Samsun'da 200 yıllık bu çeşmeye şifa umuduyla geliyorlar
Samsun'un İlkadım ilçesinde yaklaşık 200 yıldır kesintisiz aktığı bilinen Hoca Suyu veya Göz Suyu diye bilinen kaynak suyu 'şifalı su' iddialarıyla dikkat çekiyor.
Samsun’un İlkadım ilçesi Pazar Mahallesi Hocasuyu Sokak’ta bulunan ve sürekli aktığı konuşulan Hoca Suyu veya Göz Suyu diye adlandırılan su kaynağı, akan iki çeşmesiyle hem mahalle sakinlerinin hem de yoldan geçenlerin ilgisini çekiyor.
Şifalı olduğuna inanılıyor
Çevreden geçen birçok kişi çeşmelerin açık unutulduğunu düşünerek kapatmak istese de, mahalle esnafı ve vatandaşlar suyun yıllardır doğal halinin öyle olduğunu ve durmadan akıtıldığını belirtiyor. Halk arasında “göz suyu” ya da “acı su” olarak bilinen çeşmelerin, özellikle göz rahatsızlıklarına iyi geldiğine inanılıyor. Mahalle sakinleri, suyun göze damlatıldığında yorgunluğu azalttığını ve ferahlık verdiğini iddia ederken, bu etkinin bilimsel olarak kanıtlanmadığı ifade ediliyor.
Yaklaşık 200 yıldır akıyor
Osmanlı dönemine kadar uzandığı belirtilen çeşmenin, 1800’lü yıllardan bu yana kesintisiz aktığı ifade ediliyor. Kaynağı tam olarak bilinmeyen suyun, İlkadım’ın yüksek kesimlerinden geldiği söyleniyor. Tarihçi ve araştırmacı Baki Sarısakal daha önce basına verdiği açıklamada, çeşmenin Osmanlı arşiv kayıtlarında yer aldığını belirterek, 21 Ocak 1863 tarihli belgede Kösefoğlu Ali Ağa’nın mütevellisi Hacı Zaife Hatun tarafından “Hoca Suyu Çeşmesi”nin sürekliliğinin sağlanması amacıyla Bin kuruş vakıf ayrıldığının görüldüğünü aktarmıştı. Sarısakal ayrıca, 1870 tarihli Trabzon Vilayet Salnamesi’nde Samsun’da bulunan 54 çeşmeden birinin de bu çeşme olduğunu, söz konusu kayıtlara göre yapının en az 19. yüzyıl ortalarından bu yana aktif olarak kullanıldığını ifade etmişti.
“Eskisi kadar şifalı olduğunu düşünmüyoruz”
Pazar Mahallesi Muhtarı Murat Şahin, çeşmenin yıllardır aktığını ancak son dönemlerde suyun yapısının değiştiğini düşündüklerini söyledi. Şahin, “52 yıldır Pazar Mahallesinde yaşıyorum. Pazar Mahallesi Hocasuyu Sokak’ta ‘göz suyu’ veya ‘acı su’ diye bilinen ve sürekli akan kışın bol, yazın ise orta halli akan suyumuz var. Hiç kesilmeyen bu su, bizim çocukluğumuzdan beri akıyor. Gözüyle ilgili sıkıntısı olan, kuruluk, gözde çapaklanma yaşayan ya da işçilerin kaynak yaparken oluşan yanma ve çapaklanma gibi rahatsızlıkları olanlar gelirdi. Gözlerini orada yıkarlardı ve şifa bulurdu. Ama son yıllarda çeşmede bir tadilat oldu. Altyapı çalışmaları suyu kötü etmiş olabilir. Biz acı suyun, o göz suyunun eskisi gibi değil de başka suların karıştığını hissediyoruz. Eskisi kadar şifalı su olduğunu düşünmüyoruz. O yüzden de eskisi kadar rağbet görmüyor” dedi.
“Fayda görenler oldu”
Mahallede yaşayan 80 yaşındaki Hacı Kaptan ise suyun şifalı olduğuna inananlardan. Kaptan, “şifalı su olduğuna inanılıyor, gözlere şifalı olduğu söyleniyor, sabahleyin uykudan kalktığın vakit o suyun başına gideceksin, elini yüzünü yıkayacaksın. Bunu birkaç kez yapınca, faydasını görenler oluyor. Çevremizde bu sudan fayda görenler oldu” diye konuştu.
Bilimsel kanıt yok
Söz konusu suyun göz hastalıklarına iyi geldiğine dair bilimsel bir kanıt bulunmuyor. Buna rağmen çeşme, yıllardır hem meraklıların uğrak noktası olmayı sürdürüyor.
