Konya Ovası'nda yerli patates tohumu için üretim seferberliği

Türkiye’nin patates üretiminin yüzde 10,9’unu karşılayan Konya’da üreticiler, yerli tohum geliştirilmesi ve üretim kapasitesinin artırılması için çalışmalarını sürdürüyor. Bölgede hem sanayiye yönelik patates üretimi hem de tohum yetiştiriciliği yapılırken, üreticilerin öncelikli hedefleri arasında yurt dışına bağımlılığın azaltılması yer alıyor.

Konya Ovası’nda geleneksel tahıl üretiminin yanı sıra katma değeri yüksek ürünlere yönelik yatırımlar da hız kazandı. Yaklaşık 15 yıl önce farklı ürünler üzerinde denemeler yapan üretici Hüseyin Güler, patateste elde ettiği başarılı sonuçların ardından üretimini bu alanda yoğunlaştırdı. Güler, bugün hem sanayiye yönelik patates hem de tohum üretimi gerçekleştiriyor. Tarım ve Orman Bakanlığının 2025 yılı patates ürün raporunda yer alan 2024 verilerine göre Konya’da 753 bin 717 ton patates üretildi. Türkiye genelinde yaklaşık 6,9 milyon ton olarak kaydedilen üretimin yüzde 10,9’unu karşılayan Konya, ülkenin en fazla patates üreten üçüncü ili oldu.

Yıllık 25 bin ton patates üretim kapasitesi

Bölgede patates üretimi ve tohum yetiştiriciliği yapan Hüseyin Güler, Türkiye’de patates tarımının önündeki önemli sorunlardan birinin tohum temini olduğunu belirtti. Geçmiş yıllarda yurt dışından getirilen bazı tohumların tarım alanlarında sorunlara yol açtığını ifade eden Güler, üretimde hem tohum hem de sanayiye yönelik hammadde tedarikine odaklandıklarını söyledi.

Sözleşmeli üretim modeliyle çalıştıklarını aktaran Güler, küresel firmalara tohum ve hammadde sağladıklarını dile getirdi. Ürettikleri tohumların fabrikalar aracılığıyla çiftçilere ulaştırıldığını ve üretim zincirinin bu şekilde devam ettiğini belirten Güler, yıllık üretim kapasitelerine ilişkin şu bilgileri paylaştı:

“Üretim olarak yıllık 25 bin ton civarında bir kapasitemiz var hammadde bazında, 6-7 bin ton civarında da tohum üretimi yapabiliyoruz.”

Patates tohumu üretimine yöneldi

Tarımsal yatırımlarını sulama imkânlarını dikkate alarak planladıklarını anlatan Güler, bölgede daha yüksek katma değer sağlayabilecek ürünleri araştırdıklarını kaydetti. Arpa ve buğdayın önemli ürünler olduğunu ancak yatırım maliyetlerini karşılamak açısından farklı ürünlere de ihtiyaç duyduklarını belirten Güler, mısır ve ayçiçeği denemelerinin ardından patatese yöneldiklerini ifade etti. Patateste başarılı sonuçlar elde etmelerinin ardından tohum üretimine ağırlık verdiklerini aktaran Güler, ekipmanlarını yenilediklerini, teknik kadrolarını güçlendirdiklerini ve mühendislerin desteğiyle daha profesyonel bir üretim yapısına geçtiklerini söyledi. Konya Ovası’nın geniş bir üretim alanına sahip olduğuna dikkat çeken Güler, bölgede patates yetiştiriciliğinin yaygınlaştığını belirtti. Bununla birlikte, yeni düzenlemeler kapsamında bazı bölgelerde üretime yönelik kısıtlamaların gündeme geldiğini ifade eden Güler, Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı olmanın ve yürürlükteki düzenlemelere uygun hareket etmenin önemini vurguladı.

Patates üretiminde hastalık ve depolama hassasiyeti

Patates yetiştiriciliğinin diğer tarımsal ürünlere kıyasla daha fazla dikkat gerektirdiğini belirten Güler, bitkinin böcek ve mantar kaynaklı hastalıklara karşı hassas olduğunu söyledi. Üretim sürecinde hijyen koşullarına önem verdiklerini ve dezenfeksiyon uygulamalarını yoğun şekilde kullandıklarını aktaran Güler, iyi tarım uygulamaları doğrultusunda üretim yapmaya çalıştıklarını kaydetti. Güler, organik ve organomineral gübreleri tercih etmeye çalıştıklarını, kimyasal kullanımını ise mümkün olduğunca azaltmayı hedeflediklerini belirtti. Üretimde yalnızca hasat dönemindeki verimin değil, ürünün kalitesinin ve depolama sürecindeki dayanıklılığının da dikkate alınması gerektiğini ifade etti. Özellikle sanayiye gönderilen patateslerin fabrikalarda mayıs ve haziran aylarına kadar kullanılabildiğine işaret eden Güler, depolama süresince ürün kalitesinin korunmasının önem taşıdığını vurguladı. Bu nedenle gübreleme, bitki besleme ve bakım aşamalarının titizlikle yürütüldüğünü dile getirdi.

Yerli patates çeşitleri için çalışmalar sürüyor

Türkiye’de yerli patates çeşitlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmaların da ilerlediğini belirten Güler, tohum üretiminde farklı kademelerin bulunduğunu anlattı. T1 ve T2 olarak adlandırılan kademelerdeki tohumların yurt dışından getirildiğini, bu tohumların Türkiye’de sertifikasyon süreçlerinden geçirildiğini ifade etti. Tarım ve Orman İl Müdürlüğünün kontrolleri altında yürütülen çalışmalarla üst kademedeki tohumların sertifikalı tohuma dönüştürüldüğünü belirten Güler, sonraki üretim dönemlerinde hem kendi işletmelerinin hem de diğer çiftçilerin kullanabileceği tohumların elde edildiğini söyledi.

Türkiye’de yeni patates çeşitlerinin ortaya çıkmaya başladığını kaydeden Güler, geliştirilen çeşitlerin verim ve depolama dayanıklılığı açısından denendiğini aktardı. Yerli çeşitlerin önümüzdeki yıllarda artmasını beklediklerini ifade eden Güler, yurt dışına bağımlılığın çeşit bazında bir süre daha devam edebileceğini ancak Türkiye’deki firmaların bu alandaki çalışmalarını sürdürdüğünü dile getirdi.