Fındıkta yevmiye yükünü azaltan yöntem

Ordu’nun Altınordu ilçesine bağlı Karaağaç Mahallesi’nde fındık üretimi yapan Öziş kardeşler, yüksek işçilik maliyetlerine çözüm bulmak amacıyla file sistemine geçti. Tarım ve Orman Bakanlığının yüzde 50 hibe desteğinden yararlanan üreticiler, geçen yıl yaklaşık 17,5 dönümlük fındık bahçelerine file sistemi kurdu. Karadeniz’in taşlık, eğimli ve engebeli arazilerinde fındık hasadı yapan üreticiler için işçilik, en büyük maliyet kalemlerinin başında geliyor. Öziş kardeşler de geleneksel yöntemle yaptıkları hasatta 25-26 kişilik ekiple yaklaşık 4 gün çalışıyor, bu süreçte yaklaşık 100 işçi yevmiyesi ödüyordu. File sisteminin devreye girmesiyle birlikte tablo büyük ölçüde değişti. Fındıkların dökülmeye başlamasından önce bahçeye serilen fileler, ürünün toprakla temasını önlerken hasat sırasında fındığın daha kolay toplanmasını sağlıyor. Öziş kardeşler, filelerin serilmesi ve kaldırılması da dahil olmak üzere toplam iş gücünün yaklaşık 20 işçi yevmiyesine kadar düştüğünü ifade ediyor. “İşçilik parası üreticide kalıyor”Fındık üreticisi Halil Öziş, yüksek yevmiye giderlerinin kendilerini yeni yöntem arayışına yönelttiğini söyledi. Arazilerinin geleneksel yöntemle çalışılması zor bölgelerden oluştuğunu belirten Öziş, devlet desteğinin de file sistemine geçişlerinde önemli rol oynadığını dile getirdi.Öziş, “Bizim arazilerimiz Karadeniz Bölgesi'nin en zor arazileri. Taşlık, yamaç ve engebeli. Projeye geçen yıl başvurduk ve hibemiz çıktı. Devletimiz yüzde 50’sini karşıladı, gerisini de biz karşıladık. Geçen yıl yaklaşık 17,5 dönüm olan arazimize sistemi kurduk” dedi.Geleneksel hasatta yaklaşık 26 kişilik ekiple 4 günde tamamladıkları işi file sistemiyle çok daha az iş gücü kullanarak yaptıklarını anlatan Öziş, “Normalde yaklaşık 100 işçi ücreti gidiyordu. File sistemini getirdikten sonra fileyi sermek ve toplamak dahil yaklaşık 20 işçimiz gidiyor. Normalde iki kişilik bir aile bile bir haftada toplayabilir. Böylece işçilik parası üreticide kalıyor. Ben tüm üreticilere kesinlikle file sistemini tavsiye ederim” diye konuştu. “50 kişinin topladığı yeri 10 kişiyle topluyorsun”Mehmet Öziş ise sistemin özellikle yevmiye giderleri açısından ciddi avantaj sağladığını belirtti. Filelerin, arazinin taşlık veya dikenli olmasından kaynaklanan zorlukları da büyük ölçüde ortadan kaldırdığını ifade eden Öziş, sistemin eğimli arazilerde de kullanılabildiğini söyledi.Öziş, “Bizleri büyük seviyede yevmiye olayından kurtarıyor. Bunda taş, diken ve yamaç gibi dertler yok. İyi serilirse 50 kişinin topladığı yeri 10 kişiyle toplayabiliyorsun. Çok büyük faydası var” ifadelerini kullandı. File sisteminin aile işletmeleri açısından da önemli bir kolaylık sunduğunu dile getiren Öziş, “File sistemi ile evdeki 2 kişi 5 ton fındığını rahatlıkla toplayabilir. Yüzde 90 meyilli arazide bile kullanılabilir. Normalde 5 ton fındık için 100-125 işçi ücreti giderken bu şekilde 2 kişi 10 günde toplayabilir” dedi. Öziş kardeşler, işçilik maliyetlerindeki düşüşün yanı sıra hasat süresinin kısalması ve aile iş gücünün daha verimli kullanılmasının da sistemin önemli avantajları arasında bulunduğunu belirterek, özellikle eğimli ve işçi bulmanın zor olduğu fındık bahçelerinde file sisteminin yaygınlaşmasını beklediklerini ifade etti.