Neden Bazı İnsanlar Çok Gürültülü Hapşırır?
Hapşırmak çoğu zaman farkında olmadan yaptığımız bir refleks olsa da bazı insanların oldukça gürültülü hapşırması dikkat çekiyor. Kimileri 'Hıpçi!' diye sessizce hapşırırken, kimilerinin hapşırığı adeta tüm ortamda yankılanabiliyor. Peki bu farkın nedeni nedir?
Hapşırma, vücudun solunum yollarını temizlemek için geliştirdiği önemli bir savunma mekanizmasıdır. Burun, akciğerler için bir filtre görevi görür. İçindeki küçük tüyler, mukus ve epitel hücreleri sayesinde toz, polen ve çeşitli partikülleri yakalar. Bu maddeler fazla biriktiğinde vücut onları dışarı atmak için hapşırma refleksini devreye sokar.
Bağışıklık sistemi de bu süreçte rol oynar. Burundaki bağışıklık hücreleri uyarıldığında bazı kimyasallar salgılanır. Bu kimyasallar burun içinde şişmeye ve daha fazla mukus üretimine yol açar. Ardından trigeminal sinir aracılığıyla beyne sinyal gönderilir. Beynin alt kısmında bulunan medulla oblongata bölgesi bu sinyali işleyerek kasların refleks şeklinde kasılmasını sağlar ve hapşırma gerçekleşir.
Gürültülü hapşırmanın sebebi ne?
Hapşırığın ne kadar sesli olacağı büyük ölçüde solunum sisteminin yapısıyla ilgilidir. Hapşırmadan önce derin bir nefes alınır ve hava akciğerlere çekilir. Bu sırada ses telleri kapanır ve akciğerlerde basınç oluşur. Basınç yeterince yükseldiğinde hava hızla dışarı çıkar ve ses tellerini iterek hapşırık sesini oluşturur.
Ses tellerinin yapısı, boğazdaki yumuşak dokuların şekli ve akciğerlerin kapasitesi hapşırığın sesini etkileyebilir. Ancak büyük akciğerlere sahip olmak her zaman daha gürültülü hapşırmak anlamına gelmez. Bazı kişiler büyük akciğer hacmine rağmen oldukça sessiz hapşırabilir.
Hapşırığı sessiz yapmak mümkün mü?
Bazı kültürlerde insanların hapşırıklarını bastırmaya daha fazla özen gösterdiği biliniyor. Uzmanlara göre hapşırığın sesini azaltmanın en basit yolu ağızdan çıkan rezonans enerjisini azaltmak, yani ağzı kapatmaktır.
Ancak hapşırığı tamamen bastırmak sağlık açısından riskli olabilir. Tıbbi vakalarda hapşırığını tutmaya çalışan kişilerde sinüs hasarı, burun kanaması ya da kulak zarında sorunlar görülebildiği belirtiliyor. Bu nedenle uzmanlar hapşırığın tamamen bastırılmaması gerektiğini vurguluyor.
Kısacası, hapşırığın sesli ya da sessiz olması çoğunlukla vücudun anatomik yapısından ve hapşırma sırasında havanın nasıl dışarı atıldığından kaynaklanıyor. Sessiz hapşırmak mümkün olsa da hapşırığı tamamen engellemeye çalışmak sağlık açısından önerilmiyor.
