Havaların soğumasıyla birlikte su tüketiminin azaldığını hatırlatan Güneş, 'Bunu tekrar arttırarak yani her zaman olduğu gibi 2.5 - 3 litre bandında tutarak bağışıklığımızı olabildiğince arttırabiliriz' dedi.

Bağışıklığın temel unsurunun bağırsaklar olduğunu aktaran Güneş, menülerde yoğurt, süt ve ayran gibi ürünlerin eksik edilmemesi gerektiğini kaydetti. Güneş, pancar ve turşu gibi fermente ürünlerle bağırsaktaki prebiyotik ile probiyotik miktarının artırılarak bağışıklığın güçlü kılınabileceğini söyledi.

Beslenmede C vitamininin önemine de değinen Güneş, 'C vitamini deyince aklımıza turunçgiller geliyor ama turunçgillerden daha fazla C vitamini içeren brokoli, kırmızı biber, kivi, yine olabildiğince maydanoz gibi sebzeleri de sofralarımıza ekleyerek bağışıklığımızı güçlendirmeye yardımcı olabilir' ifadelerini kullandı.

Güneş, güçlü bir bağışıklık için sağlam bir beslenme düzenine ihtiyaç duyulduğunu belirterek besinlerin gün içindeki öğünlere dengeli şekilde eklenmesi gerektiğini vurguladı.

Aile öyküsünün yanı sıra diyabet, hipertansiyon, yüksek kolesterol ve sigaranın önemli risk faktörleri olduğunu ifade eden Çetin, 'Aile öyküsü, şeker, tansiyon, kolesterol, sigara gibi risk faktörü olan hastalarımızın özellikle belli bir yaşa ulaştıktan sonra; erkeklerde 40 yaş, kadınlarda 50 yaş sonrası ihmal etmemesi gerekiyor. Vatandaşlarımızın rutin kalp kontrollerini yaptırmalarını istiyoruz' diye konuştu.

Mevsim geçişlerinin de kalp hastaları açısından dikkat edilmesi gereken dönemler olduğunun altını çizen Dr. Çetin, yaz aylarında sıvı kaybına bağlı tansiyon düşüklüğü ve kalp yetmezliği hastalarında bazı şikayetlerin ortaya çıkabildiğini söyledi. Kış mevsiminde ise soğuk havaların kalp krizi riskini artırabildiğini belirten Çetin, 'Mevsim geçişlerinde bir takım kalp hastalıklarını sık görüyoruz. Yaz mevsimine girerken özellikle sıvı kaybına bağlı tansiyon düşüklüğü, kalp yetmezliği hastalarında bir takım şikayetler ortaya çıkıyor. Önümüz kış; kış mevsiminde de soğuk havalara bağlı kalp krizlerinin arttığını biliyoruz. Bu da yine soğuk havadan kaynaklı kalp damarlarında bir takım büzüşmelere bağlı olarak kalp krizi riski artıyor' ifadelerini kullandı.

Kalp rahatsızlığı bulunan vatandaşların mevsim geçişlerinde daha dikkatli olması gerektiğini vurgulayan Dr. Murat Çetin, 'Mevsim geçişlerinde özellikle dikkat etmemiz gereken şeyler var. Yine şikayeti olan hastalarımızın, altta yatan kalp rahatsızlığı olan hastalarımızın kontrollerini ihmal etmemelerini, şikayetleri varsa hastaneye başvurmaları konusunda özellikle uyarıda bulunmak istiyoruz' şeklinde konuştu.

Apandisitte ağrının genellikle göbek çevresinde başlayarak zaman içerisinde karnın sağ alt bölümüne doğru yerleşebildiğini anlatan Mehdi, 'Özellikle küçük çocuklarda apandisit her zaman klasik belirtilerle seyretmeyebilir. Bu nedenle geçmeyen, giderek şiddetlenen veya çocuğun günlük aktivitelerini etkileyen karın ağrılarının mutlaka dikkate alınması gerekir' dedi.

Karın ağrısına ateş, kusma ve belirgin iştahsızlık gibi şikyetlerin eşlik etmesi durumunda tıbbi değerlendirmeye başvurulmasının önemine işaret eden Mehdi, çocuklarda belirtilerin bir arada değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Evcil hayvanların içgüdüsel olarak ortalıkta bırakılan eşyalarla oynarken bunları yuttuklarını ifade eden Veteriner Hekim Mustafa Sayın, 'Bu hastamız evdeki tokaları ve oyuncakları yutmuş bir hastamız. Kedilerde en fazla rastladığımız problemlerden biri maalesef bu yabancı cisim yeme mevzusudur. Bunlar bağırsaklarında tıkanıklıklara sebep oluyor. Ailelerin çoğu bunlarla oynuyor; bunun ne kadar riskli olduğunun farkında değiller. Toka olur, zil olur Bugüne kadar herhalde 400'ü aşkın yabancı cisim çıkardık. Yabancı cisim yutma vakalarına çok fazla rastlıyoruz. Yutan hastaların genelinde sadece bunlar değil; ip, lastik veya çeşitli oyuncaklar da olabiliyor. Bu hastamız da kusma şikyetiyle geldi, tedaviye aldık ve bir iki gün süren süreçte bu yabancı cismi çıkardı' dedi.

Tedavi süreçlerinin her zaman kolay ilerlemediğini belirten Sayın, tanı yöntemlerini ve belirtileri şu sözlerle aktardı:

'Bazen işler bu kadar kolay olmayabiliyor. Önce endoskopiyle girip midesine bakıyoruz, yabancı cisim varsa oradan uzaklaştırmaya çalışıyoruz. Bulamadıysak indirekt radyografi seçenekleri dediğimiz yöntemlerle, radyoopak maddeler verilerek takip yapılıyor. Bunlar kolay işlemler değildir, hastalar sürekli takip edilir. Bu durumlarda çok şiddetli ve arka arkaya kusma olur. En büyük problemlerden biri de büyük tuvaletini yapamamasıdır. 'Büyük tuvaletini yapamıyor, sürekli kusuyor' şikyetiyle geldiklerinde genellikle mekanik ileustan, yani yabancı cisimden şüpheleniriz.'

Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Kerim Güzel tarafından değerlendirilen Uzunbacak, organlarının farklı konumuna göre özel olarak planlanan kapalı (laparoskopik) yöntemle ameliyata alındı. Başarılı geçen operasyonla bağırsaklarındaki kitleden kurtulan Uzunbacak, ameliyatın 4'üncü gününde sağlığına kavuşarak taburcu edildi.

Kalbinin sağda olduğunu 26 yaşında, diğer iç organlarının ters tarafta olduğunu ise 54 yaşında öğrendiğini belirten Muzaffer Uzunbacak, 'Bağırsakta kitle tanısı ile Samsun'a geldim. Gençliğimde Eskişehir'de inşaatta çalışırken bizden sağlık raporu ve kalp grafisi istemişlerdi. Öncesinde birkaç kez EKG çektirdim, doktorlar bir türlü kabul etmedi. Hatta bir doktor bana, 'Senin kalbin mi yok?' dedi. Muayenede sağ tarafa bakınca kalbimin sağda olduğunu fark ettiler. Diğer organlarımın da ters tarafta olduğunu ise 54 yaşında burada öğrendim. Şu anda kendimi iyi hissediyorum. Tüm organlarımın yerini tam olarak öğrendiğim için çok mutluyum. Bundan sonra gideceğim her hastanede bu durumumu doktorlara mutlaka bildireceğim' dedi.

Hastanın klinik özelliklerinden ve operasyonun zorluğundan bahseden Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Kerim Güzel, tıp literatüründe 'situs inversus totalis' olarak adlandırılan bu doğuştan anomalinin 10 binde bir görüldüğünü belirtti. Doç. Dr. Güzel, 'Hastamız bize dış merkezde konulan kalın bağırsak kanseri tanısıyla başvurdu. Yaptığımız incelemede çok nadir görülen bir tabloyla karşılaştık. Normalde solda olması gereken kalp ve dalak sağda; sağda olması gereken karaciğer, safra kesesi ve kalın bağırsağın başlangıcı ise sol tarafta yer alıyordu. Kalın bağırsağın başlangıcındaki kitleye müdahale edeceğimiz için tüm ameliyat hazırlığımızı ve pozisyonumuzu bu ters anatomiye göre planladık. Cerrahların alışık olmadığı, adaptasyonu zor bir süreçti ancak laparoskopik ameliyatı sorunsuz tamamladık. Bugün 4'üncü günümüz ve hastamızı sağlıkla taburcu ediyoruz' diye konuştu.

Hastaya bundan sonraki yaşamında herhangi bir sağlık kuruluşuna başvurduğunda durumunu mutlaka hekimlere bildirmesini öğütlediklerini vurgulayan Doç. Dr. Güzel, 'Ani yapılacak tıbbi müdahalelerde karaciğerin solda, dalağın ve kalbin sağda olduğunu sağlık ekibinin bilmesi hayati önem taşıyor. Daha önce bağırsak yerleşimi farklı olan bir iki hastamız olmuştu ancak hekimlik hayatımda ilk defa bu kadar organın yer değiştirdiği tam bir 'situs inversus totalis' vakası ile karşılaştım' şeklindee konuştu.

İlçenin yanı sıra çevre illerden gelen vatandaşlara da sağlık hizmeti sunan Çarşamba Devlet Hastanesi'nde 8 aylık dönemde poliklinik ve acil servislerde yoğun hasta trafiği yaşandı. Acil servis hariç polikliniklerde 660 bin 321 muayene gerçekleştirilirken, Acil serviste 262 bin 169 kişi sağlık hizmetinden yararlandı.

Hastanede aynı dönemde 12 bin 194 ameliyat gerçekleştirildi. Bunun yanı sıra 3 bin 992 endoskopi işlemi yapıldı. 2026 yılının ilk 8 ayına ilişkin veriler, Çarşamba Devlet Hastanesi'nde yıl boyunca sürdürülen sağlık hizmetlerinin yoğunluğunu ortaya koydu.

Göz kapağı temizliğinin nazik ve kontrollü şekilde yapılması gerektiğini vurgulayan Eroğlu, göz damlası kullanımı sırasında damlalık ucunun göze, kirpiklere veya göz kapağına temas ettirilmemesinin önemli olduğunu kaydetti. Eroğlu, göz pomadı ya da kremi kullanılması gereken durumlarda ise hijyen kurallarına dikkat edilmesi ve ilaçların hekimin önerdiği şekilde uygulanması gerektiğini ifade etti.

Blefarit ve meibomitin tekrarlama eğilimi gösterebildiğini belirten Eroğlu, şikayetler azalsa dahi hekimin önerdiği şekilde düzenli göz kapağı ve kirpik dibi temizliğine devam edilmesinin önem taşıdığını söyledi.

Tarama yöntemlerinin çok geliştiğini ve bazı kanser türlerinin erkenden teşhis edildiğini dile getiren Doç. Dr. Düriye Sıla Karagöz Özen, 'Kanser taraması yapabilmemiz için aslında belki onlarca, yüzlerce daha fazla kanser türü var. Ama bizim bir kanseri tarayabilmemiz için belli kriterlerin olması lazım. O kanserin çok yaygın olması lazım. Taramanın ucuz ve güvenilir bir yöntemle yapılabiliyor olması lazım. Kar-zarar ilişkisini düşündüğümüzde tarama için yapacağımız girişimler veya görüntülemeler, testler sonucunda kişilerin hayatını kurtarabiliyor olmamız lazım. Yani kanserin erken teşhis edilebilir bir kanser türü olması lazım. Tüm dünyada yeni taramaya giren kanserler de var, artık taramadan çıkarılan kanserler de var. En çok taradığımız kanserlerin başında meme kanseri geliyor. Rahim ağzı kanseri taramasının, cinsel aktiflik başladığı andan itibaren 5 yılda bir HPV testi ile birlikte smear ve HPV testi ile yapılması çok önemli. Akciğer kanserinin belirgin bir tarama testi yok açıkçası. Sadece yüksek riskli gruplara düşük doz BT ile tarama öneriliyor. 50-74 yaş arası aktif sigara içen veya yeni bırakmış olan, uzun yıllar sigara içmiş kişiler gibi. Bunun nedeni de hızlı gelişebiliyor ve siz peş peşe seri tomografi çekimiyle kanseri tanıyayım derken hastaya bir taraftan da fazla radyasyon vermiş oluyorsunuz. Aslında esas olarak taranan üç tane temel kanser var. Meme kanseri, rahim ağzı kanseri ve kolon kanseri' diye konuştu.

Kolon kanseri taramalarına da ayrı bir parantez açan Özen, 'Ülkeler arasında kılavuzlarda değişiklikler olmakla birlikte kabaca cinsel aktivite olduktan sonra rahim ağzı kanseri taraması yapılmalı. 40 yaşından sonra meme kanseri taraması başlamalı tercihen mamografiyle ve kendi kendine elle muayenenin de yapılması öneriliyor. Kolon kanseri taraması da 45 yaş sonrası başlamalı. Şimdi Amerika 45 yaşında başlıyor. Türkiye 50 yaşında başlıyor. Avrupa farklı bölgelerde 45 veya 50 yaşında başlıyor ama kolorektal kanserle ilgili şunu biliyoruz. Daha erken yaşta görülen kolorektal kanser biraz daha agresif seyredebiliyor ve bunun sıklığının da arttığını biliyoruz. O yüzden ben de hastalarıma 45 yaş itibariyle kanser taraması öneriyorum. Burada yöntem gaytada gizli kan testi olabilir. 10 yılda bir kolonoskopi olabilir. 5 yılda bir sigmoidoskopi olabilir. Mutlaka bir erişkin doktorunuzla birlikte konuşarak, aile hekiminizle konuşarak kanser taramalarınızı düzenli yaptırmanızı öneriyorum' şeklinde konuştu.

Vücuttaki benlerin çoğalmasının veya değişmesinin de kanser habercisi olabileceğine değinen Doç. Dr. Özen, şöyle devam etti: 'Nadir görülen, belli risk faktörlerine sahip kişilerde nadir görülen tümörlerle ilgili de tarama yapılabiliyor. Mesela çok yaygın beni olan kişilerde belli aralıklarla cildiye muayenesi yapılmasını ve malign melanom açısından taranmasını da öneriyoruz. Özellikle vücudundaki benlerin sayısında artış gören, vücudundaki benlerin boyutunda artış gören, renginde koyulaşma gören, ailesinde cilt kanseri öyküsü olan kişilerde özellikle tarama öneriyoruz. Zaten bir yerinizde bir ben varsa yıllık cildiye muayenesi ile bunun takibini yaptırmakta fayda var. Özellikle de çok sayıda beni olan kişilerde. Ama burada bir dağılım söz konusu değil. Yani sırtında daha fazlaysa, kolunda daha fazlaysa gibi değil. Şunu biliyoruz. Baskıya maruz kalan bölgelerdeki benlerin maligniteye dönme ihtimali yüksek. O yüzden el ayasında ve ayak tabanında beni olanların mutlaka muayene olmasını öneriyoruz.'

Prostat taramalarına da değinen Özen, ayrıca şunları söyledi:

'Prostat kanseri taraması ile ilgili ufak bir şey söyleyerek toparlayayım. Prostat kanserini biz yakın zamana kadar belli yaş üstünde PSA taramasıyla yapıyorduk. Ancak artık PSA taramasıyla çok erken prostat kanseri tanısı konulan hastalarda çok erken ve fazla müdahalelerle yaşam kalitesi değişebildiği için burada artık üroloji muayenesi öneriyoruz. PSA dışında, yani PSA yapmak yerine üroloji muayenesi yapılmasını ve üroloji hekimi ile hastanın karşılıklı oturarak PSA testinin yapılıp yapılmayacağına karar vermesini öneriyoruz.'

Çiltepe, 'Menopoz döneminde bedensel ve hormonal değişikliklerin yanı sıra zihinsel ve duygusal değişimler de görülebiliyor. Kişi, yaşadığı halsizlik ve enerjisizliğe eşlik eden duygusal hassasiyet hissedebilir. Günlük yaşamındaki sorumluluklarına veya işlerine karşı isteksizlik yaşayabilir, sosyal ortamlarda kendini geri çekme ihtiyacı hissedebilir. Benlik algısında ve beden imajında da değişiklikler söz konusu olabilir' dedi.

Menopoz döneminde ortaya çıkabilen bu değişimlerin kişinin günlük yaşamını ve kendilik algısını etkileyebileceğini vurgulayan Çiltepe, 'Yaşanan değişimler zaman içerisinde kişinin kendisini yorgun, bunalmış veya umutsuz hissetmesine neden olabilir. Kişi, yaşadığı durumu kalıcı bir değişim olarak değerlendirebilir. Oysa bu belirtiler süreç içerisinde görülebilen ve zamanla azalabilen deneyimler olabilir. Bu noktada kişinin yaşadıklarının menopoz sürecinin bir parçası olabileceğini fark etmesi ve kendisine karşı daha anlayışlı bir tutum geliştirmesi önem taşıyor' ifadelerini kullandı.
Menopoz döneminde kişinin kendi ihtiyaçlarını fark etmesinin psikolojik iyilik hali açısından önemli olduğunu söyleyen Çiltepe, öz bakım alışkanlıklarının da destekleyici bir rol üstlendiğini belirterek, 'Enerjisiz ve yorgun hissedilen bir günün ardından kişinin kendisine 'Şu an neye ihtiyacım var?' diye sorabilmesi önemli. Gerektiğinde bedensel ve zihinsel molalar vermek, keyif alınan aktivitelere zaman ayırmak ve kişinin kendi sınırlarını gözetmesi bu süreçte yardımcı olabilir. Uyku ve beslenme düzenine dikkat etmek, öz bakım alışkanlıklarını sürdürmek de zihinsel ve bedensel iyilik halini destekleyebilir' açıklamasında bulundu.

Sosyal ilişkilerin menopoz döneminde psikolojik açıdan önemli bir destek kaynağı olduğunu belirten Çiltepe, aile ve arkadaşlarla kurulan iletişimin yanı sıra benzer deneyimler yaşayan kişilerle paylaşımda bulunmanın da yararlı olabileceğine dikkati çekerek 'Menopoz döneminde kişi zaman zaman kendisini yalnız veya anlaşılmamış hissedebilir. Bu nedenle sosyal ilişkileri sürdürmek, aile ve arkadaşlarla duygusal paylaşımda bulunmak veya benzer deneyimler yaşayan kişilerle iletişim kurmak destekleyici olabilir. Kişinin yaşadığı duyguları paylaşabilmesi, yalnızlık hissinin azalmasına katkı sağlayabilir. Baş etmekte zorlanılan durumlarda profesyonel psikolojik desteğe başvurulması önemlidir' şeklinde konuştu.

Menopozun kadın yaşamının doğal bir parçası olduğunu vurgulayan Psikolog Dilara Çiltepe, bu süreçte doğru destek kaynaklarına ulaşmanın ve kişinin kendisi için uygun baş etme yöntemlerini geliştirmesinin önemine değinerek şunları kaydetti:
'Menopoz, her kadının yaşam döngüsünün doğal bir parçasıdır. Önemli olan, bu süreçte ihtiyaç duyulan destek kaynaklarına ulaşabilmek ve kişinin kendisi için etkili baş etme yöntemleri geliştirebilmesidir. Kendine karşı daha şefkatli bir yaklaşım benimsemek, sosyal destekten yararlanmak ve gerektiğinde profesyonel destek almak, bu dönemin getirdiği değişimlerle daha sağlıklı şekilde baş etmeye yardımcı olabilir.'

Halk arasında kemik iliği nakli olarak da bilinen kök hücre nakli; lösemi, lenfoma, kemik iliği ve çeşitli organ kanserleri, kemik iliği yetmezliği, genetik anemiler, bağışıklık sistemi yetmezlikleri ve genetik metabolik hastalıklar gibi birçok hastalığın tedavisinde kullanılıyor. Kök hücre nakline ihtiyaç duyan hastalara ve bağışın önemine dikkat çekmek amacıyla her yıl eylül ayının üçüncü cumartesi günü Dünya Kemik İliği Bağışçıları Günü olarak anılıyor.

'Bağışçı sayısı arttıkça eşleşme imkanı da artıyor'

Yılmaz, Dünya Kemik İliği Bağışçıları Günü dolayısıyla yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:
'Bugün 1 milyon 251 bini aşkın gönüllü bağışçı adayımız, kök hücre nakli bekleyen hastalarımız için büyük bir umut. TÜRKÖK projesiyle bağışçı kazanımından eşleşme ve nakil planlamaya kadar sürecin her aşamasında önemli bir sorumluluk üstleniyoruz. Bağışçı sayımız arttıkça nakil bekleyen hastalarımızın uyumlu bir bağışçı adayıyla eşleşme imknı artıyor; bu da hastalarımızın ve ailelerinin umudunu büyütüyor. Bu büyük umudun ve dayanışmanın parçası olan tüm bağışçı adaylarımıza duyarlılıkları için teşekkür ediyorum.'

Kök hücre bağışçısı olmak isteyen 18-35 yaş aralığındaki her sağlıklı vatandaş, Kızılay kan bağış noktalarına başvurarak TÜRKÖK Bilgilendirme ve Onay Formu'nu dolduruyor. Bağışçı adaylarından alınan üç tüp kan gerekli testlerden geçirildikten sonra sonuçlar TÜRKÖK Kemik İliği Bankası veri tabanına aktarılıyor ve kişi bağışçı adayı olarak sisteme dahil ediliyor. Sağlık Bakanlığı veri tabanında bulunan bir hasta ile eşleşme tespit edilmesi halinde Kızılay, bağışçı adayına ulaşarak detaylı testlerin yapılmasını sağlıyor ve bağışçının kabulü ve uygun bulunması halinde tedavi süreci başlıyor. Kök hücre bağışıyla ilgili daha fazla bilgiye kanver.org adresinden ulaşılabiliyor.

Bunun üzerine Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Organ Nakil Merkezi'nde iki hastaya eş zamanlı böbrek nakli gerçekleştirildi. Nakiller, Organ Nakil Merkezi Müdürü Prof. Dr. Cabir Alan ve Doç. Dr. Hasan Anıl Kurt tarafından yapıldı.

Nakillerin ardından tedavileri tamamlanan Osman Çalışkan ve Meryem Avcı sağlıklarına kavuştu. Yıllardır diyaliz tedavisi gören iki hasta, organlarını bağışlayan gencin ailesine teşekkür ederek minnettarlıklarını dile getirdi.

ÇOMÜ Organ Nakil Merkezi Müdürü Prof. Dr. Cabir Alan, yaşadıkları acıya rağmen organ bağışı kararı alan ailenin iki hastaya yeni bir yaşam şansı verdiğini belirtti.

Alan, 'Beyin ölümü gerçekleşen bir vatandaşımızın ailesi yaşadıkları büyük üzüntüye rağmen organları bağışlama kararı aldı. Bağışlanan organlardan iki böbrek merkezimizde nakil için bekleyen hastalarımıza nakledildi' dedi.

Doç. Dr. Hasan Anıl Kurt ise Türkiye'de canlı vericiden böbrek nakillerinin önemli bir seviyede olduğunu ancak kadavradan yapılan nakillerde aynı oranın yakalanamadığını söyledi.

Kurt, Türkiye'de milyon nüfus başına kadavra kaynaklı böbrek nakli sayısının yaklaşık 5 olduğunu, gelişmiş ülkelerde ise bu sayının 50 civarında bulunduğunu belirtti.

Türkiye'de yaklaşık 33 bin kişinin doku ve organ nakli beklediğini, bunların yaklaşık 25 bininin böbrek nakli bekleyen hastalardan oluştuğunu aktaran Kurt, kadavra kaynaklı organ bağışının artırılması gerektiğini ifade etti.

Kurt, geçen yıl yaklaşık 2 bin 500 canlı vericili böbrek nakli yapılmasına karşın kadavra kaynaklı böbrek nakli sayısının yaklaşık 400 olduğunu belirterek, organ bağışının artırılması çağrısında bulundu.

Nakil sonrası sağlıklarına kavuşan Meryem Avcı ve Osman Çalışkan ise kendilerine yeni bir yaşam şansı veren gence Allah'tan rahmet, ailesine başsağlığı diledi.

Grip mevsiminin Türkiye'de genellikle Aralık ve Şubat ayları arasında zirve yaptığını hatırlatan Özkaya, aşının zamanlamasına dikkat çekti:

Bu yılki aşı H1N1, H3N2 ve Victoria B türlerine karşı üç bileşenli koruma sağlıyor. Aşı hastalığa yakalanmayı tamamen engellemese de enfeksiyonun ağır geçirilmesini, hastaneye yatışları ve zatürreye bağlı ölümleri büyük oranda azaltıyor. Koruyuculuğu 6 ila 8 ay sürdüğü için aşıyı grip sezonu öncesinde çok erken yaptırmamak gerekiyor.

Özellikle bebeklerde ve yaşlılarda bronşiolit ile zatürrenin en yaygın nedenlerinden biri olan RSV (Solunum Sinsityal Virüsü) için de uyarılar yapıldı. RSV aşısının grip aşısı gibi yıllık değil, tek doz uygulandığı belirtilirken; 75 yaş üzeri ile risk grubundaki 50-74 yaş arası kişilerin aşılarını yaz sonu veya sonbahar başında yaptırmalarının en uygun zaman olduğu ifade edildi.

Salgın bitmiş gibi algılansa da COVID-19 virüsünün toplumda dolaşmaya devam ettiğinin altını çizen Prof. Dr. Özkaya, virüsün diğer kış hastalıklarıyla birleştiğinde yaşlı grupta hala ölümcül olabileceğini söyledi. Ayrıca çarpıcı bir araştırmanın sonuçları paylaşıldı:

Hastalığı iki veya daha fazla kez geçirenlerin, hiç geçirmeyenlere kıyasla (solunum, nörolojik, kalp-damar hastalıkları gibi) yeni bir rahatsızlık tanısı alma olasılığı yüzde 76 daha yüksek.

Bu kişilerde solunum yolu hastalığı teşhisi konma ihtimali ise 5 kat artıyor.

Prof. Dr. Özkaya, okulların açılması ve kapalı alanlarda geçirilen sürenin uzamasıyla birlikte solunum yolu virüslerine bağlı vakalarda kaçınılmaz bir artış yaşanacağını belirtti. Kış virüslerinin yıkıcı etkilerinden korunmanın en iyi ve kanıtlanmış yolunun ise aşılama olduğu bir kez daha hatırlatıldı.

Boyun veya bel ağrısıyla başvuran hastaların MR'larında fıtık ya da dejeneratif değişiklikler saptanabildiğini belirten Prof. Dr. Koca, 'MR'da fıtık görülmüş olması, ağrının gerçek nedeninin mutlaka fıtık olduğu anlamına gelmez. Özellikle belirgin sinir basısı ve nörolojik bulgular yoksa miyofasiyal ağrı da mutlaka değerlendirilmelidir. Fıtık ve miyofasiyal ağrı aynı hastada birlikte bulunabilir' şeklinde konuştu.

Miyofasiyal ağrı tedavisinde tek bir yönteme bağlı kalınmaması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Koca, 'Hastanın kas yapısı, postürü, hareket biçimi, eklem fonksiyonları, fasya dokuları ve günlük yaşamındaki yüklenmeler birlikte değerlendirilmelidir. Tedavi de buna göre kişiselleştirilmelidir' dedi.

Uygun hastalarda nöral terapi, kuru iğneleme, proloterapi, akupunktur, ESWT, lokal ozon, kuru kupa ve Graston uygulamaları, kinesio bantlama ve manuel terapi gibi yöntemlerden yararlanılabildiğini belirten Prof. Dr. Koca, 'Bu yöntemlerin seçimi hastanın klinik durumuna göre yapılır. Germe, gevşeme ve uygun egzersizler de tedavinin önemli parçalarıdır' şeklinde konuştu.

Farkındalık çalışmalarının önemine değinen Aslan, hem vatandaşlara hem de sağlık çalışanlarına yönelik bilgilendirme faaliyetlerinin sepsisle mücadelede önemli bir yere sahip olduğunu ifade etti.

Sepsis açısından özellikle 1 yaş altındaki çocukların, 65 yaş üzerindeki bireylerin, kronik hastalığı bulunanların ve bakıma ihtiyaç duyan hastaların daha yüksek risk taşıdığını belirten Dr. Aslan, diyabet ve hipertansiyon gibi kronik hastalıkların da risk faktörleri arasında yer aldığını söyledi.

Sepsisin bazı durumlarda önlenebilir olduğuna işaret eden Aslan, 'Sağlık Bakanlığımızın aşılama programlarının düzenli uygulanması, kişisel hijyen kurallarına dikkat edilmesi ve enfeksiyonlardan korunmaya yönelik önlemlerin alınması sepsis riskini azaltabilir. Hastane kaynaklı enfeksiyonların önlenmesinde ise enfeksiyon kontrol komiteleri tarafından yürütülen çalışmalar, uygun tedavilerin düzenlenmesi ve enfeksiyon kaynağının kontrol altına alınması büyük önem taşımaktadır' ifadelerini kullandı.

Sepsisin belirti ve bulgularının her zaman özgün olmadığını vurgulayan Dr. Aslan; yüksek ateş, idrar yaparken yanma, idrar miktarında azalma, tansiyon düşüklüğü, halsizlik, yorgunluk ve bilinç değişiklikleri gibi belirtilerin görülebileceğini belirtti. Özellikle ileri yaştaki ve kronik hastalığı bulunan kişilerin bu tür belirtiler yaşaması hlinde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğini ifade eden Aslan, 'Sepsisten şüphelenildiği anda klinik değerlendirme ve gerekli tetkiklerle birlikte tedaviye mümkün olan en kısa sürede başlanmalıdır. Sepsisin tedavisinde en önemli basamaklardan biri uygun antibiyotik tedavisinin erken dönemde başlanmasıdır' dedi.

Tedavinin ardından İrlanda'ya dönen ve şu anda 20 haftalık ikiz gebelik sürecinde olan Esra Polatlı Yılmaz, doktoru Opr. Dr. Esra Kaykı ile düzenli olarak görüntülü görüşerek kontrollerini sürdürüyor. Yaşadıkları zorlu ve umut dolu süreci anlatan anne adayı Yılmaz, duygularını şu sözlerle paylaştı: 'Ben Diyarbakırlıyım. Çocuğu çok bekledim, bunun için birçok kez tedavi gördüm. Üç aşılama ve iki tüp bebek denememiz başarısız olunca çok üzülmüştük. İrlanda'daki bir arkadaşımızın tavsiyesiyle hayatımda ilk kez Samsun'a geldim. Hastane çalışanlarından tüm Samsun halkına kadar herkes çok sıcak davrandı. Özellikle doktorumuz Esra Hanım hafta sonu olmasına rağmen hastaneye gelip yumurtalarımı topladı, her ihtimali titizlikle değerlendirdi. Şimdi İrlanda'da ikiz bebeklerimize kavuşmak için gün sayıyoruz.'

Samsun Şehir Hastanesi Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezi sorumlusu Opr. Dr. Esra Kaykı, merkezin başarı grafiğinin yurt dışına kadar ulaştığını belirterek, sürecin detaylarını aktardı: 'Çiftimiz bize başvurduğunda daha önce geçirdikleri başarısız tedaviler vardı. Merkezimizdeki ilk denememizde ikiz gebelik elde ettik. Gebelik haberini İrlanda'da aldılar. Şu anda 20 haftalık gebe olan hastamızın durumunu görüntülü telefon görüşmeleriyle düzenli takip ediyoruz. Bebeklerimiz de annemiz de oldukça sağlıklı.'

Merkezin 2,5 yıl önce Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesinde faaliyete başladığını ve ardından Samsun Şehir Hastanesi'ne taşındığını hatırlatan Dr. Kaykı, 'Türkiye'nin her yerinden ve yurt dışından yoğun talep alıyoruz. Uygun şartları taşıyan hastalarımız SGK desteğinden yararlanıyor ve ilaçlarda sadece katkı payı ödüyor. Sonuçlarımızın yüz güldürmesi bizleri çok mutlu ediyor' dedi.

Aşı karşıtlığının yalnızca çocukluk çağı hastalıkları açısından değil, toplum sağlığı bakımından da önemli bir risk oluşturduğunu ifade eden Özen, yanlış bilgilerin aşı konusunda tereddütleri artırabildiğini söyledi.

Son yıllarda erişkin aşılamasına yönelik farkındalığın arttığını belirten Özen, özellikle 65 yaş üzerindeki kişiler, kronik hastalığı bulunanlar ve bağışıklık sistemi baskılanmış bireylerin risk grubunda olduğunu kaydetti.

Çocukluk döneminde yapılan aşıların gerektiğinde erişkinlikte de devam ettirilmesi gerektiğini belirten Özen, risk grubundaki kişilerin ise kendilerine önerilen aşıları yaptırmasının önem taşıdığını ifade etti.

Erişkinlerde uygulanması önerilen aşıların kişilerin yaşına ve sağlık durumuna göre değişebildiğini belirten Özen, difteri, boğmaca ve tetanos aşılarının belirli aralıklarla tekrarlanması gerektiğini söyledi.

Grip ve pnömokok aşılarının özellikle risk grubundaki kişiler açısından önem taşıdığını belirten Özen, 50 yaş üzerindeki kişilerin zona aşısını da değerlendirmesi gerektiğini ifade etti.

Zona aşısının yalnızca hastalığa yakalanma riskini azaltmadığını belirten Özen, hastalık sonrasında ortaya çıkabilen ve yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilen postherpetik nevraljinin önlenmesine de katkı sağladığını söyledi.

Özen, HPV, hepatit B ve RSV aşılarının da belirli gruplar için önem taşıdığını belirtti.

Özellikle 65 yaş üzerindeki kişiler ile kronik akciğer hastalığı bulunanların RSV açısından değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Özen, gebelik döneminde uygulanan bazı aşıların ise hem anne hem de bebeğin korunmasına katkı sağladığını kaydetti.

Gebeliğin son döneminde uygulanan RSV aşısının anneden bebeğe geçen antikorlar aracılığıyla yenidoğanı da koruyabildiğini belirten Özen, gebelik döneminde mevsim uygunsa grip aşısının ve gerekli tetanos aşılarının ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.

Aşı karşıtlığının hem Türkiye'de hem de dünyada halen önemli bir sorun olduğunu vurgulayan Özen, özellikle sosyal medyada yayılan yanlış bilgilerin toplumda aşı tereddüdünü artırabildiğine dikkat çekti.

Özen, çocukluk çağı aşılarının reddedilmesiyle daha önce neredeyse tamamen ortadan kaldırılmış bazı hastalıkların yeniden görülme sıklığının artabildiğini belirterek, ailelere ve yetişkinlere sağlık kuruluşlarından doğru bilgi almaları çağrısında bulundu.

Doç. Dr. Özen, çocukların ve erişkinlerin yaşlarına ve sağlık durumlarına uygun aşıların belirlenmesi için aile hekimleri ve uzman hekimlerin önerilerinin dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Fıtığın oluşumunda birden fazla faktörün etkili olabileceğini belirten Uzm. Dr. Mahmud Türk, omurlar arasında bulunan disklerin yer değiştirmesiyle ortaya çıkan rahatsızlığın halk arasında fıtık olarak bilindiğini söyledi.
Dr. Türk, 'Omurlarımız arasında disk denen yapılar var. Bu yapılar omur hareketlerine destek veriyor. Bu yapıların kendi konumlarından taşmasına halk arasında fıtık deniyor. Biz ise disk hernitasyonu diyoruz. Fıtığın neden kaynaklandığını kesin olarak bilemeyebiliyoruz. Daha çok yaşın ilerlemesi, ters hareketler, ağır işler ve sigara kullanımı negatif etki yapabiliyor. Ancak her zaman net bir sonuca ulaşamayabiliyoruz' dedi.

Yaz aylarında tarım işlerinin başlamasıyla birlikte bel ve boyun ağrılarında artış görüldüğünü ifade eden Türk, bunun temel nedenlerinden birinin uzun süre hareketsiz kalan kasların ağır işlere hazırlıksız yakalanması olduğunu belirtti. Türk, 'Tarım işlerinin başladığı dönemde vakalarda bir artış oluyor. Bunun asıl nedeni, halkımızın genel olarak 11 ay egzersiz yapmaması. Hareketsizlik nedeniyle kaslar güçsüz oluyor ve hareketli tempoya hazır olmuyor. Bir anda yapılan ters hareketler ya da ağır yükler fıtıklara veya bel ağrılarına neden olabiliyor' diye konuştu.

Düzenli egzersizin önemine dikkat çeken Türk, bel ve karın kaslarının güçlü tutulmasının fıtık oluşum riskini azaltabileceğini belirterek, 'Asıl sorun fıtıkta değil, 11 ay yapmadığımız egzersizlerde. Düzenli egzersiz fıtık oluşumunu yüzde 100 engellemeyebilir ancak fıtık oluştuğunda sürecin daha az ağrılı geçirilmesini sağlayabilir' ifadelerini kullandı.

Fıtık tedavisinde ameliyatın her hasta için gerekli olmadığını vurgulayan Uzm. Dr. Mahmud Türk, cerrahi yöntemin belirli durumlarda gündeme geldiğini söyledi. Türk, 'Ameliyat fıtık hastalarının çok az bir grubunda gerekiyor. Daha çok el, kol ve bacaklarda güç kaybı gelişirse gerekebiliyor. Bunun yanında başka yöntemlerle ağrısını uzun süre geçiremediğimiz hastalarda da tercih edebiliyoruz. Yani ameliyat son başvurduğumuz yöntem olabilir' dedi.

Fizik tedavinin fıtık hastalarının yaşam konforunu artırmada önemli bir rol oynadığını belirten Türk, tedavinin hastanın durumuna göre planlandığını ifade etti. Dr. Türk, 'Erken dönemde bel ağrısı ile gelen hastalarda öncelikle ağrı kesiciler ve bir miktar istirahatle ağrıları geçirmeye çalışıyoruz. Ağrı devam ederse fizik tedavi devreye giriyor. Fizik tedavi ile çoğu hastamızda olumlu sonuç alıyoruz' şeklinde konuştu. Fıtık kaynaklı ağrıların önemli bir bölümünün zaman içerisinde kendiliğinden gerileyebildiğini belirten Türk, fizik tedavideki temel amaçlardan birinin hastanın ağrılı süreci daha rahat geçirmesini sağlamak olduğunu söyledi.

Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında fındık ve bahçe işlerinin yoğunlaşmasıyla birlikte hastaneye başvuran vatandaşlarda özellikle omuz ağrısı, bel ve boyun fıtığı şikayetlerinin öne çıktığını belirten Uzm. Dr. Mahmud Türk, vatandaşlara önemli uyarılarda bulundu. Türk, 'Temmuz-Ağustos aylarında artan fındık ve bahçe işleriyle birlikte bize en yoğun gelen şikyetler omuz ağrısı, bel ve boyun fıtıkları. Hastalar 11 ay egzersiz yapmadığı için güçsüz ve hazırlıksız kaslarla tarla ve bahçe işlerine girişiyor. Kaslar ve tendonlar bu yüke alışık olmadığı için yaralanma ve sakatlanmalarla bizlere başvuruyorlar' dedi.
Uzmanlar, özellikle uzun süre hareketsiz kalan vatandaşların tarla, bahçe ve fındık işlerine başlamadan önce vücutlarını hazırlamalarının, ağır yükleri kontrollü şekilde kaldırmalarının ve çalışma sırasında doğru hareket tekniklerine dikkat etmelerinin önemine dikkat çekiyor.

İhbar üzerine olay yerine sağlık ekipleri sevk edildi. İlk müdahalesi yapılan Çelik, tedavisi için Kahramanmaraş'ta özel bir hastaneye kaldırıldı.

Hastanede yapılan endoskopik incelemede, içilen kimyasal maddenin yemek borusu ve midede ciddi hasara yol açtığı belirlendi. Çocuğun midesinde yaygın kanama odakları, ülserler ve derin doku hasarı tespit edilirken, yemek borusunda da kimyasal yanıklara rastlandı.

Uzman hekimler tarafından uygulanan tedavi kapsamında bir süre ağızdan beslenmesine ara verilen Oğuzhan, tedavinin ardından yeniden beslenmeye başladı.

Çocuğu tedavi eden uzman, temizlik ürünlerinin kesinlikle farklı kaplara, özellikle de su ve içecek şişelerine aktarılmaması gerektiğini belirtti. Bu tür maddelerin kendi orijinal ambalajlarında ve çocukların ulaşamayacağı yerlerde muhafaza edilmesinin önemine dikkat çekildi.

Uzman, benzer vakalarla sık karşılaştıklarını belirterek, özellikle çocukların bulunduğu ortamlarda yakıcı ve aşındırıcı temizlik ürünlerine karşı daha dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.

Yaşadığı olayı anlatan Oğuzhan Çelik, iş yerinde müşteriye su götürmek için buzdolabını açtığını ve şişedeki sıvıyı su zannettiğini söyledi.

Çelik, sıvıyı bardağa doldurduğunu belirterek, 'Su sanmıştım, kendi orijinal kabında değildi. İçtiğim gibi boğazımdan aşağı yakmaya başladı. Daha sonrasını hatırlamıyorum. Hocamıza teşekkür ederim. Sağlık durumum çok iyi' dedi.

Uzmanlar, tuz ruhu gibi yakıcı temizlik ürünlerinin hiçbir şekilde içecek şişelerine konulmaması ve çocukların erişemeyeceği güvenli alanlarda saklanması konusunda uyarıyor.

Ailenin onayı sonrasında gerçekleştirilen operasyonla E.M.'nin iki böbreği Trabzon'da, karaciğeri ise İstanbul'da organ nakli sırası bekleyen hastalara gönderildi. Süreçle ilgili değerlendirmelerde bulunan KTÜ Tıp Fakültesi Yoğun Bakım Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hülya Ulusoy, kararın hayati önemine dikkat çekerek, 'Tek bir ailenin kararı, yıllardır makineye bağlı olan veya her an ölüm sınırında olan üç insana yeni bir hayat imkanı sundu' ifadelerini kullandı.

Bölgedeki organ bağışı istatistiklerine de değinen Prof. Dr. Ulusoy, 2026 yılının ilk 8 ayında KTÜ'de 6, Samsun Bölge Koordinatörlüğü'ne bağlı 8 ilde ise toplam 29 ailenin bağışa onay verdiğini belirtti. Geçtiğimiz yıllara oranla bağışlarda artış yaşandığını söyleyen Ulusoy, vatandaşlara çağrıda bulunarak, 'Ölüm hiçbirimizin elinde değil ama ölümün ardından geriye ne bırakacağımız elimizde. Herkesi bu konuyu düşünmeye ve olumlu kararlarını yaşarken ailelerine beyan etmeye davet ediyorum' dedi.

Özkaya, hastalıkların yalnızca organlardaki mekanik bozukluklarla açıklanamayacağını belirterek, vücuttaki sistemik süreçlerin de önemli rol oynadığını söyledi.

Kronik inflamasyonun özellikle genç yaşta ortaya çıkan kardiyovasküler hastalıklar, kanser, tip 2 diyabet ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı gibi çeşitli sağlık sorunlarının gelişimine katkıda bulunabileceğini ifade eden Özkaya, inflamasyonun uzun süre devam etmesi halinde kronik doku hasarına yol açabileceğini kaydetti.

Kronik inflamasyonun belirtilerinin kişiden kişiye değişebildiğini belirten Özkaya, tükenmişlik, uykusuzluk, ateş, ağrı, eklem sertliği, cilt döküntüleri ve sindirim sistemi sorunlarının görülebileceğini söyledi.

Kilo değişiklikleri, duygu durum bozuklukları ve sık enfeksiyonların da belirtiler arasında yer alabileceğini aktardı.

Özkaya, kronik inflamasyonu azaltmak için kronik stresin kontrol altına alınması, düzenli fiziksel aktivite yapılması ve işlenmiş gıdalar ile fast food tüketiminin sınırlandırılması gerektiğini belirtti.

Sebze, meyve, yağsız protein ve sağlıklı yağların tüketilmesini öneren Özkaya, geceleri en az 7 saat uyumanın yanı sıra sigaranın bırakılması ve alkol tüketiminin azaltılmasının da vücuttaki inflamatuvar süreçlerin kontrolüne yardımcı olabileceğini ifade etti.

Prof. Dr. Koçaş, kadınlarda kalp krizinin 8 belirtisini de sıraladı:

1. Aşırı yorgunluk: Günlük yoğunluğun ardından ortaya çıkan normal yorgunluk ile açıklanamayan ve kişinin günlük işlerini yapmakta zorlanmasına neden olan yoğun halsizliğin birbirinden ayrılması gerektiğini belirten Koçaş, özellikle kas güçsüzlüğü, nefes darlığı veya diğer belirtilerle birlikte görülen aşırı yorgunluğun dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
2. Hazımsızlık: Kalp krizinin bazı kadınlarda mide rahatsızlığı veya hazımsızlık hissiyle ortaya çıkabileceğini belirten Koçaş, göğüs bölgesindeki yanma ve rahatsızlığın mide kaynaklı bir sorunla karıştırılabileceğini söyledi. Normalden daha şiddetli, uzun süren veya kişinin alışık olmadığı hazımsızlık benzeri şikyetlerin önemsenmesi gerektiğini vurguladı.
3. Çene ve sırt ağrısı: Kalp kaynaklı ağrının yalnızca göğüs bölgesinde hissedilmediğine dikkat çeken Koçaş, ağrının çeneye, sırta, omuzlara ve bazen dişlere kadar yayılabileceğini belirtti. Özellikle ani başlayan ve belirgin bir nedeni bulunmayan çene veya sırt ağrısına başka belirtilerin eşlik etmesi durumunda dikkatli olunması gerektiğini söyledi.
4. Göğüste yanma hissi: Kalp krizi sırasında oluşan rahatsızlığın bazı kişilerde reflüveya mide yanmasıyla karıştırılabileceğini ifade eden Koçaş, daha önce yaşanmamış şekilde aniden ortaya çıkan, dinlenmekle geçmeyen veya devam eden göğüste yanma ve baskı hissinin kalp kaynaklı olabileceğine dikkat çekti.
5. Nefes darlığı: Dinlenme sırasında ortaya çıkan nefes darlığının önemli bir uyarı işareti olabileceğini belirten Koçaş, 'Bir kişi daha önce rahatlıkla yaptığı günlük aktivitelerde aniden nefes nefese kalmaya başladıysa veya otururken bile nefes almakta zorlanıyorsa bu durumu önemsemelidir. Nefes darlığı, göğüs ağrısı olmadan da kalp krizinde görülebilir' dedi.
6. Kol ağrısı: Kalp krizinde ağrının göğüsten kola doğru yayılabileceğini ifade eden Koçaş, sol kolda daha sık görülmekle birlikte her iki kolun da etkilenebileceğini söyledi. Ani başlayan, nedeni açıklanamayan kol ağrısının özellikle göğüste baskı, nefes darlığı veya bulantı gibi şikyetlerle birlikte ortaya çıkması durumunda değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
7. Bulantı: Bulantının da kadınlarda kalp krizine eşlik edebilen belirtiler arasında yer aldığını söyleyen Koçaş, soğuk terleme, baş dönmesi ve sersemlik hissinin de tabloya eşlik edebileceğini ifade etti. Bu yakınmaların mide-bağırsak sorunlarıyla karıştırılabildiğini ancak diğer belirtilerle birlikte ve ani şekilde ortaya çıktığında dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı.
8. Göğüs ağrısı ve sıkışma: Göğüs ağrısının kalp krizinin en bilinen belirtisi olduğunu belirten Prof. Dr. Koçaş, bu şikyetin her zaman keskin bir ağrı şeklinde hissedilmediğinin altını çizdi. Göğüste baskı, sıkışma, ağırlık veya gerginlik hissinin de kalp krizinin habercisi olabileceğini söyledi.
Prof. Dr. Cüneyt Koçaş, 'Özellikle ani başlayan göğüs ağrısı veya baskı, nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı ya da kola, çeneye ve sırta yayılan ağrı gibi belirtilerin birkaçının bir arada görülmesi durumunda zaman kaybedilmemeli. Kalp krizinde erken müdahale, kalp kasında oluşabilecek hasarın sınırlandırılması açısından büyük önem taşıyor' ifadelerini kullandı.

Ritim bozukluklarının her hastada aynı şekilde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Enis Oğuz, 'Bazı hastalar kalbin düzensiz attığını veya göğüste çırpınma hissini fark ederken, bazı hastalarda ritim bozukluğu herhangi bir belirti vermeden de ilerleyebilir. Özellikle çarpıntının tekrarlaması, beraberinde nefes darlığı, göğüs rahatsızlığı, baş dönmesi veya bayılma gibi belirtilerin bulunması durumunda kardiyolojik değerlendirme yapılması gerekir. Elektrokardiyografi, ritim takibi ve gerekli görülen ileri incelemelerle ritim bozukluğunun tipi ve tedavi gereksinimi belirlenebilir' dedi.

En sık görülen ritim bozukluklarından biri olan atriyal fibrilasyonun, kalbin kulakçıklarının düzensiz çalışmasına neden olduğunu ifade eden Prof. Dr. Oğuz, bu durumun yalnızca çarpıntıya yol açmadığını, bazı hastalarda pıhtı ve inme riskini de artırabildiğini belirtti.
Prof. Dr. Enis Oğuz, 'Atriyal fibrilasyon tedavisinde hastanın yaşı, eşlik eden hastalıkları, ritim bozukluğunun süresi ve kalp fonksiyonları birlikte değerlendirilir. İlaç tedavilerinin yanı sıra uygun hastalarda elektrofizyolojik inceleme ve kateter ablasyon gibi girişimsel tedaviler de gündeme gelebilir. Atriyal fibrilasyon ablasyonunda amaç, ritim bozukluğuna yol açan elektriksel odakların kontrol altına alınması ve kalbin normal ritminin korunmasına yardımcı olmaktır' diye konuştu.

Kalp pili uygulamalarının da ritim bozukluklarının tedavisinde önemli bir yere sahip olduğunu belirten Prof. Dr. Oğuz, 'Kalp pili denildiğinde yalnızca kalp hızının yavaşlaması akla gelmemeli. Bazı hastalarda kalbin elektriksel sistemindeki bozukluklar nedeniyle kalp pili tedavisi gerekebilir. Bunun yanında kalp yetersizliği bulunan ve kalbin odacıkları arasındaki kasılma uyumunun bozulduğu uygun hastalarda kardiyak resenkronizasyon tedavisi uygulanarak kalbin daha koordineli çalışması hedeflenebilir' ifadelerini kullandı.

Kalp çarpıntısı veya ritim düzensizliği yaşayan kişilerin şikyetlerini ertelememesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Oğuz, 'Kalp ritmindeki değişikliklerin nedeni basit bir tetikleyici olabileceği gibi daha ciddi bir kalp hastalığının belirtisi de olabilir. Özellikle yeni başlayan, uzun süren veya tekrarlayan çarpıntılarda altta yatan nedenin ortaya çıkarılması önemlidir. Erken tanı ve hastaya uygun tedavi yaklaşımı, hem yaşam kalitesinin korunmasına hem de olası komplikasyonların önlenmesine katkı sağlayabilir' dedi.

Ağız, bademcik ve yutak bölgesinde oluşan ağrılı lezyonların çocukların yemek yemesini ve su içmesini zorlaştırabildiğini söyleyen Irmak, 'Ateş, halsizlik ve huzursuzluğun da eşlik edebildiği hastalıkta özellikle küçük çocuklarda sıvı kaybına karşı dikkatli olunması gerekiyor. Hastalık; yakın temas, solunum yolu salgıları, döküntü sıvıları ve virüsle kirlenmiş yüzeyler aracılığıyla bulaşabiliyor. El hijyenine dikkat edilmesi, ortak kullanılan oyuncak ve yüzeylerin temiz tutulması önem taşıyor' diye konuştu.

Hastalığın çoğunlukla destekleyici tedaviyle iyileştiğini belirten Irmak, 'El ayak ağız hastalığında tedavi çoğunlukla ateş ve ağrının kontrolü ile yeterli sıvı alımının sağlanmasına yönelik uygulanıyor. Ancak yüksek ateşin sürmesi, çocuğun sıvı alamaması veya genel durumunun bozulması halinde sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor. Ağır seyreden bazı vakalarda hastanede takip ve sıvı desteği gerekebiliyor' şeklinde konuştu.

Hastalık sonrasında bazı çocuklarda tırnak dökülmesinin görülebileceğini söyleyen Irmak, 'Uzun vadede el ayak ağız hastalığı geçiren hastalarda tırnak dökülmesi görülebilir. Dökülen tırnak yerine tekrardan çıkar. Ailede bir korku oluştursa da zamanla düzeldiğini bilmekte fayda var. Hastalığı geçiren çocuklar tekrar geçirirse ilkine göre daha hafif geçirebilir. Bağışıklığı zayıf çocuklarda hastalığın ilk enfeksiyonda veya tekrar bulaşma durumunda daha ağır ve agresif seyretmesi söz konusu olabilir' ifadelerini kullandı.

Hastalık süresince çocukların yeterli sıvı tüketmesinin ve yakın temasın sınırlandırılmasının önemli olduğunu söyleyen Irmak şunları söyledi: 'Çocukta döküntüyle birlikte sıvı alamama, idrar miktarında azalma, yüksek veya uzun süren ateş, aşırı halsizlik ve genel durumda bozulma görülmesi halinde gecikmeden tıbbi değerlendirme alınmalı. Hastalık süresince çocuğun yeterli sıvı tüketmesi, el hijyenine dikkat edilmesi ve diğer çocuklarla yakın temasının sınırlandırılması bulaşın azaltılması açısından önem taşıyor'

TÜRKAK tarafından akredite edilen ve uluslararası geçerliliğe sahip laboratuvarlarında yılda 50 binden fazla numuneyi incelediklerini belirten Enstitü Müdürü Hamza Kadı, viral, bakteriyel ve paraziter hastalıkların yanı sıra kuduz, şarbon, bruselloz, tüberküloz ve kuş gribi gibi insanlara da bulaşabilen zoonotik tehditleri titizlikle izlediklerini söyledi.

Bakanlığın desteğiyle enstitüye kazandırılan Spiroket Laboratuvarı sayesinde tanı süreçlerinin güçlendirildiğini vurgulayan Hamza Kadı, hayvanlarda ciddi döl ve süt verimi kayıplarına yol açan ve insan sağlığını da tehdit eden leptospirozis gibi riskli hastalıkların artık çok daha ileri ve güvenilir yöntemlerle teşhis edildiğini kaydetti.

Enstitünün öncülük ettiği atıksu epidemiyolojisi çalışmalarına da dikkat çeken Kadı, klinik belirtiler sahada henüz görülmeden önce atıksular taranarak hastalık etkenlerinin erkenden saptandığını ve olası salgınların yayılmadan önlendiğini belirtti. Enstitüde ayrıca yeni nesil teşhis kitlerinin geliştirilmesi ve yerli aşı çalışmalarına yönelik Ar-Ge projeleri de eş zamanlı olarak sürdürülüyor.

Cihazın sağlık personeline sunduğu desteği anlatan Samsun Gazi Devlet Hastanesi Başhekim Yardımcısı Acil Tıp Uzmanı Dr. Mehmet Yılmaz, teknolojinin ekiplerin yerini almadığını, aksine kritik anlarda hekimlerin elini güçlendirdiğini vurguladı. Dr. Yılmaz, saniyelerin belirleyici olduğu vakalarda cihazın masajı devralmasıyla sağlık personelinin hava yolu kontrolü, defibrilasyon ve ilaç uygulamaları gibi diğer hayati adımlara tam odaklanabildiğini ifade etti.

Hafif ve ergonomik yapısıyla yetişkin hastaların anatomik yapısına hızla uyum sağlayan cihaz, sedye hareketi ve ambulans nakli gibi transfer süreçlerinde de kesintisiz çalışabiliyor. Gazi Devlet Hastanesi'nin yeni binasına taşınarak kalp merkezi olarak hizmet vermeye hazırlandığını hatırlatan Dr. Yılmaz, özellikle diğer birimlere veya merkezlere kritik vaka transferleri gerçekleştirilirken cihazın hayati bir güvence sağlayacağını kaydetti.

Özellikle depresyon, anksiyete, dikkat eksikliği ve yüksek tansiyon tedavisinde kullanılan ilaçların vücudun ısı düzenleme mekanizmasını bozabileceğini belirten Özkaya, 'Tansiyon tedavisinde kullanılan diüretikler, ACE inhibitörleri ve ARB grubu ilaçlar elektrolit dengesizliği riskini artırabilir ve susuzluğu tetikleyen hormonun işlevini etkileyebilir. Kalp ilaçlarından beta blokerler ise cilde kan akışını sınırlayarak vücudun ısıyı etkili bir şekilde atmasını zorlaştırır.' dedi.

Parkinson, aşırı aktif mesane, alerji ve bazı solunum yolları hastalıklarının tedavisinde kullanılan antikolinerjik özellikli ilaçlar ile trisiklik antidepresanların da risk oluşturduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özkaya, bu tür ilaçların vücudun kendini soğutma ve terleme fonksiyonlarını olumsuz etkileyebileceğini kaydetti.

Risk grubundaki hastaların ve çocukların yakından takip edilmesi gerektiğini ifade eden Özkaya, kafa karışıklığı, zihinsel durum değişikliği veya kişinin normalin dışında davranışlar sergilemesi durumunda vakit kaybetmeden en yakın acil servise başvurulması gerektiğini belirtti. Uzmanlar ayrıca, sıcak havalarda bol sıvı tüketilmesi, günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkılmaması ve hastaların kendi kararlarıyla ilaç dozlarında kesinlikle değişikliğe gitmemesi gerektiğinin altını çizdi.

Diyaliz tedavisinde kullanılan suyun bir bölümü, hemodiyaliz öncesindeki arıtma sürecinde mineral ve iletkenlik dengesi nedeniyle ayrıştırılarak kanalizasyona gönderiliyor.

Hasta ile temas etmeyen ve klinik tedavi alanına girmeyen bu su, geliştirilen sistem sayesinde yeniden değerlendirmeye alınıyor. Uygun nitelikteki su, temizlik ve çamaşırhane gibi alanlarda kullanılarak su tüketiminin azaltılmasına katkı sağlıyor.

Türk Böbrek Vakfı'nın uygulamasıyla yalnızca ilk ayda 46 bin litre suyun yeniden kullanılması sağlandı.

Diyaliz tedavisinde kullanılan suyun tamamının geri kazanılması mümkün değil. Ancak uygun nitelikteki suyun yaklaşık yüzde 18-20'sinin yeniden kullanılabileceği belirtiliyor.

Bu oran dikkate alındığında, Türkiye genelinde yılda yaklaşık 400-500 milyon litre suyun geri kazanılarak yeniden kullanılma potansiyeli bulunuyor.

Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk, suyun hem insan sağlığı hem de doğal yaşam açısından önemine dikkat çekerek, hemodiyaliz tedavisinin doğası gereği yüksek miktarda saf su kullanımını gerektirdiğini söyledi.

Erk, arıtma sırasında dışarı atılan suyun yeniden kullanılmasını sağlayan sistemle ilk ayda 46 bin litre su tasarrufu gerçekleştirdiklerini belirterek, sağlık hizmeti sunarken doğal kaynakların korunmasının da temel sorumluluklardan biri olduğunu ifade etti.

Bu yıl COP31'in Türkiye'de gerçekleştirilecek olmasının iklim değişikliği ve çevresel sürdürülebilirlik konularını daha fazla gündeme taşıdığına işaret eden Erk, sağlık sektörüne örnek olabilecek uygulamaların yaygınlaştırılmasını hedeflediklerini kaydetti.

Kadın sağlığında birçok faktörün birbiriyle bağlantılı olduğunu belirten Op. Dr. Gölcük, özellikle beslenme, uyku, stres ve fiziksel aktivitenin genel sağlık açısından göz önünde bulundurulması gerektiğini vurguladı. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzm. Op. Dr. Gökhan Gölcük, 'Kadın sağlığında tek bir belirtiye bakarak bütün tabloyu değerlendirmek her zaman yeterli olmayabilir. Beslenme, uyku, stres, fiziksel aktivite ve metabolik durum gibi unsurların sağlık üzerindeki etkilerini de göz önünde bulundurmak, kişiye özgü bir takip planının oluşturulmasına katkı sağlayabilir' dedi.
Kadınların üreme çağından menopoz dönemine kadar farklı ihtiyaçlarla karşılaşabildiğini belirten Op. Dr. Gökhan Gölcük, bu süreçlerde hastanın sağlık öyküsü ve yaşam şartlarının değerlendirilmesinin önem taşıdığını kaydetti.

Fonksiyonel tıp yaklaşımında mevcut yakınmaların yanı sıra günlük yaşam alışkanlıklarının da değerlendirilmesinin koruyucu sağlık anlayışını desteklediğini ifade eden Op. Dr. Gökhan Gölcük, düzenli kontrollerin önemine dikkat çekti. Gölcük, 'Kadın sağlığında hedefimiz yalnızca mevcut bir sorunu tedavi etmek değil, düzenli kontroller, doğru yaşam alışkanlıkları ve kişiye uygun takip ile uzun vadeli sağlığı desteklemektir. Fonksiyonel tıp perspektifi de hastayı daha geniş bir çerçevede değerlendirmemize katkı sağlayan yaklaşımlardan biridir' diye konuştu.

Fonksiyonel tıp yaklaşımının standart tıbbi tanı ve tedavi yöntemlerinin alternatifi olarak görülmemesi gerektiğinin altını çizen Op. Dr. Gölcük, düzenli jinekolojik muayene, gerekli taramalar, laboratuvar ve görüntüleme yöntemleri ile bilimsel temelli tanı ve tedavi süreçlerinin kadın sağlığındaki temel yaklaşım olduğunu söyledi.

Fonksiyonel yaklaşımın ise bu süreçlere yaşam tarzı, beslenme, uyku, stres yönetimi ve bireysel risk faktörlerinin daha kapsamlı değerlendirilmesi açısından katkı sağlayabileceğini belirten Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzm. Op. Dr. Gökhan Gölcük açıklamasını 'Fonksiyonel yaklaşımı modern tıbbın yerine konumlandırmak doğru değil. Esas olan, bilimsel tanı ve tedavi süreçlerini koruyarak hastanın yaşam tarzını ve bireysel özelliklerini de değerlendirebilmek. Böylece kadın sağlığına daha bütüncül bir bakış açısıyla yaklaşabiliriz' diyerek tamamladı.

Kilo verirken tartıdaki rakamlara odaklanılmaması gerektiğini belirten Güneş, asıl hedefin hücrelere zarar vermeden yağ kaybetmek olduğuna dikkat çekti. Güneş, 'Özellikle kilo verme sürecinde tartıdaki rakama takılmaktan ziyade; asıl hedefin kas kaybı olmaması, olabildiğince yağ kaybetmemiz ve hücrelerimize zarar vermeden sağlıklı bir şekilde bu kiloyu kaybetmek olması gerekir. Protein burada işe yarayabilir ama içerik okurken bu proteinli ürünlerdeki şeker ve karbonhidrat miktarına mutlaka dikkat etmek gerekiyor' ifadelerini kullandı.

Gereğinden fazla protein tüketiminin böbrekler üzerindeki olumsuz etkilerine de değinen Diyetisyen Güneş, günlük protein ihtiyacının öncelikle doğal yollardan karşılanması gerektiğini vurguladı. Güneş, 'Fazla protein böbreklerimizdeki solüt yükünü artırabilir. Günlük proteinimizi almaya olabildiğince dikkat etmeliyiz ama bunu marketteki yüksek proteinli ürünlerden ziyade yine bildiğimiz yumurta, peynir, süt, yoğurt, tavuk, balık gibi doğal gruplardan destekleyebiliriz. Bunları tüketemediğimiz zamanlarda yine raflarda gördüğümüz yüksek proteinli ürünlerden destek alabiliriz. Ancak burada da içerik okumak çok önemli, şeker miktarlarına olabildiğince dikkat etmemiz gerekiyor' şeklinde konuştu.

Sadece dış görünüşe ve kiloya odaklanmanın genel sağlığı gölgelememesi gerektiğini aktaran Güneş, açıklamalarını şu sözlerle tamamladı: 'Önemli olan sadece kaç kilo olduğumuz ve bedenimizin nasıl göründüğü değil; aslında hücrelerimizin nasıl beslendiği, sağlığımızın nasıl olduğudur. Sosyal medya trendleri tabii ki önemli, trendleri takip edelim ama olabildiğince kendi bedenimizin sesini dinleyerek ve ihtiyaçlarımız dahilinde mutlaka uzmanlardan yardım alarak beslenmemizi şekillendirebiliriz.'

Ancak her sık hastalanmanın da normal kabul edilmemesi gerektiğinin altını çizen Yılmaz, 'Enfeksiyonların çok ağır seyretmesi, sürekli antibiyotik gerektirmesi, uzun sürmesi ya da çocuğun büyüme ve gelişmesinin etkilenmesi gibi durumlarda mutlaka bir çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır' ifadelerini kullandı.

Toplumda bağışıklığın takviyelerle güçlendirilebileceğine yönelik yanlış bir inanış bulunduğunu söyleyen Yılmaz, 'Sağlıklı ve dengeli beslenen bir çocukta rutin vitamin veya takviye kullanımı her zaman gerekli değildir. Ayrıca her enfeksiyonda antibiyotik kullanılması da doğru değildir. Antibiyotikler virüslere karşı etkili değildir ve gereksiz kullanımları faydadan çok zarar verebilir' dedi.

Bağışıklık sistemini destekleyen en önemli etkenlerin günlük yaşam alışkanlıkları olduğunu belirten Yılmaz, 'Yeterli ve dengeli beslenme, düzenli uyku, açık havada fiziksel aktivite ve aşıların eksiksiz yapılması çocukların bağışıklık sisteminin sağlıklı gelişmesinde temel rol oynar' diye konuştu.
Bağışıklık sisteminin zamanla olgunlaştığına dikkat çeken Yılmaz, 'Sabırlı olmak ve doğru alışkanlıklar kazandırmak, çocukların sağlıklı büyümesi için en önemli adımdır. Gereksiz ilaç ve takviyeler yerine çocukların uyku düzenine dikkat etmek, doğal ve dengeli beslenmeyi teşvik etmek, ulusal aşı takvimini aksatmamak yeterlidir' ifadelerini kullandı.

Alerji tedavisinin ihmal edilmemesini öneren Uzm. Dr. Uluışık, 'Burun tıkanıklığı, hapşırık, öksürük, hırıltı ve nefes darlığı gibi şikyetler mevsimsel grip ile karıştırılmamalıdır. Bu belirtiler uzun sürmesi halinde mutlaka doktora başvurulmalıdır. Çünkü erken dönemde tedavi edilmeyen alerjik hastalıklar zamanla kronik astıma dönüşebiliyor' şeklinde konuştu.

Uzm. Dr. Uluışık, 'Kıyı bölgelerde nem ve ev içi toz akarları hastalıkları tetikleyen başlıca faktörler arasında yer alıyor. Uzmanlar, risk grubundaki kişilerin düzenli kontrollerini yaptırmalarını, sigara dumanından uzak durmalarını ve ev içi havalandırmaya özen göstermelerini öneriyor. Sürekli tekrarlayan öksürük, nefes darlığı veya burun akıntısı sadece mevsimsel bir durum olmayabilir. Erken tanı ile astım ve alerjik hastalıkların kontrol altına alınması mümkündür. Sağlıklı nefes, güçlü bir yaşamdır. Nefesinizi ihmal etmeyin' ifadelerini kullandı.

Yaşar, 'Yolda yürürken çizgilere basmamak masum ve sıradan bir oyun gibi görünebilir. Ancak bu durum, kişinin gününün önemli bir kısmını almaya başladığında, çizgiye bastığı an yoğun bir huzursuzluk hissettiğinde, işine, okuluna veya sosyal hayatına gecikmesine yol açtığında klinik bir tabloya dönüşebilir' dedi.

Kişinin kaldırım çizgilerine basmamak için sürekli dikkat göstermesinin altında yoğun bir kaygı ve kontrol ihtiyacının bulunabileceğini belirten Yaşar, bu davranışın zamanla günlük yaşamı zorlaştırabileceğini ifade etti.

Psikiyatride bir durumun hastalık olarak değerlendirilmesinde kişinin işlevselliğinin bozulması ve belirgin ruhsal sıkıntı yaşamasının önemli kriterler olduğunu aktaran Yaşar, başlangıçta basit bir yürüyüş gibi görünen davranışın zamanla kişinin her adımını kontrol ettiği bir sürece dönüşebileceğini söyledi.

Bazı kişilerde davranışın temelinde belirsizlikle baş etme çabasının bulunabileceğini anlatan Yaşar, kişinin 'Bunu kurallara uygun yaparsam kötü bir şey olmayacak' şeklinde bir düşünce geliştirebildiğini belirtti.

Bu durumun 'büyüsel düşünce' olarak adlandırılabileceğini ifade eden Yaşar, kaldırım taşına basmakla kişinin sağlığı ya da başına gelebilecek bir olay arasında gerçek bir nedensellik bulunmadığını, ancak yoğun kaygının kişiye böyle bir bağlantı varmış hissi verebildiğini kaydetti.

OKB'de kişinin yaptığı ritüelin mantıksız olduğunu bilmesine rağmen davranışı gerçekleştirme ihtiyacı hissedebildiğini belirten Yaşar, sorunun kişinin mantık yürütme becerisinden çok yoğun kaygıyla ilişkili olduğunu söyledi.

Yaşar, çizgiye basılması durumunda kişinin gerçek bir tehlikeyle karşı karşıyaymış gibi yoğun korku ve huzursuzluk yaşayabildiğini, bu duygudan kurtulmanın en kısa yolu olarak da ritüeli gerçekleştirmeyi seçebildiğini ifade etti.

Takıntılı düşünceler ve bunları azaltmak amacıyla yapılan ritüellerin zaman içinde kişinin hayatını daraltabileceği uyarısında bulunan Yaşar, bazı kişilerin çevresindekilerin tepkilerinden kaçınmak için sosyal ortamlardan uzaklaşabildiğini söyledi.

Ritüellerin uygulanabildiği alanların dışına çıkmaktan kaçınmanın, kişinin yaşamını giderek daha fazla kısıtlayabileceğine dikkat çekti.

OKB tedavisinde kullanılan 'maruz bırakma ve tepki önleme' yönteminin, kişinin korktuğu durumla kontrollü şekilde karşılaşmasını ve ritüeli gerçekleştirmeden kaygının zaman içinde azalabildiğini deneyimlemesini amaçladığını belirten Yaşar, bu süreçte kişinin beynindeki hatalı alarm sisteminin yeniden düzenlenmesinin hedeflendiğini ifade etti.

Yaşar, hastalığın ertelenmemesi gerektiğini vurgulayarak ailelere de önemli bir uyarıda bulundu. Hastanın ritüellerine eşlik edilmemesi ve günlük hayatın bu ritüellere göre düzenlenmemesi gerektiğini belirten Yaşar, bunun kısa vadede destek gibi görünse de uzun vadede sorunu pekiştirebileceğini söyledi.

Uzman, davranışların kişinin günlük yaşamını belirgin şekilde etkilemesi, yoğun kaygıya neden olması veya sosyal hayatını kısıtlaması halinde bir ruh sağlığı uzmanından destek alınmasının önem taşıdığını kaydetti.

Operasyon sürecini yöneten Çocuk Cerrahisi Uzmanı Opr. Dr. Ayşe Bahar Önaksoy, bebeğin durumuyla ilgili,'Bebek hastanemizde doğduktan hemen sonra acil olarak ameliyata aldık. Önce silo yöntemiyle bağırsakları koruma altına aldık. Yenidoğan yoğun bakımında uygulanan tedaviyle karın duvarı zaman içerisinde genişledi. Yaklaşık 40 gün sonra gerekli ameliyatı yaparak bütün organları karın içerisine yerleştirdik. Binde bir karşımıza çıkabilecek bu nadir vakada, bebeğimiz şu an sağlıklı, idrar ve gaita çıkışı gerçekleşiyor ve annesinin kucağında beslenebiliyor' dedi.

Hamilelik sürecinde düzenli kontrollere gitmelerine rağmen böylesi ciddi bir durumun erken fark edilmediğini belirten baba Mehmet Oruç ise yaşadıkları sürece sitem etti. Oruç, 'Bebek 7 aylık olana kadar her hafta kontrole gitmemize rağmen bu sorunu göremediler. Bunu anlamış değiliz. Tokat'tan buraya sevk edildik, ancak şu anda bebeğimiz sağlıklı olduğu için mutluyuz'diye konuştu. Tedavi süreci başarıyla tamamlanan bebek, sağlık ekiplerinin gözetiminde taburcu edilerek ailesine teslim edildi.

Toplumsal, ekonomik ve sosyokültürel etmenler nedeniyle nikotin bağımlılığı sık gelişebilmekle birlikte bugün biliyoruz ki Türkiye dünyada sigara tüketiminde zirveyi bırakmıyor. Yapılan araştırmalarda Türkiye'nin kişi başına düşen ortalama günlük sigara tüketim adedi sayısında 17,1 ile dünya birincisi. Bu rakam Yunanistan'da 15,7, İsrail'de 15,5, Japonya ve Avusturya'da ise 15,4 adet' olduğunu belirtti.

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya 'Sağlık Bakanımız geçen günlerde sigara ile ilgili bir istatistik verdi. Türkiye dünyada sigara tüketiminde ikinci sırada yer almakla birlikte geçen yıl yaklaşık 8 milyar paket sigara satılmış. Bu şu demek; Türkiye'de 80 milyon insan yaşıyorsa herkes en az 100 paket sigara içmiş demek. Yeni doğan bebekler dahil, son 1 yılda şu an Türkiye'de yaşayan herkes 100 paket sigara içmişe denk geliyor' dedi.

Sigaranın yalnızca bireysel değil, küresel ölçekte de ciddi bir sağlık sorunu olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özkaya, sigara kullanımının 20. yüzyıl boyunca yaklaşık 100 milyon kişinin erken ölümüne neden olduğunu belirtti. Özkaya, 'Sigara içmek, on yıllardır dünyanın en büyük sağlık sorunlarından biri olmuştur. 20. yüzyıl boyunca, çoğu günümüzün zengin ülkelerinde olmak üzere yaklaşık 100 milyon insanın ölümüne neden olmuştur. Sigara içmenin sağlık üzerindeki yükü artık yüksek gelirli ülkelerden düşük ve orta gelirli ülkelere doğru kaymaktadır. Bazı tahminler, 21. yüzyılda bir milyar insanın tütünden ölebileceğini öne sürmektedir. Türkiye'de ortalama her iki erkekten biri sigara kullanıyor. 18 yaş üstü her dört kadından da biri sigara içiyor. Bunlar oldukça yüksek rakamlar' diye konuştu.

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesi (Tıp Fakültesi Hastanesi) için planlanan yeni hastane projesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edilerek 2026 Yılı Yatırım Programı'na alındı. Yaklaşık 120 bin metrekarelik alanda inşa edilmesi planlanan ve 800 yatak kapasitesine sahip olacak yeni hastane, çağdaş sağlık hizmeti anlayışı doğrultusunda hastalara daha konforlu ve nitelikli hizmet sunmak amacıyla projelendirildi.

Projenin hazırlık sürecinde Dünya Bankası ile görüşmeler gerçekleştirildiğini ifade eden OMÜ Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın, 'Geçen hafta Dünya Bankası'ndan gelen arkadaşlar oldu. Onlarla istişarelerimizi yaptık. Çevreye olan etkisinden, işçilerin kamp alanına kadar çok ayrıntılı bir şekilde araştırmalar yapıldı. Onların zaten temelde bazı kuralları var. Bu kuralları tekrardan gözden geçirdik. Ekim ayının ilk günlerinde başlıyoruz. Yaklaşık 1 yıl veya 18 ay devam edecek. Ondan sonra gelecek yılda inşaat projesine başlanacak. Ayrıca İnşaat alanı ise rektörlüğün önündeki alan olacak' dedi.

Robotik cerrahi sisteminin yalnızca Samsun'a değil, çevre illere de hizmet vereceğine dikkat çeken OMÜ Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın, 'Robotik cerrahinin hizmete alınmasıyla birlikte, Samsun ve çevre illerde yaşayan hastalar, ileri teknoloji cerrahiye ulaşabilmek için farklı şehirlerdeki merkezlere gitmek zorunda kalmadan kendi bölgelerinde bu hizmetten yararlanabilecektir. Robotik cerrahinin kliniklerimizde uygulanmaya başlamasıyla birlikte uzmanlık öğrencileri, yan dal araştırmacıları ve genç akademisyenler dünya standartlarında robotik cerrahi eğitimi alma fırsatı bulacaktır' dedi.

Robotik cerrahiye ilişkin yanlış anlaşılmaların da bulunduğuna değinen Rektör Fatma Aydın, 'Robotik cerrahi, doğru hastaya, doğru zamanda, en uygun cerrahi yöntemi sunarak en yüksek hasta güvenliğini sağlamayı hedeflemektedir. Robotik cerrahi her çocuk için uygun değildir. Hastanın yaşı, kilosu, anatomik özellikleri ve hastalığın niteliği birlikte değerlendirilerek yöntemin uygunluğuna cerrahi ekip tarafından karar verilir. Hangi hastanın robotik yönteme uygun olduğuna, muayene ve tetkikler sonrasında hastanın cerrahı karar verir. Her hasta için en doğru yöntem, ilgili anabilim dalı tarafından bireysel olarak değerlendirilir' şeklinde konuştu.

Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Nadir Alpay da, özellikle kronik böbrek hastalarında ve diyaliz hastalarında yaz aylarında aşırı terleme, yüksek sıcaklık ve susuzluğun kan değerlerinde hızlı ve belirgin değişikliklere neden olabileceğini belirterek, 'Böbreklerin sıvı ve elektrolit dengesini düzenleme kapasitesi azaldığında, sıcak hava gibi çevresel şartlar vücudun hassas dengesini daha kolay bozabiliyor. Sıcak havalarda terleme yoluyla yalnızca su değil, sodyum ve potasyum gibi elektrolitler de kaybediliyor. Yeterli sıvı alınmadığında damar içindeki kan hacmi azalıyor Bu durum böbreklere ulaşan kan akımının düşmesine neden olabiliyor. Böbrekler ise bu tabloya karşılık süzme hızını azaltarak ve idrarı yoğunlaştırarak vücuttaki sıvıyı korumaya çalışıyor. Bu nedenle sıcak havalarda idrarın normalden daha koyu renkli olması, vücudun sıvı kaybettiğinin işaretlerinden biri olabiliyor. Yüksek sıcaklık, aşırı terleme veya hamam ve sauna gibi yoğun ısıya maruz kalınan ortamlarda meydana gelen sıvı kaybı, böbreklere giden kan akımını azaltabiliyor' dedi.

Dr. Alpay, 'Kreatinin böbrekler aracılığıyla vücuttan atıldığı için böbrek perfüzyonunun azalması, kanda kreatinin düzeyinin yükselmesine neden olabiliyor. Bu yükselme her zaman kalıcı bir böbrek hasarı anlamına gelmeyebilir; sıvı kaybına bağlı geçici bir değişiklik de söz konusu olabilir. Ancak sıvı kaybı zamanında fark edilmez ve düzeltilmezse, özellikle kronik böbrek hastalarında akut böbrek hasarı gelişme veya mevcut böbrek hastalığının ilerleme riski ortaya çıkabiliyor. Kronik böbrek hastalarında özellikle potasyum dengesindeki bozulmalar önem taşıyor. Potasyumun kanda yükselmesi, kalp ritmi açısından ciddi sorunlara yol açabilecek bir durum olduğundan, bu hastaların sıcak havalarda daha dikkatli olması gerekiyor. Sodyum düzeyleri ise kaybedilen su ve elektrolitin miktarına ve kişinin mevcut hastalıklarına göre farklı yönde değişebiliyor. Bu nedenle kronik böbrek hastalarının sıcak havalarda gelişigüzel şekilde aşırı su veya elektrolit tüketmesi yerine, kendi hekimlerinin önerdiği sıvı ve beslenme planını uygulaması gerekiyor' dedi.

Uluslararası Sağlık Hizmetleri AŞ'nin (USHAŞ) İstanbul Şubesi'nde sağlık muhabirleriyle bir araya gelen Memişoğlu, Türkiye'nin sağlık alanında hem hizmet sunumu hem de teknoloji açısından önemli bir noktaya geldiğini ifade etti. Türkiye'nin bugün dünyanın birçok ülkesinden sağlık hizmeti almak için tercih edildiğini belirten Memişoğlu, yılda 3 milyonun üzerinde kişinin sağlık hizmeti almak amacıyla Türkiye'ye geldiğini söyledi.

Türkiye'nin sağlık alanında dışa bağımlılığını azaltmaya yönelik çalışmaların hız kazandığını aktaran Memişoğlu, özellikle stratejik ilaç ve tıbbi cihazların yerli imkanlarla üretilmesi için planlamalar yaptıklarını belirtti. Bakan Memişoğlu, 'Türkiye'nin üretim kapasitesini tamamen bağımsız hale getireceğiz. Özellikle kanser, SMA gibi moleküler hastalıklar, immünoterapi gibi ilaçları kendimiz üretir hale getiriyoruz şimdi' dedi.

Türkiye'nin hangi ilaçları ve tıbbi cihazları yurt dışından ithal ettiğinin belirlendiğini anlatan Memişoğlu, ihtiyaç duyulan ürünlerin ülke içerisinde üretilmesi için ilaç firmalarıyla görüşmeler gerçekleştirildiğini kaydetti.

Yerli aşı üretimine ilişkin de bilgi veren Memişoğlu, 8 aşı için üretim planlaması yapıldığını açıkladı. Bu aşılardan en az 6'sı için birkaç hafta içerisinde sözleşme yapılmasının planlandığını belirten Memişoğlu, üretimde yalnızca dolum aşamasında kalmayıp 'master cell' adı verilen esas hücrenin de Türkiye'de oluşturulmasının hedeflendiğini söyledi.

Türkiye'de halihazırda 13 yerli aşının bulunduğunu ifade eden Memişoğlu, yeni üretimlerin de kısa süre içerisinde kamuoyuyla paylaşılacağını belirtti.

Sağlık Bakanı Memişoğlu, tıbbi cihaz alanında da yerli üretim kapasitesinin artırılacağını söyledi. Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu 45 stratejik tıbbi cihazın belirlendiğini açıklayan Memişoğlu, bu ürünlerin ülke içerisinde üretilmesi için TÜSEB aracılığıyla çalışmalar yürütüldüğünü kaydetti.

Kalp-akciğer pompasının ASELSAN iş birliğiyle geliştirildiğini ve hastalarda kullanılmaya başlandığını belirten Memişoğlu, cihazın yıl sonuna kadar seri üretime geçirilmesinin planlandığını aktardı.

Mobil röntgen ve solunum cihazlarının yanı sıra kapsül endoskopi üzerinde de çalışmalar yapıldığını ifade eden Memişoğlu, kapsül endoskopinin prototipinin geliştirildiğini ve kısa süre içerisinde insan çalışmalarına başlanacağını söyledi.

Memişoğlu, sağlık hizmetlerinde yeni bir koordinasyon modelinin de hayata geçirileceğini belirtti. Evde sağlık, uzaktan sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin bir araya getirileceğini anlatan Memişoğlu, Evde Sağlık Hizmetleri Koordinasyon Merkezi (ESKOM) adıyla yeni bir komuta merkezi oluşturulduğunu söyledi.

Türkiye'de 271 bin hastane yatağının bulunduğunu belirten Memişoğlu, bunların 7 bin 822'sinin palyatif bakım için ayrıldığını ifade etti. İstanbul'da ise 910 palyatif bakım yatağı bulunduğunu kaydetti.

Türkiye'deki ölüm nedenlerine de değinen Memişoğlu, ölümlerin yüzde 34,7'sinin dolaşım sistemi hastalıklarından, yüzde 16'sının ise iyi ve kötü huylu tümörlerden kaynaklandığını belirtti. Sigara kullanımının önemli sağlık risklerinden biri olduğuna dikkat çeken Memişoğlu, Türkiye'de erkeklerin yüzde 46'sının sigara kullandığını ve geçen yıl yaklaşık 8 milyar paket sigara satıldığını söyledi.

Hareketsizlik ve yanlış beslenmenin de önemli riskler arasında bulunduğunu belirten Memişoğlu, toplumdaki obezite oranının ciddi seviyelere ulaştığını ifade ederek sağlıklı yaşam alışkanlıklarının artırılması gerektiğini vurguladı.

Organ bağışına ilişkin de bilgi veren Memişoğlu, e-Devlet ve e-Nabız üzerinden organ bağışının yapılabildiğini söyledi. Yeni uygulamayla organ bağışının kişinin vasiyeti haline getirilebildiğini belirten Memişoğlu, Türkiye'de organ nakli bekleyen 30 binden fazla kişinin bulunduğunu ve şimdiye kadar organ bağışı sayısının 250 bine ulaştığını kaydetti.

Memişoğlu ayrıca İstanbul ve Türkiye genelindeki sağlık yatırımlarına ilişkin bilgi vererek, yeni hastanelerin yanı sıra sağlık hizmetlerinde teknolojik altyapının da güçlendirilmeye devam edeceğini ifade etti.

Çocuklarda uyku sürecinin büyük bir kısmını REM evresinin oluşturduğunu aktaran Uzm. Dr. Uras; gece boyunca döngüsel olarak tekrarlanan REM ve Non-REM sürelerinin bebeklik döneminde 50-60 dakika, çocukluk ve yetişkinlikte ise 90 dakikaya kadar çıktığını ifade etti.

Sağlıklı bir uyku düzeni için belirli rutinlerin oluşturulması gerektiğini söyleyen Dr. Uras, uyku saatlerinin ebeveyn ile çocuk arasında bir çatışma anına dönüştürülmemesi gerektiğine dikkat çekti. Gün içinde yapılan açık hava sporlarının uyku kalitesini artırdığını ancak yatmadan önceki 2-3 saat içinde ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılması gerektiğini belirten Uras; odalarda televizyon bulundurulmaması, hafif ışıklı gece lambalarının tercih edilmesi, oda sıcaklığının dengelenmesi ve pamuklu kıyafetlerin giydirilmesi tavsiyesinde bulundu. Bebeğin ilk uyku belirtileri görüldüğünde yatağına yatırılması ve sevdiği bir eşya ya da oyuncağı yanına almasına izin verilmesinin süreci kolaylaştıracağını dile getirdi.

Kendi kendine uykuya dalmanın zamanla öğrenilen bir davranış olduğunu kaydeden Uzm. Dr. Uras, uyumak için sürekli anne desteğine veya özel ritüellere alışan çocukların gece döngüsel uyanmalarda da aynı şartları arayacağını bildirdi. Uras, çocukların fiziksel ve zihinsel gelişimi açısından kritik öneme sahip olan uyku sürecinde yaşanan aksaklıklarda bir uzmandan destek alınması gerektiğini belirtti.

Önerilen kullanım süresi en fazla 3 ila 5 gün olan bu uygulamanın olası yan etkileri arasında mukozada tahriş, burun kanaması, çarpıntı ve tansiyon yükselmesi yer alırken burun etlerinde kalıcı büyüme ve cerrahi operasyon zorunluluğu gibi ciddi riskleri de bulunmaktadır.

Burun açıcı spreylerin geçici tedavi amacıyla ve hekim kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Lütfü Şeneldir, şu ifadeleri kullandı:

'Bu spreyleri genellikle sinüzit veya üst solunum yolu enfeksiyonlarında 3 ila 5 gün kullanmalarını öneriyoruz. Ancak bazı hastalar spreysiz uyuyamadığını, nefes alamadığını ifade ediyor. Zamanla sprey, geçici bir tedavi olmaktan çıkıp bağımlılık haline gelebiliyor. Bir süre sonra hastalar sprey olmadan nefes alamaz hale geliyor. Bu durum yalnızca burunda değil, tansiyon ve kalp ritmi üzerinde de olumsuz etkilere yol açabiliyor.'

Spreylerin uzun süreli kullanımının burun mukozasında kuruluk, tahriş, kabuklanma ve kanamalara yol açtığını aktaran Şeneldir; çarpıntı, tansiyon yükselmesi ve huzursuzluk gibi sistemik yan etkilerin de ortaya çıkabileceğine dikkat çekti. Zamanla ilacın etkisinin azaldığını ve hastaların dozu artırdığını belirten Doç. Dr. Şeneldir, bu sürecin burun etlerini büyüterek kronik tıkanıklığı tetiklediğini belirtti.

Bağımlılık geliştiren hastalarda ilk etapta okyanus suyu ve doktor kontrolünde uygulanan nazal kortizon spreyleriyle tedavi planlandığını söyleyen Doç. Dr. Lütfü Şeneldir, 'Burun etleri kalıcı olarak büyümüş ve ilaç tedavisinden fayda görülmüyorsa cerrahi müdahale gerekebiliyor. Bu nedenle burun açıcı spreyler gelişigüzel ve uzun süre kullanılmamalı, mutlaka doktor kontrolünde kullanılmalıdır' diyerek uyarılarda bulundu.

Antalya Şehir Hastanesi Organ ve Doku Nakli Koordinatörü Hakkı Ergüden, ailenin yaşadığı büyük acıya rağmen organ bağışı kararı almasının önemli bir insanlık örneği olduğunu söyledi.

Ergüden, ailenin en zor anlarında aldıkları kararla başka insanların hayatına umut olduğunu belirterek, Duman'ın bağışlanan organlarının 7 hastaya nakledileceğini ifade etti.

Organ bağışının önemine dikkat çeken Ergüden, beyin ölümü gerçekleşen kişilerin organlarının nakil bekleyen hastalar için hayati önem taşıdığını belirtti. Duman'ın organlarının nakledileceği 7 hastanın yeniden sağlığına kavuşmasının umut edildiğini kaydetti.

Ergüden, toplumda organ bağışı konusunda farkındalığın artırılması gerektiğini vurgulayarak, herkesin bir gün kendisinin veya bir yakınının organ nakline ihtiyaç duyabileceğini hatırlattı.

Ailenin yaptığı bağışın diğer ailelere de örnek olmasını temenni eden Ergüden, organ nakli bekleyen hastaların bir an önce sağlığına kavuşması dileğinde bulundu.

Hastanede durumu stabil hale getirilen hasta, ileri tetkik ve tedavi için önce ambulansla hastaneden Kastamonu Havalimanına getirildi, ardından ambulans helikopterle Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'ne nakledildi.

Süreç sonunda verilen 'Sağlığı Geliştiren Belediye Belgesi', Samsun İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Mustafa Uras tarafından Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan'a takdim edildi.

Belgeyle birlikte belediyenin sağlıklı yaşamı teşvik eden uygulamaları şehircilik anlayışına dahil ettiği ve toplum sağlığını geliştirmeye yönelik çalışmalarını kurumsal bir çerçevede sürdürdüğü tescillenmiş oldu.

Törende Samsun Büyükşehir Belediyesi'ne Sağlık Bakanlığı çalışmaları kapsamında 'Bebek Dostu Destekleyici Kuruluş' unvanı da verildi. Bu unvanla Samsun Büyükşehir Belediyesi, Türkiye genelinde 'Bebek Dostu Destekleyici Kuruluş' unvanına sahip 4. büyükşehir belediyesi oldu.

Belge takdim törenine Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan ve İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Mustafa Uras'ın yanı sıra Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanı Dr. Hatice Öz, Kamu Hastaneleri Hizmetleri Başkanı Uzm. Dr. Bekir Şahin, belediye başkan yardımcıları, ilgili daire başkanları ve birim sorumluları katıldı.