Ovaların şehrinde 30 yıllık sulama sorunu.. Çözüm Salıpazarı Barajı mı?

Türkiye’nin en verimli alüvyon topraklarına ev sahipliği yapan Samsun; Çarşamba, Salıpazarı ve Terme üçgeninde su kaynakları ve enerji üreten barajlar mevcut olmasına rağmen, tarım arazileri yer altı suyuyla sulanıyor. Bölgede yıllar önce kazılan su kanalları ise kaderine terk edilmiş durumda. Çiftçi her yaz yeraltı sularına (sondaj) mahkum olduklarını söylerken çözüm Salıpazarı Barajı’yla gelir mi sorusu yankılanıyor.

İşte bölgenin tarım temsilcilerinin dilinden, yapıcı çözümler bekleyen sulama krizinin fotoğrafı:

Çarşamba: "Enerji üretiyor ama devamlı sulama yaptığı yok"

Bölgenin kalbi konumundaki Çarşamba'da mevcut su potansiyeli tarıma yansımıyor. Çarşamba Ziraat Odası Başkanı Muammer Aydemir, Hasan Uğurlu ve Suat Uğurlu gibi devasa yatırımların yanı başlarında olmasına rağmen tarımsal sulamada kullanılamadığını söylüyor:

"Bizim Çarşamba'da şu anda sulama yok. 1992 yılında başlanan baraj inşaatları var, baraj şu anda enerji üretiyor ama devamlı sulama yaptığı yok. Kontrol ve regülatör dediğimiz alanlarda hem sulama hem enerji üretimi planlanmıştı ancak sulama kanalları bitmiş değil, atıl durumda. Hiç çalışmıyor. Acil çerçevede ovanın sulanma ihtiyacı var. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı Mehmet Muş döneminde ödenek aktarıldığı bilgisi verildi, bu olumlu bir gelişme ancak sahada acil bir şekilde sulama barajına veya kanalların aktif edilmesine ihtiyacımız var"

Terme: “Denize akıyor bizse peşinden bakıyoruz”

Terme'deyse ırmak akıyor çiftçi bakıyor. Suyun bolluğu içinde susuzluk çeken Termeli çiftçiler, sondaj vurarak ayakta kalmaya çalışıyor. Terme Ziraat Odası Başkanı Ferda Ergün'ün şöyle özetliyor: 

"Çarşamba ırmağı yıllarca denize akıyor, biz peşinden bakıyoruz. O kadar güzelim su denize gidiyor. Bundan 30 yıl önce sulama için proje yapıldı, istimlaklara gidildi, drenaj kanalları için yerler açıldı. Ancak müteahhit kaçtı, göçtü. 30 yıldan beri o şekilde duruyor. İçinde tekrar ağaç bitti, orman oldu, domuz yuvası oldu. O kanallara 30 senedir bir damla su verilmedi. Çiftçi kendi imkanlarıyla, sondaj suyu çıkararak, elektrik parası ödeyerek sulama yapıyor. Bir ay yağmur yağmazsa kanallarda su kalmıyor, sondajlar kuruyor. Bafra'da sulama sistemi çok süper yapıldı, biz ise 35 yıla yaklaştık hala bekliyoruz. Yapımı süren Salıpazarı Barajı hem sulama hem de Terme'yi su baskınlarından korumak için çok önemli. Kısa zamanda bitirilip, pompa sistemiyle drenaj kanallarına su verilmesini bekliyoruz. Mehmet Muş keşke 15 yıl önce Samsun milletvekili olarak gelseydi"

Salıpazarı: "Mesele su değil nasıl kullandığımız"

Salıpazarı Ziraat Odası Başkanı Zafer Ersoy ise meselenin sadece suyu ovaya indirmek değil verimli toprağı koruyarak doğru sulama tekniklerini hayata geçirmek olduğunu şöyle ifade ediyor:

"Devlet Su İşleri tarafından yapıldı denmesine rağmen kılçık kanalların hiçbiri çalışmıyor. Ancak günümüzde kanal ile açık sulamayı (vahşi sulama/salma sulama) zaten tasvip etmiyorum. Suyun bir damlasının bile ziyan edilmemesi gereken bir dönemdeyiz. Kapalı sulama sistemine ve damlama sulamaya geçilmeli. Sağdan soldan kontrolsüzce yapılan vahşi sulama, alüvyonu toprağın altına taşıyor, verimli arazilerimizi çoraklaştırıyor. Olaya sadece 'baraj yapılsın' diye bakarsak yanılırız. Baraj yapılır, su biriktirilir ama o suyu ne kadar verimli kullanabiliyoruz? Hasan Uğurlu ve Suat Uğurlu barajlarından da kapalı sistemlerle faydalanılabilir."

Mehmet Muş’a teşekkür

Çarşamba, Terme ve Salıpazarı Ziraat Odaları Başkanları TBMM Plan ve Komisyonu Başkanı Mehmet Muş’un bu konuyla ilgilendiğini belirterek yaptığı çalışmalar için teşekkür ediyor. 

Oda başkanları Salıpazarı Barajı’nın bu konuya çözüm olmasını beklediklerini dile getiriyor.

Başkan Doğan’dan sulama müjdesi

Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan’da yaptığı son açıklamalarla bu beklentinin yerine getirileceğini dile getiriyor. Doğan’ın muhtarlar için düzenlenen iftarda konuştuğu Salıpazarı Barajı ile ilgili son açıklamaları ise şöyle:

“Salıpazarı'nda da devasa bir proje yürüyor. Salıpazarı Barajı hem içme suyu hem tarımsal sulama, her alanda bölgeye hizmet edecek”