Havza'daki sel öncesi uyarılar dikkate alınmamış

Havza, 22 Mayıs 1998’de sele teslim olmuştu. Bu olaydan 28 yıl sonra 12 Mayıs 2026 günü ilçede tekrar sel yaşandı. Sel felaketi sonrası, 1998 yılındaki ilk ve 2026 yılındaki ikinci sel arasında geçen sürede yapılan uyarılar gündeme geldi. "Doğa hataları affetmiyor"Nazım Mutlu adlı bir vatandaş sosyal medyada 30 Mayıs 1998’de yayınlanan Ters Akan gazetesinin fotoğrafını paylaştı. Ters Akan gazetesinde “Doğa Hataları Affetmiyor” başlığı atıldığı görüldü. Gazetede selin nedeninin ise "üstü kapatılmış dere yatağının suları taşıyamaması" olarak gösterildiği ortaya çıktı Bilimsel makaleden uyarılarProf. Dr. Halil İbrahim Zeybek’te 2014 yılında yayımladığı “Havza sel-taşkın felaketi” başlıklı makalesinde 1998 yılında yaşanan ilk seli ele almıştı. Makalede, Hacı Osman Deresi’nin üzeri kapalı bölümü ilk yaşanan selin de sebebi olarak gösteriliyordu. “Özellikle odun ve ağaç dal ve gövdelerinin etkisiyle, üzeri kapalı akarsu yatağının ağzı kısa sürede tıkanarak sel suları Eski Mal Pazarı Köprüsü'nden itibaren etrafına taşmış ve bu büyük felaketi doğurmuştur” Sonuç bölümünde ise selin tekrarlanmaması için 6 öneri sıralanmıştı. Bu önerilerden biri akarsu yatağındaki yapıların kaldırılmasını istiyordu:“Akarsu yatağına yakın ikamet alanları ve işyerleri ile ilgili düzenlemeler yapılmalı, yenilerinin kurulması engellenmelidir. Akarsu vadisi ile binalar arasındaki mesafe genişletilmelidir. Bu durum için de uygulanabilirliği olan yeni bir imar planı hazırlanmalıdır” Bir diğer öneri ise derenin üzeri kapalı bölümünü ele alıyordu: “Akarsu yatağının üzeri (Merkez İlköğretim Okulu-Otobüs terminali arasındaki kesim) dereden pis kokuların yayılmasını ve ortaya çıkan çirkin görüntüyü önlemek için kapatılmıştır. Burası, hafta pazarının kurulduğu günlerde sebzecilerin yerleşme alanı olarak da kullanılmaktadır. Bu üzeri kapalı istinat duvarının genişliği arttırılabilir” Geç gelen tahliye ve yıkım kararları1998 ve 2014 yıllarında yapılan uyarılar bir yanda dururken Havza 28 yıl sonra tekrar sel felaketini yaşadı. Selden sonra yapılan ilk çalışmalarda ise Hacı Osman Deresi’nin üstü kapalı bölümünün iş makinelerince açılmaya başlandığı, dere çevresindeki 56 iş yerinin ise boşaltılması ve yıkımı için Devlet Su İşleri’nin uyarıda bulunduğu paylaşıldı. 1998 yılında bir gazetede ve 2014 yılında bir bilimsel makalede geçen uyarıların, Havza’nın 28 yıl sonra tekrar sel felaketine maruz kaldıktan sonra hayata geçirilmesi “ihmaller zinciri mi var” sorusunu akıllara getirdi. "Havza’yı sel değil ihmal vurdu" “Havza selinde ihmal mi var” sorusunun yanıtı İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta ve CHP Samsun Milletvekili Murat Çan için ise oldukça net.TBMM Genel Kurulu’nda yapılan görüşmelerde Erhan Usta, yıllardır konuşulan sel kapanı projesinin hayata geçirilmediğini ve Hacıosman Deresi üzerindeki yapılaşmanın kaldırılmadığını ifade ederek, “Havza’yı esasında sel vurmadı, ihmaller vurdu” dedi. CHP Samsun Milletvekili Murat Çan ise Devlet Su İşleri’nin (DSİ) yıllardır Havza Belediyesi’ni dere yatağı üzerindeki yapılaşma konusunda uyardığını söyledi. Çan, DSİ’nin “Derenin üzerindeki yapıları boşaltın” yönünde resmi yazılar gönderdiğini belirterek, yerel mahkemelerin de benzer uyarılar yaptığını aktardı. Çan, “Felaket geliyor denmiş ancak müdahale olay yaşandıktan sonra yapılmış” dedi. 4 belediye başkanı ve 28 yıllık bekleyişHavza’da 1998’den bu yana görev yapan belediye başkanları da yaşanan felaketin sorumluları olarak gösteriliyor. İlçede bu süreçte Celal Er (1994-1999), Tuncer Keskin (1999-2004) ve Sebahattin Özdemir (2019-2024) belediye başkanlığı yaparken; Murat İkiz, 2004-2019 yılları arasındaki üç döneminin ardından 2024 yılı itibarıyla dördüncü dönem başkanlık görevini sürdürüyor. Felaketin 'geliyorum' dediği 28 yıllık süreçte bilimsel uyarılara rağmen kalıcı bir çözüm üretilmemesi tepkilerin odak noktasını oluşturuyor.