Öğrenci affını da içeren yükseköğretim teklifi TBMM'de

Kanun teklifiyle, daha önce aynı kapsamda çıkarılan af düzenlemelerinden yararlanmamış olmak şartıyla, çeşitli nedenlerle üniversitelerle ilişiği kesilen öğrencilerin yeniden öğrenimlerine dönmesinin önü açılıyor.

Terör suçları, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu ticareti gibi ağır suçlardan hüküm giyenler ile sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler ve terör örgütleriyle bağlantısı nedeniyle ilişiği kesilenler ise düzenleme kapsamı dışında tutulacak. Kanunun yürürlüğe girmesinin ardından 4 ay içinde başvuru yapan öğrenciler, 2026-2027 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine kaldıkları yerden devam edebilecek.

Açık öğretime geçiş imkanı

Düzenlemeden yararlanarak yeniden öğrenci statüsü kazananlar, başvurmaları halinde Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açık öğretim ön lisans ve lisans programlarına yatay geçiş yapabilecek. Ayrıca kayıt yaptıran öğrenciler, üniversitelerin belirleyeceği esaslar doğrultusunda taban puan şartını sağlamaları halinde farklı programlara yatay geçiş de yapabilecek.

Son sınıf öğrencilerine ek hak

Teklifle azami öğrenim süresini dolduran son sınıf öğrencilerine de yeni haklar tanınıyor.

Mezun olabilmek için başarısız oldukları ya da alamadıkları teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav veya tekrar hakkı verilecek. Uygulamalı eğitim veya intörnlük eğitimini tamamlayamayan öğrencilere de eğitimlerini tamamlama imkanı sağlanacak.

Hayalet tez ve makaleye ağır yaptırım

Kanun teklifi, akademik etik ihlallerine yönelik cezaları da ağırlaştırıyor. Başkalarına ücretli ya da ücretsiz tez, makale, kitap veya proje hazırlatan kişilerin akademik unvanları ve diplomaları geri alınacak. Bu kişiler üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak.

Başkaları adına akademik çalışma hazırlayan veya buna aracılık eden kişiler hakkında ise 5 bin günden 20 bin güne kadar adli para cezası uygulanabilecek.

 Öğretim üyelerine yeni düzenlemeler

Teklifle emeklilik yaş haddine gelen öğretim üyelerinin, ihtiyaç duyulan bölüm ve programlarda Yükseköğretim Kurulu'nun onayıyla 75 yaşına kadar sözleşmeli olarak görev yapabilmelerine imkan tanınıyor.

Türk Cumhuriyetleri ve akraba topluluklarındaki üniversitelerden resmi davet alan öğretim elemanlarına ise belirli şartlarla 3 yıla, bazı uluslararası programlarda ise 5 yıla kadar aylıklı izin verilebilecek.

Vakıf üniversitelerine yeni yaptırımlar

Teklifte vakıf üniversitelerine uygulanacak idari yaptırımlar da ayrıntılı şekilde düzenleniyor. Kurallara aykırı faaliyet gösteren vakıf üniversitelerine uyarı verilmesinden öğrenci alımının durdurulmasına, faaliyet izninin geçici olarak askıya alınmasından faaliyet izninin tamamen kaldırılmasına kadar çeşitli yaptırımlar uygulanabilecek. Mali yapısını sürdüremeyecek duruma gelen vakıf üniversiteleri ise YÖK'ün belirleyeceği devlet üniversitesine veya garantör üniversiteye devredilebilecek.

Üniversiteler yurt dışında kampüs açabilecek

Teklifle devlet üniversitelerine Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, fakülte, akademik birim ve eğitim programı açma yetkisi veriliyor. Ayrıca yükseköğretim kurumlarının ortak teknoloji transfer ofisleri kurabilmesi ve buluşların ticarileştirilmesine yönelik yeni düzenlemeler de getiriliyor.

Kahramanmaraş'taki üniversite yeniden yapılandırılıyor

Teklifle Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi'nin adı "İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi" olarak değiştirilecek. Üniversite bilim ve teknoloji odaklı yeniden yapılandırılırken bazı fakülte ve meslek yüksekokulları Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'ne devredilecek. Ayrıca birçok yeni akademik birim kurulurken bazı enstitüler tek çatı altında "Lisansüstü Eğitim Enstitüsü"nde birleştirilecek.

Öğretim elemanlarına güvenlik soruşturması

Kanun teklifiyle Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda da değişikliğe gidiliyor. Buna göre, yükseköğretim kurumlarında görev yapacak öğretim elemanları da güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulacak.