Gıda Mühendisinden bayram öncesi tatlı uyarı!
TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Samsun İl Temsilcisi Sebla Uyar, Ramazan Bayramı öncesi artan tatlı alışverişine ilişkin önemli uyarılarda bulundu. Uyar, baklava, çikolata ve şekerli ürünlerde hileli üretim riskine dikkat çekti.
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Gıda Mühendisleri Odası Samsun İl Temsilcisi, gıda mühendisi Sebla Uyar, yaklaşan Ramazan Bayramı öncesinde tatlı ve şekerleme tüketiminde yaşanan artışa ilişkin haber expres muhabirlerine açıklamalarda bulundu.
Uyar, tüketicilerin özellikle düşük fiyatlı ürünlere karşı dikkatli olması gerektiğini vurguladı.
Uyar, “Her sene olduğu gibi Ramazan Bayramı yani Şeker Bayramı yaklaşırken ikramlık tatlılara ilgi de artıyor. Geleneksel lezzetlerimizden olan baklava ve türevleri ile çikolata ve şekerli ürünlerin satışlarının en yoğunluklu olduğu dönemlerden birindeyiz. Bu ürünleri hem alırken hem de tüketirken bazı hususlara dikkat etmemiz gerekir.” dedi.
Baklavada tağşiş riski
Tüm gıda ürünlerinin üretim aşamasında Türk Gıda Kodeksi’ne uygun olması gerektiğini belirten Uyar, “Öncelikle tüm gıda ürünleri, üretim aşamalarında Türk Gıda Kodeksi’ne uygun olarak imal edilmelidir. Örneğin en sevilen lezzetlerimizden olan baklavanın üretiminde katkı maddesi kullanılması yasaktır. Ancak bayramın gelmesi ile birlikte birçok satış noktasında çok değişken fiyat aralıklarında baklavalar veya şerbetli tatlılar ile karşılaşabiliyoruz. Peki bu nasıl oluyor?” dedi.
Bazı üreticilerin maliyet düşürmek için tağşişe başvurduğunu ifade eden Uyar, “Maalesef bazı üreticiler Türk Gıda Kodeksi kuralları net bir şekilde belli olsa da maaliyet düşürmek için ürünlerinde tağşiş yoluna gidiyorlar. Tereyağı yerine margarin kullanımı, düşük kaliteli yüksek katkı maddeli unların kullanımı, toz şeker yerine yapay tatlandırıcı, jelatin kullanımı, bahsi geçen çeşidine göre içinde yer alması gereken kuruyemiş grubunda, söz konusu ham madde haricinde karma öğütülmüş kabuklu yemiş kullanması, gıda boyası ile hileye başvurması, Antep fıstığı yerine bezelye, ıspanak gibi boyar özelliği ile göz yanılmasına sebep olabilecek, ürünün içinde asla yer almaması gereken maddeler kullanması, ürün fiyatlandırmasını ciddi olarak etkilemektedir.” dedi.
Uyar, “Ayrıca fındık, ceviz, fıstık ve Antep fıstığının mikrobiyolojik olarak bozulmuşları, örneğin aflatoksin içerenleri bu amaçla kullanılabilmektedir. Ufak bir hesaplama tabiri ile örneğin kg fiyatı 1000 TL olan bir fıstığı içeren baklava, kg fiyatı 300 TL’den satılıyorsa orada biraz durup düşünmemiz gerekiyor. Bu mümkün olan bir fiyatlandırma eşiği değildir.” ifadelerini kullandı.
Çikolata ve şekerlemelerde hile uyarısı
Çikolata ve şekerli ürünlere de dikkat çeken Uyar, “Misafirlerimize ikramda en sevdiğimiz ürün gruplarından biri olan çikolata ve şeker nezdinde duruma bakacak olursak yine bazı risklere dikkat etmemiz gerekmektedir. Üretilen çikolatanın içeriğinde sütten elde edilmeyen karma hayvansal yağların yer alması, ham kakao yerine boya maddelerinin yer alması, kakao yağı yer almadan çikolata üretimi yapması, kakao ve süt yağını taklit eden aroma verici maddelere yer vermesi, düşük kalitede karma süt kullanımı, dolgulu çikolata ürünlerinde kuruyemiş yerine harici birçok ürün kullanımı, gıda ile uyumlu olmayan boya maddeleri kullanımı, jelatin ile oluşturulmuş niteliksiz dolgu maddesi eklenmesi gibi birçok husus maliyeti etkilemektedir.” dedi.
Uyar, “Şekerli ürünlerde doğala özdeş aromalar yerine sentetik aromalar, birçok gıda boyası ve gıda ile uyumlu olmayan boya maddesi, hatta kumaş boyası kullanılabilmektedir. Tüm bunlar düşük bir maliyet ile ekonomik açıdan maalesef cazip gelmektedir.” dedi.
Soğuk baklava ve saklama koşulları
Son yıllarda yaygınlaşan yeni tatlı türlerine de değinen Uyar, “Tatlı çeşitleri her geçen gün giderek artarken, popüler ürünlerle geleneksel ürünlerin birleşimi ile de bazı ürün gruplarıyla karşılaşmaktayız. Son yıllarda daha çok karşımıza çıkan soğuk baklava gibi. Normal baklavanın haricinde içerisinde süt ve süt ürünleri gibi maddeler yer alabiliyor.” dedi.
Uyar, bu ürünlerin saklama koşullarına ilişkin ise şu uyarılarda bulundu: “Ancak bu ürünlere baktığımızda çoğu soğuk bir servis alanında örneğin yaş pastaların yer aldığı bölümde muhafaza edilmesi gerekirken normal baklavalarla yan yana bir şekilde reyonda yer almaktadır. İçeriğinde süt ve süt ürünleri içeren ürünlerin oda sıcaklığında değil, buzdolabı sıcaklığında muhafaza edilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte kullanılan sütün bozuk ya da uygun muhafaza koşullarında depolanmaması, içerisinde Salmonella, E.coli, Listeria, Straphylococcus gibi tehlikeli patojenlerin yer alabilme riski bulunmasına rağmen, uygulanması gereken işlemlerden geçmemesi veyahut elde edilen mamulün patojen bakterilerin yaşamına elverişli ortamlarda sunulup saklanması tüketici için büyük bir risk teşkil etmektedir.” dedi.
Tüketim süresi ve muhafaza uyarısı
Tatlıların tüketim sürelerine de değinen Uyar, “İçerisinde süt ürünleri bulunduran tatlı çeşitlerimizi buzdolabında muhafaza ederek 1-2 gün içerisinde tüketmeye dikkat edelim. Şerbetli ürünlerimizde yer alan şeker miktarı göz önünde bulundurularak muhafazası buzdolabına değil, maksimum değer oda sıcaklığı baz alınarak kapalı ve hava almayan kaplarda, kuru ve güneş almayan bir yerde 4-5 gün içinde tüketilebilmektedir.” dedi.
Merdiven altı üretim tehlikesi
Merdiven altı üretime de dikkat çeken Uyar, “Tüm bunlarla beraber genel bağlamda baktığımızda merdiven altı imalathanelerin yer alması ve bu imalathanelerde hijyenik koşulların yeterli olmaması ürün kalitesini bozarken, başlı başına maliyetin düşmesine neden olmaktadır. Bu imalathanelerde kullanılan ham maddelerin düşük kalite ve niteliksiz oluşu, içerisinde aflatoksin barındıran kuruyemişlerin kullanımı büyük bir faktördür.” dedi.
Uyar, “İmal edilen malın son ürün fiyatının belirlenmesinde kullanılan ham maddeler kadar işletme giderleri de yer almaktadır. İşletmenin kayıtsız oluşu, vergi giderinin olmaması, elektrik, su gibi giderlerini kayıt dışı halletmesi, sigortasız işçi çalıştırması gibi tüm faktörler son ürün maliyetini etkilemektedir.” dedi.
“Fiyata değil, içeriğe bakın”
Tüketicilere çağrıda bulunan Uyar, “Bir ürünü sadece uygun fiyatlı olduğu için tercih etmemeliyiz. Uygun fiyatlı olarak alınan nice ürünün evlerimizde tüketildiğinde maalesef ki atığa yani çöpe dönüşüyor. Paramızı çöpe atmayalım, ne tükettiğimize dikkat edelim.” dedi.
Uyar, vatandaşların bilgilendirme içeriklerine TMMOB Gıda Mühendisleri Odası’nın internet sitesi ve Samsun’a özel sosyal medya hesapları üzerinden ulaşabileceğini de sözlerine ekledi.
