Hitit Üniversitesinden kan şekeri ölçümünde yerli sensör hamlesi

Hitit Üniversitesi akademisyenleri, diyabet hastalarının kan şekeri ölçümünde kullanılan ithal sensörlere alternatif geliştirdi. Dokuz yıllık araştırmanın ürünü olan ve Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen enzimsiz sensör, TEKNOFEST kapsamında düzenlenen ISIF’26 Uluslararası Buluş Yarışması’nda altın madalyaya layık görüldü. Araştırmacılar, laboratuvarda başarısı gösterilen teknolojiyi yerli bir glikometre prototipine dönüştürmeyi hedefliyor. Dokuz yıllık araştırmanın ürünüHitit Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Kimya Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. Faruk Gökmeşe ve Prof. Dr. Ebru Gökmeşe ile Alaca Avni Çelik Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Dr. Büşra Cebeci tarafından yürütülen çalışma, kan şekeri ölçüm cihazlarında kullanılan striplerin çalışma prensibine odaklandı.Diyabet hastalarının kan şekeri düzeylerini takip etmesinde kullanılan glikometrelerde, parmak ucundan alınan kan damlası tek kullanımlık strip üzerine damlatılıyor. Araştırmacılar, çoğunlukla ithal edilen bu sensörlere alternatif oluşturmak amacıyla enzim kullanılmadan çalışan yeni bir teknoloji geliştirdi. “Enzim kullanmadan çalışır hale getirmeye çalıştık”Çalışma hakkında bilgi veren Prof. Dr. Faruk Gökmeşe, kan şekeri ölçümünde kullanılan mevcut sensörlerin çalışma prensibini değiştirmeyi amaçladıklarını belirtti.Araştırmanın dokuz yıl sürdüğünü ifade eden Gökmeşe, “Bu cihazlar onlarca yıldır aynı şekilde, tamamen ithal olarak üretilip Türkiye’de satılıyor ve kullanılıyor. Bizim çalışma alanımız elektrokimyasal sensörler. Basitçe anlatacak olursak enzim vasıtasıyla çalışan bu sensörleri enzimsiz bir şekilde çalışır hale getirmeye çalıştık. Dokuz yıllık çalışmamızın sonucunda bunu elde etmiş olduk” dedi. Neme ve oksitlenmeye karşı dayanıklıGeliştirilen sensörün en önemli özelliklerinden birinin enzimsiz yapısı olduğunu belirten Gökmeşe, mevcut striplerde kullanılan enzimlerin nem ve oksijen gibi dış etkenlerden etkilenerek zamanla bozulabildiğini söyledi. Bu durumun ölçüm sonuçlarını olumsuz etkileyebildiğine dikkat çeken Gökmeşe, yeni sensörün daha dayanıklı ve uzun raf ömürlü olması için özel bir nano desenleme yöntemi kullandıklarını kaydetti.Paladyum gibi soy metal özellikleri taşıyan malzemelerle geliştirilen sensörün laboratuvar ortamında test edildiğini belirten Gökmeşe, teknolojinin mevcut aşamada teknoloji hazırlık seviyesinin dördüncü basamağında bulunduğunu ifade etti. Patent aldı, altın madalyayla ödüllendirildiBuluşun patent sürecinin beş yıl sürdüğünü belirten Gökmeşe, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen çalışmanın 2026 yılında Şanlıurfa’da düzenlenen TEKNOFEST kapsamındaki ISIF’26 Uluslararası Buluş Yarışması’nda altın madalya kazandığını söyledi. Hedef yerli glikometre prototipiAraştırmacılar, laboratuvar aşamasındaki sensör teknolojisini daha ileri seviyeye taşıyarak kişisel kullanıma uygun bir glikometre prototipi geliştirmeyi amaçlıyor.Gökmeşe, bunun için yeni projelere ve desteklere ihtiyaç duyduklarını belirterek, “Sensör malzemesini laboratuvar ortamında ispatlamış durumdayız. Yeni projeler ve desteklerle bu çalışmayı daha üst aşamalara taşıyıp yerli ve milli bir glikometreye dönüştürmek istiyoruz. Bunun için sağlanacak destekler çok önemli” diye konuştu.