OMÜ'lü Zeybek: Füzeler depremleri tetikleyebilir ancak deprem oluşturamaz
Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Bölümü Fiziki Coğrafya Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Halil İbrahim Zeybek, savaşlarda kullanılan büyük çaplı füzelerin sarsıntı oluşturabileceğini ancak büyük bir deprem meydana getirmesinin mümkün olmadığını söyledi.
Füzelerin oluşturduğu titreşimlerin sınırlı etkiler taşıdığını belirten Zeybek, bu tür patlamaların bazı durumlarda tetikleyici bir unsur olabileceğini, ancak doğrudan deprem üreten bir mekanizma olarak değerlendirilmediğini ifade etti.
Zeybek, “Bu tür füzeler belirli ölçüde sarsıntı oluşturabilir. Ancak bu durum, füzelerin ya da bombalamaların doğrudan deprem ürettiği anlamına gelmez. Depremler esas olarak yer kabuğunda zamanla biriken enerjinin kırılmalarla açığa çıkması sonucu meydana gelir.” dedi.
Depremlerin temel kaynağının yer kabuğundaki fay hareketleri olduğunu vurgulayan Zeybek, volkanik faaliyetler ve karstik çökme gibi bazı doğal süreçlerin de yerel ölçekte sarsıntılara neden olabileceğini belirtti.
Karadeniz’de 5–6 büyüklüğünde deprem üretebilecek faylar var
Tokat’ın Niksar ilçesinde meydana gelen depremi ve Karadeniz’deki deprem riskini de değerlendiren Zeybek, söz konusu sarsıntının Karadeniz tabanındaki faylarla ilişkili olmadığını söyledi.
Niksar’daki depremin tamamen Kuzey Anadolu Fayı üzerinde meydana geldiğini dile getiren Zeybek, Karadeniz tabanında ise 5 ile 6 büyüklüğünde deprem üretebilecek fayların bulunduğunu aktardı.
Bu fayların 7 büyüklüğünün üzerinde yıkıcı depremler üretmesinin beklenmediğini ifade eden Zeybek, buna rağmen kıyı yerleşimlerinde yapılaşma ve yer seçimine dikkat edilmesi gerektiğini kaydetti.
Zeybek, Samsun açısından değerlendirildiğinde Kuzey Anadolu Fay Zonu’nun önemli bir parçasının ilin güney kesiminden geçtiğini de hatırlattı.
“Türkiye aktif bir deprem kuşağında yer alıyor”
Türkiye’nin dünyanın en aktif tektonik kuşaklarından biri olan Alp-Himalaya Orojen Kuşağı üzerinde bulunduğunu belirten Zeybek, bu nedenle ülkede sık sık depremler meydana geldiğini söyledi.
Niksar’daki depremin Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı verilerine göre yaklaşık 6,3 kilometre derinlikte gerçekleştiğini aktaran Zeybek, sığ depremlerin yüzeye yakın olmaları nedeniyle daha fazla hasara yol açabileceğini ifade etti.
Vatandaşların konut veya arsa alırken yapı güvenliğine dikkat etmesi gerektiğini vurgulayan Zeybek, deprem riskine karşı hem kamu kurumlarının hem de bireylerin sorumluluk taşıdığını sözlerine ekledi.
