Miryokefalon Kalesi için 850 yıl sonra kritik keşif

Denizli'de Miryokefalon Zaferi'nin 850'nci yılı öncesinde tarihi bir keşif iddiası gündeme geldi. 1176 Derneği Başkanı Doç. Dr. İbrahim Balık ile Prof. Dr. Hasan Kara, yıllardır yeri tartışılan ve kaynaklarda "yıkık ve virane" olarak anlatılan Miryokefalon Kalesi'nin Çivril'de, Kufi Vadisi'nin girişinde bulunduğunu açıkladı. Yaklaşık 10 yıldır bölgede arazi araştırmaları yapan akademisyenler, elde edilen arkeolojik ve tarihi bulguların Miryokefalon Savaşı'nın Denizli'de gerçekleştiği tezini güçlendirdiğini belirtti.

Denizli Gazeteciler Cemiyeti'nde düzenlenen basın toplantısında konuşan Prof. Dr. Hasan Kara, Miryokefalon Savaşı'nın nerede yapıldığına ilişkin tartışmaların en önemli başlıklarından birinin, tarihi kaynaklarda adı geçen kalenin bugüne kadar tespit edilememesi olduğunu söyledi.

10 yıllık araştırmada kritik izler

1176 Derneği olarak yaklaşık 10 yıldır bölgede arazi çalışmaları yürüttüklerini belirten Kara, Bizans tarihçisi Honazlı Niketas'ın aktardığı bilgilerden yola çıkarak araştırmalarını şekillendirdiklerini söyledi.

Kara, Bizans ordusunun Honaz'dan Dinar yönüne ilerleyerek Homa'ya ulaştıktan sonra yıkık durumdaki Miryokefalon Kalesi'nin yanından geçtiğini ve yaklaşık 10 mil uzunluğundaki bir vadiye girdiğini belirtti. Bu coğrafi özelliklerin bölgedeki Kufi Vadisi ile örtüştüğünü ifade eden Kara, kalenin de vadinin girişinde aranması gerektiği düşüncesiyle araştırmalarını yoğunlaştırdıklarını kaydetti.

Yapılan çalışmalar sonucunda Çivril'de, Koçak ve Işıklı mahalleleri arasında önemli bir yerleşim alanının izlerine ulaşıldığını belirten Kara, alanın ova seviyesinden yaklaşık 100-120 metre yüksekte bulunduğunu söyledi.

300 dönüme ulaşan yerleşim alanı

Prof. Dr. Kara, tespit edilen alanın 150 dönümün üzerinde olduğunu, geniş sınırlarıyla birlikte yaklaşık 300 dönüme ulaşan bir yerleşim sahasından söz edilebileceğini ifade etti.

Bölgede onlarca metre boyunca devam eden sur temelleri, iki burç, çeşitli yapı blokları ile su kuyusu veya sarnıç olduğu değerlendirilen yapıların bulunduğunu belirten Kara, yüzeyde çok sayıda taş ve seramik kalıntısının da görüldüğünü aktardı.

Kara, bölgede 2020 yılında bir mezarlık tespit edildiğini, ardından alanın 2021 yılında Aydın Kültür Varlıkları Bölge Kurulu tarafından Karakaya Nekropolü ve Yerleşimi adıyla birinci ve üçüncü derece arkeolojik sit alanı olarak tescillendiğini söyledi.

Yüzey araştırmalarında bulunan malzemelerin milattan önce 4'üncü yüzyıldan milattan sonra 6'ncı yüzyıla kadar uzanan bir yerleşim geçmişine işaret ettiğini belirten Kara, kalenin ise Miryokefalon Savaşı'nın gerçekleştiği 1176 yılında zaten yıkık ve virane durumda olduğunun değerlendirildiğini kaydetti.

"Yıkık ve kayıp Miryokefalon Kalesi olduğuna inanıyoruz"

Prof. Dr. Hasan Kara, arkeolojik bulguların, tarihi kaynakların ve savaş güzergahına ilişkin verilerin bir arada değerlendirilmesiyle önemli bir sonuca ulaştıklarını söyledi.

Kara, "Bu kale, bütün ifadelerden, Niketas'ın tanımlamalarından, arkeolojik ilk yaşlandırmalardan, yüzey bulgularından ve Bizans ordusunun İstanbul'dan Konya'ya giderken geçtiği yol güzergahından hareketle yıkık ve kayıp olan Miryokefalon Kalesi'dir" dedi.

Tespit edilen alanın Denizli'nin Çivril ilçesinde, Koçak ve Işıklı mahallelerinin kesiştiği bölgede bulunduğunu belirten Kara, kalenin Kufi Çayı'nın Çivril Ovası'na ulaştığı noktaya hakim konumda olduğunu ifade etti.

Bulgular bilimsel makaleye dönüştürüldü

Elde edilen bulguların yalnızca saha gözlemleriyle sınırlı olmadığını vurgulayan Kara, araştırmanın bilimsel makaleye dönüştürüldüğünü söyledi.

Kara, kaleye ilişkin çalışmaların Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi'nde yayımlandığını, farklı akademik ortamlarda da sunumlarının gerçekleştirildiğini belirterek, yapılan değerlendirmelerin ardından keşfi kamuoyuyla paylaşma aşamasına geldiklerini ifade etti.

"Malazgirt kapıyı açtı, Miryokefalon tapuyu tescil etti"

1176 Derneği Başkanı Doç. Dr. İbrahim Balık ise Miryokefalon Zaferi'nin Anadolu'nun Türk yurdu haline gelmesi açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.

Dernek olarak uzun süredir zaferin Denizli'de geniş katılımlı etkinliklerle anılması için çalışma yürüttüklerini belirten Balık, bu yıl ilk kez Denizli Valiliği himayesinde kapsamlı bir program gerçekleştirileceğini söyledi.

Miryokefalon Zaferi'nin tarihsel önemini "Malazgirt Anadolu kapısını Türklere açtıysa, Miryokefalon da tapusunu bize tescil etmiştir" sözleriyle anlatan Balık, savaşın yeri konusundaki akademik tartışmaların ise devam ettiğini vurguladı.

Farklı kentlerde Miryokefalon Zaferi için düzenlenen etkinliklerin de savaşın yeri konusunda bilimsel tartışmanın sürdüğünü gösterdiğini belirten Balık, kesin sonuca ulaşılması için daha kapsamlı yüzey araştırmaları ve arın ilk gününde saat 10.00'da bürokratların da katılımıyla Çivril'de Kufi Vadisi ve çevresindeki tarihi alanlara gezi düzenlenecek. Akşam saatlerindekeolojik kazılara ihtiyaç olduğunu söyledi.

Balık, 1176 Derneği olarak bu çalışmaların sürdürülmesi amacıyla yeniden başvuru yapacaklarını ifade etti.

850'nci yıl için üç günlük program

Miryokefalon Zaferi'nin 850'nci yılı dolayısıyla hazırlanan etkinlik programı 16 Eylül'de başlayacak.

Programın ilk gününde saat 10.00'da bürokratların da katılımıyla Çivril'de Kufi Vadisi ve çevresindeki tarihi alanlara gezi düzenlenecek. Akşam saatlerinde ise akademisyenler ve yerel araştırmacıların katılımıyla Çivril'de panel gerçekleştirilecek.

Zaferin yıl dönümü olan 17 Eylül'de saat 13.00'te Çivril Atatürk Anıtı'nda çelenk sunma töreni, saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başlayacak program, saat 14.00'te savaş alanı olarak değerlendirilen bölgede devam edecek.

Tespit edilen kalenin eteklerinde kurulacak tören alanındaki etkinliklerde mehter, halk oyunları ve cirit gösterileri de gerçekleştirilecek.

Programın son gününde ise 18 Eylül'de Pamukkale Üniversitesi Turizm Fakültesi'nde kapanış paneli düzenlenecek. İstanbul Üniversitesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi ve Pamukkale Üniversitesi'nden akademisyenlerin katılacağı panelde Miryokefalon Zaferi'nin tarihi ve bölgeye ilişkin yeni bulgular ele alınacak.

Miryokefalon Zaferi'nin 850'nci yılı dolayısıyla düzenlenecek etkinliklerin, hem savaşın Denizli'deki tarihsel izlerinin gündeme taşınması hem de Çivril'de tespit edilen kale ve savaş alanına ilişkin bilimsel çalışmaların kamuoyuna aktarılması açısından önemli olması bekleniyor.