İkinci el araç alacaklara yapay zeka uyarısı
Yapay zekayla değiştirilen sahte ekspertiz raporları, ikinci el araç alıcılarını mağdur edebiliyor. Uzmanlar, araçların satın alınmadan önce alıcının seçtiği bağımsız ekspertiz merkezlerinde kontrol edilmesini öneriyor.
İkinci el araç piyasasında yapay zeka teknolojileri kullanılarak hazırlanan sahte ekspertiz raporları yeni bir risk oluşturuyor. Eski raporların dijital ortamda değiştirilerek araçların motor kusurlarının, boyalı ve değişen parçalarının gizlenebildiği belirtiliyor. İzmir'de oto ekspertiz merkezi işletmeciliği yapan Nihat Peldek, ilan sitelerinde yer alan raporlara güvenilmemesi gerektiğini vurgulayarak alıcıları araç geçmişini araştırmaya ve satın alma öncesinde güncel ekspertiz yaptırmaya çağırdı.
Eski raporlar yapay zekayla değiştiriliyor
İkinci el araç satışlarında bazı kötü niyetli satıcıların, eski ekspertiz raporlarını yapay zeka yardımıyla değiştirerek yeniden düzenlediği ifade ediliyor. Bu yöntemle raporlardaki bazı kusurların silinebildiği, önemli arızaların gizlenebildiği ve rapor tarihlerinin güncelmiş gibi gösterilebildiği belirtiliyor.
Sahte raporlara güvenerek araç satın alan vatandaşlar, kısa süre sonra mekanik sorunlarla karşılaşabiliyor ve ciddi maddi kayıplar yaşayabiliyor. Uzmanlar, raporun bilinen bir firmaya ait görünmesinin tek başına güvence olmadığını belirtiyor.
‘Yapay zeka fiziki ekspertiz yapamaz’
Oto ekspertiz merkezi işletmecisi Nihat Peldek, yapay zeka kullanılarak eski raporların kusursuz görünecek şekilde düzenlenebildiğini söyledi. Peldek, bazı raporlarda bir iki küçük kusurun bırakılarak büyük arızaların gizlenebildiğine dikkat çekti.
Bu tür belgeleri güvenilir sanan alıcıların aracı yeniden kontrol ettirmeden satın alabildiğini belirten Peldek, sorunların çoğu zaman araç kullanılırken ya da daha sonra satılmak istendiğinde ortaya çıktığını ifade etti.
Ekspertizin fiziki ortamda, farklı alanlarda uzmanlaşmış kişiler tarafından yapılması gerektiğini vurgulayan Peldek, kaporta, mekanik, hava yastığı, kilometre ve bilgisayar kontrollerinin uzman ekiplerce gerçekleştirilmesinin önemine işaret etti.
Araç geçmişi ve bakım kayıtları araştırılmalı
Peldek, araç satın almadan önce hasar kaydının, değişen parçalarının ve kilometre geçmişinin kontrol edilmesi gerektiğini belirtti. Aracın daha önce kimler tarafından kullanıldığı, kaç kez el değiştirdiği ve yedek anahtarının bulunup bulunmadığı da incelenmesi gereken konular arasında yer alıyor.
Bakım kayıtlarının da dikkatle araştırılması gerektiğini söyleyen Peldek, servis bilgilerinin ve faturaların doğrulanmasını önerdi. Ekspertiz raporlarında olduğu gibi bakım kayıtlarında da sahtecilik yapılabileceğini belirten Peldek, özellikle triger bakımı gibi önemli işlemlerin gerçekten yapılıp yapılmadığının belgeler üzerinden kontrol edilmesi gerektiğini kaydetti.
Kış bakımı ve antifriz kontrolü ihmal edilmemeli
Araç alırken mevsimsel bakım durumunun da göz önünde bulundurulması gerektiğini belirten Peldek, kışlık lastiklerin yanı sıra motor yağı, kayışlar ve antifriz kullanımının kontrol edilmesini tavsiye etti.
Özellikle aracın geçmişte antifriz kullanıp kullanmadığının ve doğru bakım işlemlerinin uygulanıp uygulanmadığının araştırılması gerektiğini ifade eden Peldek, uygun olmayan ya da yanlış zamanda yapılan işlemlerin su kaçaklarına ve motorun hararet yapmasına yol açabileceği uyarısında bulundu.
Peldek, ikinci el araç alacak vatandaşlara ilan sitelerindeki ekspertiz raporlarına güvenmek yerine, aracı satın almadan bir gün önce veya mümkünse aynı gün kendi seçtikleri güvenilir bir merkezde güncel ekspertiz yaptırmalarını önerdi.
