Milyonları İlgilendiren Tablo Açıklandı: Eylül'de Geçim Maliyeti Korkuttu!

Büro Emekçileri Sendikası Araştırma Merkezi tarafından paylaşılan son verilere göre dört kişilik bir kamu çalışanı ailesinin sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması eylül ayında 49 bin 655 lira seviyesine ulaştı. Ailenin mutfak giderlerinin yanı sıra barınma, elektrik, su, yakıt, ulaşım, eğitim, sağlık ve giyim gibi temel yaşam ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için zorunlu olan toplam harcama tutarı ise 124 bin 339 lira olarak hesaplandı. Günlük beslenme maliyetinin 1 bin 655 lirayı geçtiği bu dönemde hane bütçeleri üzerindeki baskı her geçen gün daha da hissedilir bir boyuta ulaşıyor.

Gıda fiyatlarındaki aralıksız yükseliş, temel tüketim maddelerine ulaşımı zorlaştırırken ailelerin harcama alışkanlıklarını da baştan aşağı değiştirmek zorunda bırakıyor. Özellikle sabit gelirli çalışanlar için yaşam standartlarını korumak imkansız bir hal alırken, mutfak için yapılması gereken zorunlu ödemeler ailelerin diğer insani ihtiyaçlarından tasarruf etmesine yol açıyor. Yapılan araştırmalar, temel yaşam maliyetlerinin son dönemde gelir artışlarının çok üzerinde bir hızla tırmandığını somut verilerle ortaya koyuyor.

Asgari Ücretlinin Satın Alma Gücü Açlık Sınırının Gerisinde Kalıyor

2026 yılı itibarıyla 28 bin 75 lira olarak uygulanan net asgari ücret, açıklanan 49 bin 655 liralık açlık sınırının son derece gerisinde kalarak çalışanların alım gücündeki gerilemeyi açıkça gözler önüne seriyor. İstatistiksel verilere göre asgari ücretle geçinmeye çalışan bir vatandaşın mevcut geliri, yalnızca temel beslenme ihtiyacını karşılamaya yetecek tutardan %76,86 oranında daha az bir seviyede bulunuyor. Bu durum milyonlarca çalışanın sadece beslenme ihtiyacını dahi karşılamakta büyük bir zorluk yaşadığını gösteriyor.

Gelir seviyesinin temel insani ihtiyaçların maliyetine yetişememesi, toplumun geniş kesimlerinde ciddi bir geçim sıkıntısını beraberinde getiriyor. Tek bir asgari ücretle geçinen bir hanede mutfak masraflarının bile karşılanamaması, ailelerin borçlanma oranlarını artırırken yaşam kalitesinin her geçen ay daha da düşmesine neden oluyor. Gelir dağılımındaki bu uyumsuzluk, çalışanların aylık gelirlerinin büyük kısmını sadece hayatta kalabilmek için harcamasını zorunlu kılıyor.

Büyükşehirlerde Barınma Krizine Karşı Ortak Yaşam Formülleri

Metropol kentlerde kontrolden çıkan kira fiyatları, özellikle büyükşehirlerde görev yapan kamu çalışanlarını son derece zorlu yaşam koşullarıyla baş başa bırakıyor. Büyük kentlerde yaşamını sürdürmeye çalışan devlet memurları, aylık gelirlerinin %75,00 ile %80,00 arasındaki devasa bir bölümünü sırf başlarını sokacak bir ev bulabilmek ve barınma ihtiyaçlarını karşılayabilmek adına kira ödemelerine ayırmak zorunda kalıyor. Maaşın neredeyse tamamının kiraya gitmesi, diğer temel yaşam giderlerinin karşılanmasını imkansız kılıyor.

Barınma maliyetlerinin ulaştığı bu yüksek seviyeler nedeniyle kamu görevlileri çareyi ev ortaklıklarında ve yaşam standartlarını düşürmekte arıyor. Büyükşehirlerde tek başına veya ailesiyle ev kiralamakta zorlanan çalışanlar, tıpkı öğrencilik yıllarında olduğu gibi 3 veya 5 kişilik gruplar halinde aynı evi paylaşmak zorunda kalıyor. Birçok memur için öğrenci evi modeline dönmek, metropollerde görev yapabilmenin tek yolu haline gelmiş durumda.

Temel İhtiyaç Gruplarındaki Fiyat Artışları Sosyal Yaşamı Kısıtlıyor

Gıda ve barınmanın ötesinde sağlık, eğitim, ulaşım ve giyim gibi kalemlerde yaşanan sürekli artışlar hane halkının hareket alanını tamamen daraltıyor. Bir ailenin aylık zorunlu giderlerinin 124 bin 339 lira gibi rekor bir seviyeye ulaşması, sosyal ve kültürel faaliyetlere bütçe ayırmayı neredeyse imkansız kılıyor. İnsanların temel ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra geriye kalan gelirinin sıfırlanması, sosyal yaşamın tamamen dur noktasına gelmesine yol açıyor.

Uzmanlar ve sendika temsilcileri, geçim maliyetlerindeki bu hızlı artışın kamu çalışanları ve işçiler üzerinde yarattığı ekonomik baskıya dikkat çekiyor. Çalışanların yaşam standartlarının iyileştirilmesi ve satın alma güçlerinin yeniden artırılması adına gelir politikalarında düzenlemelerin yapılması gerektiği belirtiliyor. Mevcut tablo, önümüzdeki dönemde de ekonomik dengelerin çalışan aileler için ana gündem maddesi olmaya devam edeceğini gösteriyor.

Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım