OMÜ'lü uzmandan fındık üreticisine maliyet uyarısı: 'File örtü hasadı 4 kat hızlandırıyor'

Fındık hasadına kısa süre kala bahçelerde hazırlıklar sürerken, uzmanlar da üreticilere maliyetleri azaltacak yöntemler konusunda uyarılarda bulunuyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ümit Serdar, son yıllarda yükselen işçilik giderlerine dikkat çekerek, hasatta "file örtü" yönteminin yaygınlaştırılması gerektiğini söyledi.

Türkiye'nin dünya fındık üretimindeki güçlü konumunu koruyabilmesi için verim kadar üretim maliyetlerinin de önem taşıdığını belirten Serdar, ürünün sağlıklı şekilde hasat edilerek pazara ulaştırılmasının büyük önem taşıdığını ifade etti.

2026 sezonunda iyi bir rekolte beklendiğini dile getiren Serdar, "Fındık ülkemiz açısından stratejik bir ürün. Beklentimiz bu yıl verimin yüksek olması yönünde. Ancak ürünün sağlıklı şekilde harmana ulaştırılması gerekiyor. Üreticilerin özellikle kahverengi kokarca zararlısı ile külleme hastalığına karşı dikkatli olması büyük önem taşıyor" dedi.

"File örtü yöntemi hasat maliyetini önemli ölçüde azaltıyor"

Hasat döneminde işçilik maliyetlerinin her geçen yıl arttığını vurgulayan Prof. Dr. Serdar, mekanizasyonun daha etkin kullanılmasının üreticiye önemli avantaj sağlayacağını söyledi.

Motorlu tırpan kullanımında günlük işçilik maliyetlerinin yaklaşık 7 bin liraya ulaştığını ifade eden Serdar, "Hasat maliyetini azaltmak için özellikle file örtü yöntemini öneriyoruz. Gerçekleştirdiğimiz denemelerde bu yöntemin fındık toplama hızını en az 3-4 kat artırdığını, bunun yanında randımanı da yükselttiğini tespit ettik. Bu nedenle üreticilerimizin bu yöntemi tercih etmesini tavsiye ediyoruz" diye konuştu.

Taban arazilerde hasat makinelerinin kullanıldığını ancak yağışlı havalarda istenilen verimin alınamadığını belirten Serdar, bazı üreticilerin hasat makinesi bulunmasına rağmen file örtü yöntemine geçtiğini söyledi. Devlet destekli projeler kapsamında üreticilere file desteği de sağlandığını hatırlatan Serdar, bu uygulamanın daha fazla yaygınlaştırılması gerektiğini dile getirdi.

"Mekanizasyon rekabet gücünü artıracak"

Türkiye'nin fındık üretiminde ABD, Şili, İtalya, Gürcistan ve Azerbaycan gibi ülkelerle rekabet ettiğini belirten Serdar, maliyetleri düşürmenin en etkili yolunun mekanizasyon olduğunu ifade etti. Düz arazilerde traktör arkası ekipmanlarla birçok işlemin kolaylıkla yapılabildiğini kaydeden Serdar, eğimli araziler için ise uzaktan kumandalı ve robotik sistemler üzerinde çalışmaların sürdüğünü, bu teknolojilerin yaygınlaşmasının üreticilere önemli katkı sağlayacağını söyledi.

"Dip sürgünü temizliğinde maliyet yüzde 65 azalabiliyor"

Hasat öncesi bahçe bakımının da ihmal edilmemesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Serdar, daha önce geliştirdikleri dip sürgünü temizleme yöntemine ilişkin de bilgi verdi.

Serdar, "Azotlu-tuzlu çözelti yöntemiyle dip sürgünleri 15-20 santimetre boyundayken uygulama yapılıyor. 100 litre suya 10-15 kilogram amonyum sülfat gübresi veya kaya tuzu eklenerek hazırlanan çözelti sürgünlere uygulanıyor. Bu işlemin yılda 3-4 kez tekrarlanması gerekiyor. Böylece dip sürgünü temizliği kolaylaşıyor ve maliyet yaklaşık yüzde 65 oranında azalıyor. Eğer uygulama gecikirse ve sürgünler uzarsa, bu kez motorlu tırpan aparatları ya da çay toplama makineleri gibi mekanik ekipmanlardan yararlanılabiliyor" ifadelerini kullandı.