Kurt adama dönüşen sisli zihinler

İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Psikoloji bölümü mezunu, yüksek lisansını Ondokuz Mayıs Üniversitesinde tamamlayan Uzm. Psk. Elif Terzioğlu, antik çağlardan beri "kurt adam " mitleriyle kültürel alanda yer alan bu fenomenin, modern psikolojide kişinin iç dünyasındaki bilinçdışı çatışmaların dışavurumu olarak ele alındığını belirtiyor. 

Likanthropi olarak bilinen nadir bir psikiyatrik rahatsızlık, bireylerin kendilerini hayvana dönüşmüş gibi hissetmelerine yol açıyor. Psikiyatri dünyasında oldukça nadir görülen likanthropisendromu, bireyin hem zihinsel hem de fiziksel olarak hayvana dönüştüğüne inanmasıyla açıklanıyor. "Kurt adam sendromu" olarak da bilinen bu rahatsızlık, sanrılarla seyreden psikotik bozukluklar arasında yer alıyor. 

Psikoloji literatüründe "klinik likanthropi " olarak tanımlanan bu durum, sıklıkla psikotik bozukluklar ve sanrısal durumlar kapsamında yer aldığına vurgu yapan Uzm. Psk. Elif Terzioğlu, " Birey yalnızca bilişsel olarak değil, bedensel olarak da hayvana dönüştüğünü hisseder yani algısal anlamda bozulmalar olur; bu hissiyat çoğu zaman anksiyete, yabancılaşma ve benlik dağılmasıyla birlikte görülür." şeklinde konuştu. 

Tarihi Antik Çağlara uzanan hastalık 

 Hastalığın kökleri oldukça eskiye dayanıyor. Hipokrat'ın M.Ö 400'lerde benzer semptomlara sahip bireylerden söz ettiği biliniyor. Modern tıpta ilk vaka tanımlamaları 1850'li yıllara dayansa da, en kapsamlı raporlar 20. yüzyılda kayda geçti. Likanthropinin altında yatan nedenler arasında;‘çocukluk travmaları, bastırılmış öfke, kimlik dağılması ve nörolojik bozukluklar’ yer alıyor.

 “Artık ben değilim, kurda  dönüştüm”

Kurt figürünün burada yalnızca bir hayvan değil, aynı zamanda bireyin saldırganlık, korunma, kontrol kaybı ya da güçlenme arzularının sembolü olduğunu ifade eden Terzioğlu, " Kendini kurt gibi hissetmek, çoğu zaman içsel bir çözülmeyi dışsallaştırmanın bir yolu haline gelir. Birey, kontrol edilemeyen bir öfkeyi  'artık ben değilim, kurda  dönüştüm' diyerek dışsallaştırır; yani hem özdeşleşir, hem de sorumluluğu uzaklaştırır."dedi.

 60'tan fazla vaka raporlandı

 Bugüne kadar dünya genelinde yaklaşık 60 detaylı likanthropi vakası bilimsel literatüre geçti.  Vakaların çoğunda şizofreni, sanrısal bozukluklar ya da nörolojik sorunların da olduğunu dile getiren Uzm. Psk.Elif Terzioğlu, "Türkiye'de de 2008 yılında yapılan bir çalışmada, 25 yaşında bir erkek hastanın kendini kurda dönüştüğüne inanarak, ormana gitme ve uluma davranışları sergilemiş." ifadelerini kullandı.

 Erkeklerde "kurt adam sendromu" 

Tarihsel mitoloji ve popüler kültürün etkisiyle "kurt adam sendromu" olarak anılan, Latince lykos(kurt) ve anthropos(insan) kelimelerinden türeyen likanthropi vakalarının, genellikle 15-35 yaş arası bireylerde daha sık görülebileceğini belirten Terzioğlu, " Bu dönem, hem kimlik gelişiminin yoğun yaşandığı hem de psikotik bozuklukların en sık ortaya çıktığı yaş aralığıdır. Cinsiyeti dağılımdan bazı çalışmalarda erkeklerde daha sık rastlandığı görülmüştür." dedi.

 Likanthropinin tedavi edilebilen bir hastalık olduğuna değinen Terzioğlu, şizofreni ya da bipolar bozukluk gibi altta yatan psikiyatrik hastalıklara göre antipsikotik ilaç tedavileri uygulandığını; psikoterapi, özellikle bilişsel davranışcıterapinin, hastanın gerçeklik algısının yeniden inşa edilmesinde etkili olduğunu belirtiyor.

 Sigmund Freud "kurt adam vakası" 

Freud'un ünlü "Wolf Man" vakasında da benzer sembollerle karşılaşılıyor. Freud, bu olguyu bireyin çocukluk travmalarının bilinçdışı etkileriyle ilişkilendirmişti.Freud'a göre, danışanın çocukluk travması, sembolik olarak kurt figürüyle yeniden sahnelenmekte olup, aynı zamanda bastırılmış saldırganlık, korunma ve güç arzularının dışavurumu olarak görülüyor. 

Sinemada "kurt adam" teması 

Likanthropi vakasının, sinemada hem korku hem de psikolojik gerilim türünde güçlü bir metafor olduğunu belirten Uzm. Psk.Elif Terzioğlu, " TheWolfman, An AmericanWerewolf in London, TheCompany of Wolves gibi filmler bireyin ilkel benliği ile yüzleşmesini, bastırılmış dürtülerin bedensel bir şekle bürünmesini sahneler." sözleriyle ifade etti.  

Haber: Özge Oral