NATO Zirvesi'nin sonuç bildirgesi açıklandı: 50 milyar doları aşan savunma tedariki kararı

Türkiye'nin ev sahipliğinde 7-8 Temmuz tarihlerinde düzenlenen zirvenin ardından yayımlanan bildirgede, NATO üyelerinin kolektif savunmayı esas alan 5. maddeye ve transatlantik dayanışmaya olan bağlılıklarını bir kez daha teyit ettiği belirtildi.

Bildirgede, "Bir müttefike yönelik saldırı tüm müttefiklere yapılmış sayılır" ilkesine vurgu yapılarak, ittifakın birlik ve dayanışmasının yaklaşık 1 milyar vatandaşın güvenliği, barışı ve refahı açısından temel unsur olmayı sürdürdüğü ifade edildi.

Rusya'nın Avrupa-Atlantik güvenliği üzerindeki uzun vadeli tehdidi ile terörizme karşı caydırıcılık ve savunma kapasitesinin güçlendirilmesi amacıyla Lahey Savunma Taahhüdü'nün uygulandığı belirtilen bildirgede, Avrupalı müttefikler ile Kanada'nın 2025 yılında temel savunma ihtiyaçlarına yönelik yatırımlarını 139 milyar doların üzerine çıkardığı kaydedildi.

Bildirgenin en dikkat çeken başlıklarından biri ise savunma sanayisine yönelik yeni tedarik kararı oldu. NATO müttefiklerinin Ankara Zirvesi kapsamında toplam değeri 50 milyar doları aşan yeni savunma tedarik anlaşmasını duyurduğu belirtilirken, kolektif üretim kapasitesinin artırılması, inovasyonun hızlandırılması ve savunma sanayisinde iş birliğinin güçlendirilmesi hedeflerinin altı çizildi. Ayrıca, müttefikler arasındaki savunma ticaretini engelleyen uygulamaların kaldırılması yönündeki çalışmaların sürdürüleceği ifade edildi.

Bildirgede, daha güçlü bir NATO için daha güçlü bir Avrupa hedefinin benimsendiği vurgulanırken, Avrupalı müttefikler ve Kanada'nın ABD ile birlikte ittifakın savunmasında daha fazla sorumluluk üstlendiği kaydedildi.

NATO'nun caydırıcılık ve savunma anlayışının nükleer, konvansiyonel ve füze savunma sistemlerinin yanı sıra uzay ve siber yeteneklerle desteklendiği belirtilen bildirgede, insansız sistemler, entegre hava ve füze savunması, yapay zeka teknolojileri, ileri teknolojiler ve istihbarat kabiliyetlerine yönelik yatırımların artırılacağı ifade edildi.

Sonuç bildirgesinde Ukrayna'ya verilen destek de geniş yer buldu. Müttefik ülkelerin Ukrayna'nın bağımsızlığı, egemenliği ve toprak bütünlüğüne yönelik desteklerini sürdüreceği belirtilirken, 2026 yılı için askeri ekipman, eğitim ve güvenlik yardımları kapsamında 70 milyar avroluk taahhütte bulunulduğu, 2027 yılında da en az aynı seviyede desteğin devam ettirilmesinin hedeflendiği aktarıldı.
Öte yandan bildirgede, Avrupa Birliği'nin Ukrayna Destek Kredisi kapsamında sağlayacağı çok yıllı finansman memnuniyetle karşılandı.

Orta Doğu'daki gelişmelere de değinilen bildirgede, İran'ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiği yönündeki NATO tutumu yinelenirken, Tahran yönetimine Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğüne tam anlamıyla riayet etmesi çağrısı yapıldı.
Bildirgenin sonunda ise Türkiye'nin zirveye ev sahipliği dolayısıyla gösterdiği misafirperverlikten dolayı teşekkür edilirken, müttefiklerin bir sonraki NATO Liderler Zirvesi'nde yeniden bir araya gelmeyi beklediği ifade edildi.