Kuru öksürük neden olur, nasıl geçer?
Boğazda gıcık hissiyle başlayan, balgam üretmeden devam eden ve zaman zaman kişiyi oldukça yoran kuru öksürük, günümüzde en sık karşılaşılan sağlık şikâyetleri arasında yer alıyor. Özellikle geceleri artarak uyku düzenini bozan bu durum, günlük yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürebiliyor.
Kuru öksürük nedir?
Kuru öksürük; balgam veya mukus olmadan görülen, genellikle boğazda yanma, kaşıntı ve tahriş hissiyle kendini gösteren bir öksürük türü olarak tanımlanıyor. Kişi sürekli boğazını temizleme ihtiyacı hissetse de öksürükle birlikte herhangi bir salgı çıkmıyor. Bu yönüyle balgamlı öksürükten ayrılıyor.Çoğu zaman soğuk algınlığı ve grip gibi üst solunum yolu enfeksiyonlarının başlangıç ya da iyileşme döneminde ortaya çıkan kuru öksürük, bazen haftalarca sürebiliyor. Alerjiler, astım, reflü ve çevresel faktörler de bu tabloyu ağırlaştırabiliyor. Özellikle gece saatlerinde artan öksürük, uyku kalitesini bozarak kişiyi hem fiziksel hem de zihinsel olarak yıpratabiliyor.
Kuru öksürüğe neler sebep oluyor?
Kuru öksürüğün nedenleri oldukça çeşitli ve çoğu zaman birden fazla faktör aynı anda etkili olabiliyor. İşte en sık karşılaşılan nedenler:
Viral enfeksiyonlar:
Soğuk algınlığı, grip, farenjit ve larenjit gibi viral hastalıklar, solunum yollarında tahrişe yol açıyor. Enfeksiyon geçse bile hava yollarındaki hassasiyet devam edebiliyor ve bu durum balgamsız öksürüğe neden olabiliyor.
Alerjiler:
Polen, toz, evcil hayvan tüyü ve küf gibi alerjenler bağışıklık sistemini harekete geçirerek boğazda kaşıntı ve tahrişe yol açabiliyor. Özellikle bahar aylarında kuru öksürük şikâyetleri belirgin şekilde artıyor.
Astım:
Bazı astım hastalarında nefes darlığı yerine sadece kuru öksürük görülebiliyor. “Öksürük varyant astım” olarak adlandırılan bu durumda öksürük, gece saatlerinde veya egzersiz sonrasında şiddetlenebiliyor.
Reflü (GERD):
Mide asidinin yemek borusuna geri kaçması, boğaz ve soluk borusunda tahrişe yol açarak kronik kuru öksürüğe neden olabiliyor. Reflüye bağlı öksürük genellikle yemek sonrası ya da yatarken artış gösteriyor.
Çevresel Etkenler:
Sigara dumanı, hava kirliliği, yoğun kimyasal kokular ve kuru hava solunum yollarını tahriş ederek öksürüğü tetikleyebiliyor. Uzun süre bu ortamlara maruz kalmak, geçmeyen öksürüğe yol açabiliyor.
İlaçlar:
Özellikle bazı tansiyon ilaçlarının yan etki olarak kuru öksürüğe neden olabildiği biliniyor. Bu durumda ilaç değişimi mutlaka doktor kontrolünde yapılmalı.
Geniz akıntısı:
Burun ve sinüslerde üretilen mukusun boğaz arkasına akması, özellikle gece yatış pozisyonunda kuru öksürüğü artırabiliyor.
Ne zaman doktora başvurulmalı?
Uzmanlar, 8 haftadan uzun süren öksürüklerin mutlaka ciddiye alınması gerektiğini belirtiyor. Kronikleşen kuru öksürük; akciğer hastalıkları, kalp rahatsızlıkları veya nadir durumlarda psikolojik nedenlere bağlı olabilir. Bu nedenle uzun süre geçmeyen öksürük şikâyetlerinde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor.
