Mandalar Çamur ve su olmazsa strese giriyorlar!
Türkiye'de manda yetiştiriciliğinde zirveyi kimseye kaptırmayan ve liderliğini sürdüren Samsun'un ardından, az bir sayı farkıyla ikinci sırada yer alan Diyarbakır'da kavurucu yaz sıcakları mandaları da vurdu.
Hava sıcaklığının mevsim normallerinin çok üzerinde seyrettiği bölgede, besiciler mandalarını sıcaktan korumak için yoğun bir mesai harcıyor. Diyarbakır’ın Silvan ilçesinde, gün boyu yapay göletlerde su ve çamur banyosu yapan manda sürüleri adeta göletlerden çıkmıyor.
Manda yetiştiriciliğinde gözler zirvedeki samsun ve takipçisi diyarbakır'da
Diyarbakır Damızlık Manda Yetiştiricileri Birliği Başkanı Recep Birtane, hayvancılığın ata mesleği olduğunu belirterek bölgedeki manda varlığına dikkat çekti. 2018 yılında kurdukları işletmede manda sayısını giderek artırdıklarını ve şu an 300’e yakın mandaya ulaştıklarını ifade eden Birtane, "Bu sayı Diyarbakır’da da giderek artmaktadır. Türkiye’de az bir sayı farkıyla ikinci sıradayız; ilk sırada ise Samsun var. Diyarbakır’da manda sayımız 21 bin 500’e yakın. Diyarbakır, yaz aylarında termometrelerin 45-50 dereceye kadar çıkabildiği çok sıcak iklimi olan bir kenttir" diyerek lider Samsun'un ardından en büyük potansiyelin kendi bölgelerinde olduğunu vurguladı.
Sabah 09.00'da gölete girip akşama kadar çıkmıyorlar
Mandanın sığır cinslerine göre ter bezlerinin daha ince ve deri yapılarının siyah olmasından dolayı güneş ışınlarını çok daha fazla çektiğini belirten Birtane, sıcak havaların hayvanlar üzerinde ciddi bir stres oluşturduğunu söyledi. İnsanlar kadar mandaların da bu durumdan olumsuz etkilendiğini ifade eden Birtane, serinletme formülünü şu sözlerle anlattı:
"Manda için en büyük önlem su ve çamurdur. Hayvanları sabah 04.00 gibi mera alanlarına çıkartıyoruz. Ardından saat 09.00-10.00 civarında suni göletlere getiriyoruz. Akşama kadar su ve çamurda kalarak kendilerini sıcaktan izole ediyor ve vücut ısı değerlerini koruyorlar."
Çamur ve su olmazsa verim kaybı yaşanıyor
Mandaların su ve çamurla buluşamaması durumunda üretimde ciddi aksamalar yaşandığını kaydeden Diyarbakır Damızlık Manda Yetiştiricileri Birliği Başkanı Recep Birtane, bu durumun hayvancılığa olan etkilerini şu şekilde özetledi: "Manda hayvancılığında çamur ve su olmazsa büyük bir verimsizlik oluşuyor. Hayvanlarda yavru tutmama ve yoğun strese girme durumları gözlemleniyor. Bu da doğrudan süt veriminde düşüşe ve ciddi et kaybına yol açabiliyor."
