buna göre, misafirlerin istirahatlarına yönelik her birinin önünde sofa bulunan iki odadan oluşan tabhaneler birinci bölümü, camii ikinci bölümü, mutfak, ekmehane, kiler, ambar ve diğer alet ve edevat, ahır, abdesthane vs müştemilat ise üçüncü bölümü oluşturmaktadır. Günümüzde; duvarlarla çevrili geniş bir avlu içerisinde, vakfiyede imaret olarak nitelenen camii ve tabhane bölümlerini içeren , önünde şadırvanı bulunan, yan mekanlı camii mevcuttur. Vakfiyede üçüncü bölümü oluşturan bölümlerin yerlerine ait işaret yoktur. 1943 depreminde camiinin mihrap önü kubbesi, son cemaat yeri ve minaresinin tamamen yıkıldığı, 1955 yılında mahalle sakinleri tarafından bazı tehlikeli kısımları da yıkılarak, orijinal duvarlar üzerinde, moloz taşla, ahşap tavanlı ve kiremit çatılı olarak yenilendiği, tabhane odaları, minare kaidesi, son cemaat yeri sütunları ve başlıkları ile ahşap kapı kanatlarının bu yıllarda orijinalliklerini muhafaza ettikleri anlaşılmaktadır. 1955 yılındaki onarımın basit oluşu ve yapının orijinaline uygun düşmeyişi sebebiyle Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından 1989 yılında başlatılan, uzun yıllar durakladıktan sonra nihayet 2000 yılı civarında biten bir restorasyonla, camii orijinale uygun olarak restore edilmeye çalışılmıştır. Camii ibadete açık olup, bakımlı durumdadır. Sivrikese CamiiHavza’nın Sivrikese Köyü’nde, köyün ismi ile anılan bu cami 1903 tarihinde Ali Osman Ağa tarafından Todor Usta’ya yaptırılmıştır.Bahçe içindeki cami, kare planlı, düzgün olmayan kesme taşlarla inşa edilmişdir. Duvarların birleştiği yerlede düzgün kesme taş kullanılmıştır. Kırma çatısı alaturka kiremitlidir.Çatı altları kirpi saçaklı her cephede dikdörtgen formlu sivri kemer alınlıklı ikişer pencere yer alıyor. Sonradan yapılan minare, cami boyutlarına göre oldukça uzundur. Ön cephede son cemaat yeri 4 ahşap direkle taşınıyor.Basık kemerli giriş kapısını çevreleyen dikdörtgen çerçeve her iki yandan sütuncelerle süslenmiş ve bu bölümü geometrik ve bitkisel bezeme çevrelemiştir.Çerçevenin ortasında Arapça yazı yer alıyor. Cami girişinde 4 ahşap sütunla taşınan mahfil yer alıyor. Ahşap olan tavanın orta göbeği, kademeli olarak yapılmıştır. Cami’nin en çok dikkat çeken yeri ceviz ağacından yapılmış olan minberidir. İlk yapımda bir Rum ustaya yaptırılan minberin ahşap işçiliği çok başarılıdır. Oyma olarak yapılmış çeşitli bitkisel motiflerle süslenmiştir. Cami bahçesindeki şadırvan sonradan ilave edilmiştir. Gökgöl CamiiSamsun’a bağlı Asarcık ilçesinde yer alan Gökgöl Camii iki katlıdır ve girişinde 'U' şeklinde son cemaat yeri mevcuttur. Yapının içerisinde ahşap bir kirişe kabartılarak yapılmış H.1291/ M.1874 kitabeye göre cami, Hasan Usta tarafından onarılmıştır. Yapının bölgedeki diğer camilerle olan benzerliğini de hesaba katarak,18. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilmiş olabileceği düşünülmektedir. Yapının doğu revakında müderris odası şeklinde adlandırılan bir hücre bulunmaktadır. İki katlı camiye giriş çift kanatlı ahşap kapılarla sağlanmaktadır. Direkler ve kalaslar oyma tekniğiyle geometrik bezeme ve rozetlerle süslenmiştir. Mihrap ön bölümü ikinci katla birleşerek tek bir mekan görünümündedir. İkinci kat yonca biçiminde üçlü balkon şeklindedir. Camideki en dikkate değer noktalardan biri de çift kanatlı ahşap kapılardır. Yapı mimari formu ve ahşap işçiliği ile Türk mimarisinin değişik tipteki dini yapılarından birini teşkil etmektedir. Göğceli CamiiTürkiye sınırları içinde ayakta kalabilen en eski ahşap cami olarak kabul edilen Göğceli Cami, Çay Mahallesi Göğceli Mezarlığı'nda bulunmaktadır. Cami, ahşaptan yığma tekniğiyle inşa edilmiş mimarinin en güzel örneklerinden birisidir. İnşa kitabesi bulunmayan caminin kayıtlı bir vakfiyesine de rastlanılmamıştır. Yurtdışından gelen bilim adamlarının binadan aldığı ahşap numuneler üzerinde yaptığı testler sonucunda caminin 1206 yılında inşa edildiği, önündeki revakın 1335 yılında eklendiği veya onarıldığı anlaşılmıştır. Cami ahşaptan yığma tekniğinde, köşeleri kurtboğazı geçmelerle duvar boyunca tek parça olarak uzatılan ahşap perdelerle inşa edilmiştir. Yapıda çivi kullanılmamıştır. Yapıda dövme demir çivi yalnız direk başlarının kirişlere bağlantısında ve harim kısmında revak bölümlerine doğru uzanan merteklere yapılan eklerde kullanılmıştır. Duvarlar, direkler, direk başları, kirişler, mertekler gibi yapının birçok yerinde karaağaç, dışbudak ve kestane gibi ağaçlar kullanılmıştır. Duvarlarda tek parça olarak kullanılan kalaslar yaklaşık 15-18 cm kalınlığında, 50-70 cm eninde ve yaklaşık 12-20 m uzunluğundadır. Ahşap cami taşınabilir özelliktedir. Yapının tabanı büyük taşlar üzerine yerleştirilmiş kütükler yardımıyla yerden 60-70 cm yükseltilmiştir. Alttaki derinlik yapının hava almasını, nemi ve çürümeyi önlemek için açılmıştır. Yapının iç tavan süslemeleri yer yer solmuş ve dökülmüştür. Kuzey kısmı hafif dönel olan çatısı üç omuzlu kırma çatıdır ve alaturka kiremitle örülüdür. Yapı, 2007 yılında kapsamlı bir restorasyon geçirmiştir. Harimde aşık, mertek ve direklerde aşı, çatı tahtalarında kök boyalarıyla yapılmış kalemiçi nakışlar görülmektedir. Camideki klasik motif ve kompozisyon düzeni nakışların erken Osmanlı Dönemi'nde başlayıp klasik devir sonundaki bir dönemde yapılmış olabileceği düşünülmektedir. Bandırma Vapuru MüzesiBandırma Gemisi, 19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal Paşa ve silah arkadaşlarını, 9. Ordu Kıtaatı Müfettişliği görevini icra etmeleri maksadıyla Samsun’a getiren ve Türk Millî Mücadelesinin Anadolu üzerinden başlatılmasında en önemli görevi icra eden bir vasıta olarak tarihimizde önemli bir yere sahiptir. Bandırma Gemisi, başta Mustafa Kemal Paşa olmak üzere Milli Mücadele’nin Anadolu içlerine doğru ilerleyip tüm yurda yayılmasında büyük görevler üstlenen önemli subayları, üç günlük deniz yolculuğunun ardından İstanbul’dan Samsun’a getirmiş ve adeta bir Millet’in kaderini taşıyan vasıta olmuştur. Gemi ilk olarak, 1878 senesinde Glasgov şehrinde ve Kymi ismiyle uzun süre yük taşımacılığında kullanılmış, 1894 senesinde Osmanlı donanmasında görev yapmaya başlamıştır. 1910 yılında ise geminin ismi “Bandırma” olarak değiştirilmiştir. 7 Şubat 2005 tarihinde vapurun çizimleri dikkate alınarak bir örneği yapılmış ve 19 Mayıs 2006 tarihinde “Bandırma Vapuru Müzesi” olarak ziyarete açılmıştır.Müze içinde Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarına ait balmumundan heykeller, 19. yüzyıldan kalma masa, sandalye, saat gibi eşyalar sergilenmektedir. Geminin bulunduğu 35 bin metrekarelik Milli Mücadele Parkı içinde ise kurtuluş mücadelesi en önemli anların resmedildiği rölyeflerle canlandırılmaktadır. Gazi MüzesiGazi Müzesi, 1902 yılında Jean İonnis Mantika tarafından inşa edilmiş olan Mıntıka Palas Oteli binasında hizmet vermektedir. Mustafa Kemal Paşa Samsun'a çıktığında altı gün bu otelde kalmıştır. İki katlı olan yapının dış duvarları yığma tuğla, iç bölmeleri bağdadî olarak yapılmıştır.12 Haziran 1926 tarihinde bu bina Samsun halkı adına Mustafa Kemal Paşa’ya armağan edilmiştir. Atatürk'ün ölümünden sonra, önce kız kardeşi Makbule Atadan’a geçmiş; 1939 yılında ise 19 Mayıs Halk Müzesi yapılmak üzere Samsun Belediyesi’nin sorumluluğuna teslim edilmiştir.Üst katı müzeye dönüştürülen binanın alt katı 1985-1995 yılları arasında Oda Tiyatrosu olarak hizmet vermiştir. 1997 yılına kadar Samsun Belediyesi sorumluluğunda kalan bina bu tarihten sonra Kültür ve Turizm Bakanlığı’na devredilerek gerekli düzenlemeler ve onarımlar yapıldıktan sonra 1998 yılında Samsun Gazi Müzesi olarak hizmet vermeye başlamıştır. Binanın giriş ve üst katında Atatürk tarafından kullanılan ve Atatürk’e ait hatıra eserler sergilenmektedir. Ayrıca Atatürk ve 19 Mayıs 1919’da Atatürk’le beraber Samsun’a çıkan on sekiz silah arkadaşının balmumu heykelleri de dikkat çeken eserler arasındadır. Samsun Kent Müzesi13-15 Mayıs 2011 tarihleri arasında Samsun'da gerçekleşen “Her Kente Kent Müzesi” adlı Tarihi Kentler Birliği toplantısının ertesinde müze projesi hayata geçirilir. Müzenin yer tespiti, içeriği ve projelendirilmesi Prof. Dr. Metin Sözen ve ÇEKÜL'ün katkılarıyla gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda TCDD'ye ait lojmanlar ve Demirspor Lokali olarak kullanılan bina 2011 yılında kamulaştırılmıştır. Müze, bu binaların restorasyon çalışmalarının tamamlanmasından sonra halkın hizmetine açılmıştır.Samsun Kent Müzesi iki ana binadan teşekküldür. Bu binalar, 1928 yılında Samsun-Sivas Demiryolu İnşaat ve İşletme İdaresi ve Devlet Demiryolları Lojmanları olarak inşa edilmiştir. Hemen bitişiğindeki bugün Kent Belleği binası olarak kullanılan yapı ise 1936 yılında inşa edilmiş ve uzun yıllar Demirspor Lokali olarak kullanılmıştır.Böylece, hem Devlet Demiryolları ve Demirspor açısından bir tarihi yansıtan hem de bahçesinde düzenlenen kutlama törenleriyle tüm Samsunluların hatıralarında ayrı bir yere sahip olan bu yapı grubu, Samsunluların geçmişiyle buluşabileceği bir merkez olarak kente kazandırılmıştır. Samsun Kent Müzesi yörenin tarihî, coğrafî, kültürel, sosyal ve ekonomik durumuna ve tarihine ışık tutan tematik alanların yer aldığı ve pek çok eserin sergilendiği önemli bir müzedir. Samsun Arkeoloji ve Etnografya MüzesiMüze 19 Mayıs 1981 senesinde Fuar Alanı’nda bulunmaktadır. Müzenin yapım çalışmaları 1976 senesinde başlamıştır. Müzenin bulunduğu konum valiliğin hemen yakınında oldukça merkezi bir noktadır.Müzede özellikle Amisos bölgesinden elde edilen kalıntılar dikkat çekmektedir. Amisos Mezar Odası, müzenin en ilgi çeken parçalarından biridir. Bu bölümde çok değerli hazineler sergilenmektedir ve eserlerin MÖ 3. ve 4. yüzyıla ait olduğu tahmin edilmektedir. Müzede aynı zamanda Selçuklu, Osmanlı, Roma, Bizans, Helenistik dönem gibi çeşitli zaman dilimlerine ait sikkeler de görülebilmektedir. Samsun Amazon KöyüMÖ 3 bin ila 2 bin yılları arasında, kentler-devletler kurup anaerkil bir şekilde hayatlarını sürdüren Amazonlar bir dönem Terme'de de yaşamışlardır. Onların anısına İlkadım Batıpark içerisinde bir Amazon Köyü oluşturulmuş ve bu yürekli, mert, savaşçı kadınların günlük yaşamını yansıtan balmumu heykelleri yerleştirilerek ziyaret açılmıştır.