Gemi krizine alternatif çözüm 'Tahıl Koridoru benzeri bir anlaşma'
Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Araştırma Görevlisi Dr. Sümeyye Uzun, Karadeniz'de gemilere yönelik dron saldırılarının ticareti ve mürettebat güvenliğini tehdit ettiğini belirterek, bölge ülkelerine 'Tahıl Koridoru benzeri bir anlaşma' yapılması önerisinde bulundu.
Karadeniz’de ticari gemilere düzenlenen insansız hava aracı (İHA/dron) saldırıları, bölgesel ticareti ve denizcilerin can güvenliğini ciddi şekilde tehdit ediyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bölümü Araştırma Görevlisi Dr. Sümeyye Uzun, yaşanan gelişmelerin ekonomik etkilerini değerlendirerek bölgede Tahıl Koridoru Anlaşması'na benzer sürdürülebilir bir diplomasi modelinin acilen devreye sokulması gerektiğini dile getirdi.
Samsun limanı sığınak oldu
Samsun Limanı'nın konumu gereği krizden doğrudan etkilendiğine dikkat çeken Dr. Sümeyye Uzun, limanın hasar gören gemiler için doğal bir sığınak ve bakım noktası haline geldiğini belirtti. Bu durumun liman hizmetleri açısından geçici bir hareketlilik sunsa da Karadeniz genelindeki güvenlik riskleri ile lojistik kayıpları telafi edemeyeceğini aktaran Uzun, Samsun merkezli bazı firmaların seferlerini iptal etmesiyle kentte istihdam ve lojistik gelirlerin gerilediğini ifade etti.
Seyrüseferler durma noktasına geldi
Güvenlik endişeleri, fırlayan sigorta ve navlun giderleri nedeniyle seyrüseferlerin durma noktasına geldiğini söyleyen Uzun, Romanya, Bulgaristan, Gürcistan veya Azerbaycan gibi alternatif kara, demir ve nehir yollarının Karadeniz'in taşıma kapasitesini tam anlamıyla karşılayamayacağını belirtti. Nehir taşımacılığındaki derinlik sınırları, farklı demir yolu hat açıklıkları ve karayolundaki yüksek yakıt maliyetleri nedeniyle bu güzergâhların yalnızca tamamlayıcı olabileceğini dile getirdi.
Enflasyon üzerinde yeni bir baskı
TÜİK verilerine değinen Uzun, Türkiye’nin Rusya ve Ukrayna ile olan toplam ticaret hacminin 2024’teki 58,8 milyar dolar seviyesinden 2025 yılında 55,8 milyar dolara düşerek %5,13 oranında gerilediğini kaydetti. Tedarik zincirindeki bu aksamaların hammadde, tahıl ve enerji akışını bozarak enflasyon üzerinde yeni bir baskı oluşturabileceği uyarısında bulundu.
Bölgesel bir deniz koridoru oluşturulmalı
Saldırıların temel amacının karşı tarafın savaş ekonomisi ve lojistik kapasitesini bozmak olduğunu, saldırıların taraf olmayan ülkeler ile sivil mürettebata büyük insani ve ekonomik külfet yüklediğine değinen Dr. Uzun, Montrö Sözleşmesi ve güçlü diplomatik konumu sayesinde Türkiye’nin ara buluculuk rolü üstlenerek bölgesel bir deniz koridoru oluşturulmasında kilit rol oynayabileceğini dile getirdi.
