Polonya'da Anayasa mahkemesi krizi!
Polonya'da hükümet ile cumhurbaşkanlığı arasında yaşanan siyasi gerilim, Anayasa Mahkemesi üzerinden yeni bir krize dönüştü.
Polonya'da hükümet ile cumhurbaşkanlığı arasında yaşanan siyasi gerilim, Anayasa Mahkemesi üzerinden yeni bir krize dönüştü. Mahkeme Başkanı Bogdan Swieczkowski ve Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski'nin bir ay süreyle görevlerinden uzaklaştırılmasına ilişkin kararın duyurulmasının ardından mahkeme çevresinde polis hareketliliği yaşandı. Gelişmeler üzerine Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Senegal ziyaretini yarıda keserek ülkesine dönme kararı aldı.
Cumhurbaşkanı nawrocki senegal ziyaretini yarıda kesti
Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Senegal'e gerçekleştireceği resmi ziyaret için seyahat ettiği sırada ülkedeki gelişmelerden haberdar oldu. Anayasa Mahkemesi çevresinde yaşanan olaylar ve mahkeme yönetimine ilişkin kararın ardından Nawrocki, uçuşunu yarıda keserek Polonya'ya dönme kararı aldı.
Kararını sosyal medya hesabından duyuran Nawrocki, "Böyle bir anda Cumhurbaşkanı Polonya'da olmalı. Senegal'e uçuşumu yarıda kesiyorum. Ülkeme dönüyorum" ifadelerini kullandı.
Anayasa mahkemesi başkanı ve yardımcısı görevden uzaklaştırıldı
Krizin merkezinde Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski hakkında alınan bir aylık görevden uzaklaştırma kararı yer aldı.
Mahkemenin internet sitesinde yayımlanan açıklamada, iki ismin parlamentonun usulüne uygun seçtiği hakimlerin katılımıyla genel kurul toplantısı yapılmasını engellediği ve mahkemede görev yapacak hakim heyetlerini kanuna aykırı biçimde oluşturduğu iddia edildi.
Kararın ardından mahkemenin yönetimine ilişkin yetkilerin geçici olarak Hakim Anna Korwin-Piotrowska tarafından yürütülmesi öngörüldü.
Ancak gelişmeler bununla sınırlı kalmadı. Anayasa Mahkemesi'nin resmi hesabından yapılan açıklamada, internet sitesinin hukuka aykırı şekilde ele geçirildiği öne sürüldü. Açıklamada Swieczkowski ve Sochanski'nin görevlerinin devam ettiği savunularak yaşananlar darbe girişimi olarak nitelendirildi.
Mahkeme önünde gerginlik: 3 kişi gözaltına alındı
Mahkeme yönetimine ilişkin gelişmelerin ardından Varşova'daki Anayasa Mahkemesi binası çevresinde protestolar düzenlendi. Ana muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) yöneticileri de yaşananlara tepki göstererek vatandaşları mahkeme önünde toplanmaya çağırdı.
Polis, mahkemenin çevresinde güvenlik önlemlerini artırırken, güvenlik hattını aşarak mahkeme arazisine giren üç kişi gözaltına alındı. Polis açıklamasında, bazı göstericilerin güvenlik güçlerine tehlikeli cisimler attığı da bildirildi.
Varşova polisi ise müdahalenin mahkeme binasına yönelik bir baskın olmadığını, yasal görevler ve kamu güvenliğinin sağlanması kapsamında gerçekleştirildiğini açıkladı. Polis ekiplerinin binaya girmediği de özellikle belirtildi.
başbakan tusk: hukukun üstünlüğünü yeniden tesis edeceğiz
Polonya Başbakanı Donald Tusk, yaşanan gelişmelerin ardından yaptığı açıklamada hükümetin yargı sistemindeki değişim sürecini sürdüreceğini belirtti.
Tusk, "Hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek görevimizdir. Yıllarca süren hukuksuzluğun ardından bu, zorlu ve zaman zaman acı verici bir süreçtir. Kararlı adımlar atılmasını gerektiriyor. Başka bir yol yok" ifadelerini kullandı.
Adalet Bakanı ve Başsavcı Waldemar Zurek de iki hakimin dokunulmazlıklarının kaldırılması ve cezai sorumluluklarının değerlendirilmesi amacıyla 50 ciltlik soruşturma dosyasının Anayasa Mahkemesi'ne iletildiğini bildirdi.
Polonya'daki siyasi krizin geçmişi
Polonya'da yaşanan krizin temelinde yargı bağımsızlığı, hakimlerin atanması ve Anayasa Mahkemesi'nin yapısı üzerindeki siyasi anlaşmazlık bulunuyor.
2015-2023 yılları arasında iktidarda bulunan Hukuk ve Adalet Partisi (PiS), yargı sisteminde gerçekleştirdiği değişiklikler nedeniyle eleştirilmişti. 2023 yılında iktidara gelen Donald Tusk hükümeti ise yargı kurumlarında reform yapılmasını ve önceki dönemde gerçekleştirilen düzenlemelerin değiştirilmesini savunuyor.
Ancak Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki ile Tusk hükümeti arasında hakimlerin atanması ve Anayasa Mahkemesi'nin yetkileri konusunda görüş ayrılıkları devam ediyor.
Nawrocki'nin parlamentoda seçilen altı hakimden üçünün yemin törenine katılmasını sağlamaması, mahkeme içerisindeki anlaşmazlığı daha da derinleştirdi. Mahkeme Başkanı Swieczkowski'nin de mevcut parlamento çoğunluğunun seçtiği hakimlerin görevlerine başlamasına karşı çıkması krizin büyümesine neden oldu.
Ülkede yargı kurumlarının yetkileri ve meşruiyeti üzerinden devam eden siyasi mücadele, son gelişmelerle birlikte Polonya'nın en önemli devlet kurumlarını karşı karşıya getiren bir krize dönüştü.