Kızılırmak Deltası'nda hangi mevsim, hangi kuş görülür?
Karadeniz'in en büyük, Türkiye'nin ise en zengin sulak alanlarından biri olan Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti, Afrika ile Rusya arasındaki göç yolunda 350'den fazla kuş türüne can suyu oluyor. Peki, bu devasa ekosistemde vizörünüzü hangi ayda, hangi türe çevirmelisiniz? İşte doğa fotoğrafçıları ve ekoturizm tutkunları için dört mevsim Kızılırmak Deltası kuş gözlem rehberi...
Samsun’un Bafra, 19 Mayıs ve Alaçam ilçeleri sınırlarında yer alan 56 bin hektarlık Kızılırmak Deltası, betonlaşan dünyada doğanın ne kadar dirençli ve büyüleyici olabileceğinin en canlı kanıtı.
Deltanın her mevsimi ayrı bir senaryo, ayrı bir görsel şölen sunuyor.
Doğru ekipmanı, iyi bir teleobjektifi yanınıza aldıysanız işte mevsim mevsim deltanın kanatlı sakinleri:
İlkbahar: Büyük göç ve uyanış (Mart - Mayıs)
Doğanın uyanışa geçtiği bu aylarda delta, Afrika'dan dönen göçmen kuşların ilk durağıdır.
Kimler Geliyor?: Leylekler bu dönemin mutlak hakimidir. Deltadaki "Leylek Ormanı", yavru çıkaran leylek çiftlerinin telaşıyla dolar. Ayrıca gri balıkçıl, erguvani balıkçıl ve çeltikçi gibi türler, sığ sularda avlanırken harika fotoğraf kareleri verir.
Sabahın erken saatlerinde, suların üzerindeki hafif sis kalkarken yapılan gözlemler en verimli sonuçları verir.
Yaz: Yavruların kanat çırpışı (Haziran - Ağustos)
Yaz ayları, deltada yuva kuran kuşların yavrularını büyütme ve uçmayı öğretme mesaisine sahne olur.
Kimler Görülür?: Uzunbacak, kılıçgaga ve çeşitli sumru türleri yaz aylarının yıldızlarıdır. Sazlıkların arasında ise küçük bataklık kuşlarının cıvıltıları yankılanır. Yılkı atları ve mandalar da suyun içinde serinlerken kuşlara eşlik eder.
Tavsiyelere göre öğle saatlerindeki sert ışıktan kaçınıp, altın saatler dediğimiz gün doğumu ve gün batımına yakın anlarda sazlıkların etrafında olmak, sarı ve yeşilin en sıcak tonlarını yakalamanızı sağlar.
Sonbahar: Büyük dönüş ve yırtıcıların şöleni (Eylül - Kasım)
Kuzeyin soğuk rüzgarları esmeye başladığında, kuşlar için güneye, daha sıcak iklimlere doğru dönüş yolculuğu başlar.
Kimler Geliyor?: Bu mevsim, yırtıcı kuş gözlemcileri için bir cennettir. Şahinler, kartallar ve doğanlar, termal hava akımlarını kullanarak deltanın üzerinde süzülürler. Özellikle "arı şahini" ve "yılan kartalı" göçleri nefes kesicidir.
Tavsiye olarak gökyüzünü taramak için iyi bir dürbün şarttır. Yırtıcı kuşlar çok yüksekten uçtukları için, bulutsuz ve açık günleri tercih etmek gerekir.
Kış: Kuzeyden gelen sürpriz misafirler (Aralık - Şubat)
Kızılırmak Deltası'nın en hareketli ve kalabalık olduğu dönemlerden biri kış aylarıdır. Sibirya ve Kuzey Avrupa'nın donan göllerinden kaçan su kuşları deltaya sığınır.
Kimler Görülür?: Zarif kuğular, renkli yaban ördekleri (yeşilbaş, fiyu, çamurcun), sakarmekeler ve elbette deltanın pembe incileri flamingolar! Kışın gri gökyüzü altında flamingoların suya yansıyan renkleri eşsiz bir kontrast yaratır.
Deltanın kış ayazı meşhurdur ancak suyun üzerinde süzülen yüzlerce kuğuyu aynı karede görmek tüm o üşümeye değecektir. Kuşları ürkütmemek için sessizlik kuralına bu mevsimde ekstra dikkat edilmelidir.
