- Haberler
- Yerel Haber
- Göğceli Camii UNESCO yolunda: Tarihi yapının sırları araştırılıyor
Göğceli Camii UNESCO yolunda: Tarihi yapının sırları araştırılıyor
Samsun'un Çarşamba ilçesinde bulunan ve dünyanın en nadide ahşap mimarilerinden biri olan Göğceli Camii, son büyük depremlerde tek bir çatlak bile almadı. Bilim insanlarını hayrete düşüren o gizli mühendislik ne? 1206 yılında yapılan bu devasa ahşap yapının altında, bugün bile modern binalarda kullanılan 'Sismik İzolatör' mantığı mı yatıyor?
Samsun’un Çarşamba ilçesinde yüzyıllardır ayakta duran Göğceli Camii, sadece tarihiyle değil, barındırdığı mühendislik sırrıyla da gündemde. 1206 yılında Selçuklu döneminde inşa edilen bu eşsiz ahşap yapı, aradan geçen yaklaşık 8 asra ve sayısız depreme rağmen tek bir ciddi hasar almadan günümüze ulaşmayı başardı.Tamamen birbirine geçme (kündekari) yöntemiyle, tek bir metal çivi kullanılmadan inşa edilen bu dev yapının, deprem anında nasıl "beşik gibi sallanıp" ayakta kaldığı ortaya çıktı.
Caminin dev tomrukların üzerine oturtuldu
Bölgedeki geleneksel ustaların anlatımlarına göre cami, doğrudan zemine sabitlenmek yerine büyük meşe tomrukların üzerine oturtuldu. Bu sayede yer sarsıntısı sırasında yapı, zeminle birlikte kırılmak yerine adeta bir “beşik” gibi hareket ederek sarsıntının etkisini azaltıyor. Günümüzde modern binalarda kullanılan sismik izolatör sistemlerine benzer bu yaklaşımın, 800 yıl önce uygulanmış olması dikkat çekiyor.
Çürümemesinin Sırrı: "Özel bir karışım"
Yapının bir diğer gizemi ise ahşabın korunma yöntemi. Karadeniz’in yoğun nemine rağmen çürümeden günümüze ulaşan yapının, özel bir bitkisel yağ ve reçine karışımıyla işlendiği öne sürülüyor. Bu karışımın hem ahşabı koruduğu hem de böceklenmeyi önlediği düşünülüyor.
Restorasyon çalışmaları başlatıldı
Öte yandan, tarihi camide kapsamlı bir restorasyon süreci başlatıldı. Yaklaşık 550 gün sürecek çalışmalar kapsamında çatının özgün formuna uygun şekilde yenilenmesi, ahşap yüzeylerin korunması, statik sorunların giderilmesi ve yangın ile elektrik altyapısının modern standartlara uygun hale getirilmesi planlanıyor. Ayrıca yapının iç döşemesi de aslına uygun biçimde yeniden düzenlenecek.
Restorasyonun tamamlanmasının ardından, Göğceli Camii’nin UNESCO Geçici Kültürel Miras Listesi’ne aday gösterilmesi hedefleniyor.
