Fındıkta kazancın şifresi toprakta gizli! Samsunlu üretici hangi adımları atmalı?
Karadeniz'in yeşil altını fındıkta rekolteyi katlamak ve kaliteyi zirveye taşımak her üreticinin ortak hayali. Peki, Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre Samsun'daki bahçelerde verimi artırmanın bilimsel ve pratik yolları neler? Kulaktan dolma bilgiler yerine resmi uzman tavsiyeleriyle fındıkta altın yılı yaşamanın sırları ortaya çıktı. İşte detaylar...
Samsun'un doğu ilçeleri başta olmak üzere Çarşamba, Terme, Ayvacık ve Salıpazarı hattında binlerce ailenin en önemli geçim kaynağı olan fındık, doğru tarım politikalarıyla beklentilerin çok ötesinde bir kazanç kapısına dönüşebiliyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesindeki araştırma enstitülerinin uzun yıllara dayanan saha çalışmaları, Karadeniz bölgesindeki bahçelerde verim düşüklüğünün temelinde gelenekselleşmiş hataların yattığını gösteriyor.
Atadan kalma yöntemlerle yapılan tarım, yerini modern ve bilimsel tekniklere bıraktığında, ocak başına düşen verimde ciddi artışlar yaşanıyor.
Toprak analizi olmadan atılan gübre zehir olabilir
Uzmanların en çok üzerinde durduğu konuların başında bilinçsiz gübreleme geliyor. Samsun genelindeki üreticilerin toprak analizi yaptırmadan bahçeye girmesi, hem ekonomik kayba hem de toprağın çoraklaşmasına neden oluyor.
Resmi verilere göre, her bahçenin azot, fosfor ve potasyum ihtiyacı farklılık gösteriyor. Toprak yapısını bilmeden ezbere atılan gübreler bitki tarafından alınamıyor ve yağmur sularıyla akıp gidiyor. Bu nedenle üreticilerin kış aylarına girmeden mutlaka il ve ilçe tarım müdürlükleri aracılığıyla topraklarından numune aldırarak laboratuvar tahlili yaptırması, çıkan sonuca göre doğru gübreyi, doğru zamanda ve doğru miktarda uygulaması hayati önem taşıyor.
Işık almayan ocaklar verimi yarı yarıya düşürüyor
Fındık ağaçlarının doğası gereği kök sürgünü verme eğilimi oldukça yüksek. Tarım Bakanlığı uzmanları, ana dalların besinini sömüren bu sürgünlerin (ışkınların) her yıl düzenli olarak sonbahar aylarında temizlenmesi gerektiğini belirtiyor.
Budama işlemi sadece kurumuş dalların kesilmesi anlamına gelmiyor. Ocağın içinin güneş ışığı alacak ve hava sirkülasyonu sağlayacak şekilde açılması gerekiyor.
Güneş görmeyen dallarda meyve tutumunun gerçekleşmediği ve fındığın iç doldurmadığı resmi saha raporlarında açıkça ifade ediliyor. Doğru bir budama tekniğiyle bahçenin hastalıklara karşı direnci artarken, hasat döneminde işçilik de büyük oranda kolaylaşıyor.
İklim değişikliği ve zararlılarla bilinçli mücadele
Son yıllarda Samsun ovasında ve yüksek kesimlerde fındık kalitesini tehdit eden en büyük unsurlardan biri de iklimsel dalgalanmalar ve buna bağlı artan zararlı popülasyonu.
Özellikle külleme hastalığı ve son dönemde üreticinin kabusu haline gelen kahverengi kokarca böceği, rekolteyi doğrudan etkileyen faktörler arasında yer alıyor.
İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri, zararlılarla mücadelenin komşu bahçelerle eş zamanlı ve bakanlık onaylı zirai ilaçlarla yapılması gerektiği konusunda üreticileri sürekli uyarıyor.
Erken uyanan dalların zirai dona maruz kalmaması için alınacak önlemler ve hastalık baş göstermeden uygulanan koruyucu ilaçlamalar, fındıkta verimi korumanın en kilit adımları olarak öne çıkıyor.
